Legislator Case Law & Legislation
III AUa 975/15 AI generated

Appeal court grants pension for dental technician work under special conditions despite lower court rejection.

Case Number III AUa 975/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The appellate court reversed the first-instance judgment to grant the insured a pension based on work performed under special conditions. The insured argued that her role as a dental technician involved exposure to harmful acrylic materials, supported by employer certification and evidence from colleagues receiving similar pensions. The court ruled that the lower court erred in excluding her duties from the special conditions list, noting the discriminatory nature of the denial and her fulfillment of statutory requirements.

Legislator headnote

AI generated

Art. 386 § 1 k.p.c.; Art. 1 ust. 1 pkt 1298957 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.; The court must grant a pension for work under special conditions when the insured's duties, verified by employer certification and consistent with those of colleagues receiving benefits, objectively involve exposure to harmful factors, rejecting arbitrary exclusions that create discrimination.

Keywords

AI generated
pension for special conditions dental technician duties harmful production materials employer certification validity discriminatory pension denial statutory age requirements social security appeal

Cited Legislation

AI generated
Art. 386 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., należało zmienić zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznać ubezpieczonej prawo do emerytury od osiągnięcia wymaganego wieku, tj.
Art. 1 ust. 1 pkt 1298957 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.
Powołał się przy tym na przepis art. 184 ust.
art. 233 § 1 k.p.c
art. 8 k.p.c
Apelująca zarzuciła, że zgodnie z utrwalonym poglądem, bezpodstawna zmienność poglądu organu administracji państwowej stanowi naruszenie art. 8 k.p.c., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na kulturę prawną obywateli.
art. 8 k.p
Apelująca zarzuciła, że zgodnie z utrwalonym poglądem, bezpodstawna zmienność poglądu organu administracji państwowej stanowi naruszenie art. 8 k.p.c., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na kulturę prawną obywateli.
art. 382 k.p.c
Uzupełniając w trybie art. 382 k.p.c.
art. 386 § 1 k.p.c
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., należało zmienić zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznać ubezpieczonej prawo do emerytury od osiągnięcia wymaganego wieku, tj.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III AUa 975/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek Sędziowie SSA Jolanta Pietrzak SSO del. Anna Petri (spr.) Protokolant Beata Kłosek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016r. w Katowicach sprawy z odwołania G. S. (G. S. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o prawo do emerytury na skutek apelacji ubezpieczonej G. S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 18 lutego 2015r. sygn. akt X U 1585/14 zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej G. S. prawo do emerytury od dnia 10 maja 2014 r. /-/SSO del. A.Petri /-/SSA M.Procek /-/SSA J.Pietrzak Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 975/15

UZASADNIENIE

Ubezpieczona G. S. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 14 maja 2014r. odmawiającej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczona domagała się przyznania jej prawa do tego świadczenia i zaliczenia do tej pracy okresu zatrudnienia w latach 1981-1999 w Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. na stanowisku technika dentystycznego. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, zarzucając brak podstaw do zaliczenia ubezpieczonej wnioskowanego okresu do pracy w warunkach szczególnych z uwagi na to, że obejmujący służbę zdrowia dział XII wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie obejmuje techników dentystycznych, ani kierowników nadzorujących ich prace.

Stąd praca ubezpieczonej w tym charakterze nie może być uznana za wykonywaną w warunkach szczególnych, co wyklucza możliwość przyznania jej z tego tytułu emerytury. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2015r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie. Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczona, urodzona (...), w dnia 3 kwietnia 2014r. złożyła wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodnione na 1 stycznia 1999r. 20 lat okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających. Nie uwzględnił przy tym żadnego okresu jej pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy wskazał, że w okresie od 1 sierpnia 1981r. do 15 października 1999r. ubezpieczona była zatrudniona w Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. w pełnym wymiarze czasu pracy początkowo, jako pomoc dentystyczna, a następnie od 1 grudnia 1981r. do 31 sierpnia 1992r., jako technik dentystyczny, od 1 września 1992r. do 31 sierpnia 1998r., jako kierownik techniczny pracowni stomatologicznej, od 1 września 1998r. do 15 października 1999r., jako kierownik zespołu techników Poradni Protetyki Stomatologicznej. W wydanych jej świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 9 lipca 2003r. i 19 grudnia 2013r. wskazano, iż we wszystkich tych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała czynności odpowiadające pracy na stanowisku wymienionym pod poz. 17 pkt 2 działu IV wykazu A, stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 12 lipca 1983r., gdzie mowa o produkcji i przetwórstwie żywic i tworzyw sztucznych oraz produkcji surowców, półproduktów i środków pomocniczych stosowanych do ich produkcji oraz przetwórstwie i produkcja wosków i woskoli.

Na podstawie zeznań współpracownic ubezpieczonej - świadków A. M. i I. K., Sąd I instancji ustalił, że przez cały sporny okres pracowała ona w pracowni protetycznej i wykonywała protezy, mosty, korony i naprawiała protezy. Prace były realizowane z akrylu, wosku i tworzyw sztucznych po wykonaniu wycisku przez lekarza stomatologa. Na podstawie wydanego świadkowi A. M. świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w którym również tak samo zakwalifikowano jej prace, jak w przypadku ubezpieczonej, przyznano jej emeryturę w obniżonym wieku.

Sąd I instancji zważył, iż odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. Powołał się przy tym na przepis art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 32 tej ustawy oraz § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U z 1983r., nr 8, poz. 43 z późn. zm.) i związane z tymi regulacjami orzecznictwo sądowe. W ocenie Sądu Okręgowego brak podstaw, aby zaliczyć ubezpieczonej okres zatrudnienia w ZOZ w M. do pracy w warunkach szczególnych.

Pracy na stanowisku technika dentystycznego nie można bowiem łączyć z zatrudnieniem w chemii, do której w wydanym ubezpieczonej świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych przypisano jej pracę. Specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można zatem swobodnie i z naruszeniem postanowień rozporządzenia wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one w nim przypisane.

Potwierdzają to wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010r. (II UK 21/10, Lex nr 619638), z dnia 19 maja 2011r. (III UK 174/10, Lex nr 901652) i z dnia 19 marca 2012r. (II UK 166/12, Lex nr 1171002). Sąd I instancji podkreślił, iż zarządzenie resortowe powołane w świadectwie pracy w warunkach szczególnych ubezpieczonej nie stanowi źródła prawa. Ma jedynie charakter informacyjny, techniczno-porządkujący i może być pomocne przy dokonywaniu wykładni oraz kwalifikacji stanowisk pracy określonych w załączniku do rozporządzenia, które wykonuje.

Jak wynika bowiem z postanowienia Sądu Najwyższego z 22 marca 2012r. (I UK 403/11, Lex nr 1214549) i wyroku z 14 lutego 2008r. (I UK 313/07, Lex nr 842930), jeżeli dane stanowiska nie są wymienione w rozporządzeniu głównym, to nawet zakwalifikowanie ich w zarządzeniu szczegółowym do pracy w szczególnych warunkach nie odnosi żadnego skutku. Tak jest w przypadku odwołującej. Pozycja 17 wskazana w jej świadectwie pracy w szczególnych warunkach przyporządkowana została do działu IV odnoszącego się do chemii i dotyczącego produkcji i przetwórstwa żywic i tworzyw sztucznych.

Tymczasem, jako technik dentystyczny, ubezpieczona nie pracowała w branży chemicznej. Fakt przyznania emerytury w obniżonym wieku świadkowi A. M., pomimo braku podstaw ku temu, nie może rzutować na treść rozstrzygnięcia Sądu. Skoro zatem na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczona nie wykazała minimum 15 lat pracy w warunkach szczególnych, stąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd I instancji oddalił jej odwołanie, uznając je za nieuzasadnione. Apelację od tego wyroku wniosła ubezpieczona. Apelująca domagała się jego uchylenia, zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania jej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

Zarzuciła temu wyrokowi: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że wykonywana przez nią praca w charakterze technika dentystycznego nie jest pracą w warunkach szczególnych; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wraz z jego załącznikiem, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma możliwości zakwalifikowania wykonywanej przez nią pracy, jako pracy w szczególnych warunkach; - naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędne dokonanie ustaleń faktycznych bez rozważenia w sposób bezstronny i wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie, że mimo wykazania zeznaniami świadków oraz załączonymi do akt dokumentami, w tym świadectwami pracy świadków, że charakter wykonywanej przez ubezpieczoną pracy spełnia przesłankę pracy w szczególnych warunkach - nieuprawnione podporządkowanie stanowiska technika dentystycznego działowi IV chemii rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Apelująca wskazała, że każdy organ państwa, w tym w szczególności organ wymiaru sprawiedliwości, jakim jest sąd, winien dążyć do tego, aby obywatele znajdujący się w takiej samej sytuacji faktycznej, oceniani na podstawie tych samych przepisów prawa, byli traktowani jednakowo. Zdaniem ubezpieczonej, stosowanie odmiennej wykładni przepisów w zależności od aktualnej linii orzeczniczej, czy też od składu sądzącego w konkretnej sprawie, jawi się zwykłemu obywatelowi jako niesprawiedliwość. Jest to tym bardziej rażące w sytuacji, w której aktualna wykładnia związana z brakiem możliwości swobodnego wiązania konkretnego stanowiska pracy z branżą, do której nie zostało one przypisane, wcale nie jest utrwalona.

Apelująca zarzuciła, że zgodnie z utrwalonym poglądem, bezpodstawna zmienność poglądu organu administracji państwowej stanowi naruszenie art. 8 k.p.c., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na kulturę prawną obywateli. Wahania poglądów prawnych wyrażanych w decyzjach organu administracji publicznej, kierowanych do tego samego podmiotu na tle takich samych stanów faktycznych i tożsamej podstawy mogą być uznawane za naruszenie wskazanej zasady art. 8 k.p.a. Należy to odnosić także do Sądu.

W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie. Organ rentowy uznał zaskarżony wyrok za słuszny, z uwagi na niewykazanie przez ubezpieczoną osiągnięcia 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy uznaje za własne ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, jednak nie podziela dokonanej na ich podstawie oceny prawnej zasadności odwołania ubezpieczonej. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, prawo ubezpieczonej do emerytury w obniżonym wieku wynika z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 748 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, w myśl którego ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym, niż 60 lat dla kobiety;

2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Emerytura, o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 ust.

1. W myśl art. 32 ust. 2 ustawy, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Z mocy art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Stosownie do § 3 tego rozporządzenia, do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla kobiet okres zatrudnienia w wymiarze 20 lat. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia przewiduje, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Z mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia, praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.

Jak słusznie zauważył organ orzekający, na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczona wykazała 20-letni okres składkowy, nieskładkowy i uzupełniający. W dniu 10 maja 2014r. osiągnęła 55 rok życia. Jest członkiem OFE, ale złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Sporne pomiędzy stronami pozostawało jedynie udowodnienie przez nią 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999r. Organ rentowy nie uznał ubezpieczonej żadnego okresu pracy w tych warunkach, co Sąd I instancji niesłusznie zaaprobował.

Uzupełniając w trybie art. 382 k.p.c. materiał dowodowy, Sąd odwoławczy ustalił, iż nie budzi wątpliwości fakt, iż przez cały sporny okres ubezpieczona wykonywała pracę w warunkach szczególnych. Jak wynika z zeznań przełożonego ubezpieczonej - kierownika Zakładu Protetyki Stomatologicznej - świadka W. O., złożonych w toku postępowania apelacyjnego (k. 95), przez cały okres zatrudnienia w ZOZ w M. na stanowisku technika dentystycznego i kierownika zespołu techników Poradni Protetyki Stomatologicznej faktycznie zajmowała się wyłącznie pracami protetycznymi w pracowni o powierzchni około 30 m 2.

Nie miała kontaktu z pacjentami. Wykonywała w całości protezy z mas akrylowych, które początkowo były w formie proszków i płynów. Naprawiała też protezy przy użyciu akrylu. W ciągu miesiąca zużywano w pracowni kilka kilogramów akrylu. Każdy technik musiał wykonać 22 protezy miesięcznie. Ta norma obowiązywała ubezpieczoną również wówczas, gdy zajmowała stanowisko kierownicze, nadzorując dodatkowo 9 pozostałych techników. Otrzymywali oni zlecenia od 18 stomatologów. Ubezpieczona nie prowadziła magazynu, co należało do jej przełożonego.

Wbrew założeniom organu orzekającego, pracę realizowaną przez ubezpieczoną w okresie od 1 grudnia 1981r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku technika dentystycznego, a po 1 września 1992r. - dodatkowo także kierownika zespołu techników, należy zaliczyć do pracy, o jakiej mowa w obejmującym chemię dziale załącznika do rozporządzeniem Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdzie w pkt 17 wymieniono produkcję i przetwórstwo tworzyw sztucznych oraz produkcję surowców, półproduktów i środków pomocniczych stosowanych do ich produkcji i przetwórstwa.

Co do zasady, nie sposób odmówić racji Sądowi Okręgowemu, który wskazuje, iż specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje charakter świadczonych w nich prac i warunki w jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Sąd ten powołał się przy tym na orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym nie można swobodnie lub dowolnie z naruszeniem postanowień rozporządzenia wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w akcie prawnym (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 1 czerwca 2010r., II UK 21/10, Lex nr 619638 i z 19 maja 2011r., III UK 174/10, Lex nr 619638 oraz z 19 marca 2012r., II UK 166/12, Lex nr 117 10.02).

Tutejszy Sąd w pełni podziela to stanowisko. Zważyć jednak należy, iż istotę zagadnienia stanowi szkodliwość dla zdrowia pracownika, wynikająca z warunków pracy, charakterystycznych nie tylko dla branży, w ramach której funkcjonował jego pracodawca, ale również do której należała jego wyodrębniona jednostka organizacyjna, w jakiej świadczył on pracę. Pomimo, że formalnie ubezpieczona zatrudniona była w spornym okresie w służbie zdrowia, to jej miejsce pracy stanowiła wydzielona w ZOZ w M. Pracownika Protetyki Stomatologicznej, która z uwagi na specyfikę swej działalności, winna być zaliczona do branży chemicznej.

Wykonujący w niej obowiązki technicy dentystyczni nie mieli bowiem w ogóle kontaktu z pacjentami, nie współpracowali bezpośrednio ze stomatologami, lecz zajmowali się stricte produkcją i przetwórstwem tworzyw sztucznych, tj. wytwarzaniem protez zębowych z akrylu. Taki wniosek wynika także z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2014r. (II UK 368/13, OSNP 2015/7/99), zgodnie z którym możliwe jest zakwalifikowanie pracy, jako wykonywanej w szczególnych warunkach, mimo, że zatrudniający pracownika zakład nie należał do określonej branży (działu przemysłu) według konwencji (nomenklatury) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Jeżeli bowiem stopień szkodliwości, czy uciążliwości danego rodzaju pracy nie wykazuje żadnych różnic w zależności od branży, w której jest wykonywana, brak jest podstaw do zanegowania świadczenia jej w warunkach szczególnych tylko dlatego, że w załączniku do powołanego rozporządzenia została przyporządkowana do innego działu przemysłu. Jeżeli bowiem pracownik w ramach swoich obowiązków stale i w pełnym wymiarze czasu pracy narażony był na działanie tych samych czynników, na które narażeni byli pracownicy innego działu przemysłu, w ramach którego to działu takie same prace zaliczane są do pracy w szczególnych warunkach, to zróżnicowanie tych stanowisk pracy musiałoby być uznane za naruszające zasadę równości w zakresie uprawnień do ubezpieczenia społecznego pracowników wykonujących taką samą pracę.

Praca ubezpieczonej w spornym okresie realizowana wyłącznie w Pracowni Protetyki Stomatologicznej, z uwagi na jej specyfikę i czysto produkcyjny charakter, faktycznie winna zostać przyporządkowana do pracy w chemii. Jedynie formalnie z uwagi na cel, jakiemu służyła, zakwalifikowana została do pracy w służbie zdrowia. Jej szkodliwość należy w tej sytuacji zatem ocenić z uwzględnieniem specyfiki działalności wyodrębnionej jednostki, w ramach której była realizowana, a która faktycznie przynależała do branży chemicznej. Trafnie także ocenił Sąd I instancji moc prawną zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983r. w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz.

Urz. Nr 8, poz. 40), który w obejmującym chemię dziale IV, pod poz. 17, gdzie mowa o produkcji i przetwórstwie tworzyw sztucznych w ppkt 2 wymienia in concreto technika dentystycznego. Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, zarządzenie to nie ma mocy normatywnej (tak wyrok Sądu Najwyższego z 22 marca 2012r., I UK 403/11, Lex nr 12 4549 i z 14 lutego 2008r., I UK 313/07, Lex nr 842930). Jednakże w świetle powyższych uwag odnośnie szkodliwego wpływu warunków pracy w danej branży przemysłu, należy przypisać mu walor pomocniczy przy ocenie możliwości zakwalifikowania pracy na danym stanowisku do określonej branży.

W przypadku technika dentystycznego, jego pracę uznano za bardziej zbliżoną do pracy w chemii, niż w służbie zdrowia, co potwierdza trafność przedstawionych wyżej wywodów. Takie samo stanowisko w odniesieniu do tej pracy zajął także Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z 6 marca 2013r. (III AUa 1243/12, Lex nr 1292820) i Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 10 kwietnia 2013r. (III AUa 130/13, Lex nr 1298957). Skoro zatem podczas pracy w okresie od 1 grudnia 1981r. do 31 grudnia 1998r. ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała protezy zębowe z akrylu, które znajdowały się na różnych etapach produkcji, przeto stale narażona była na czynniki szkodliwe dla zdrowia pochodzące z przetwarzanego tworzywa sztucznego.

Jej praca prawidłowo została więc zakwalifikowana przez pracodawcę do wykonywanej w warunkach szczególnych, co znalazło odzwierciedlenie w wydanym jej świadectwie pracy w warunkach szczególnych, które w tej sytuacji niesłusznie zostało podważone przez Sąd Okręgowy. Zauważyć przy tym należy, iż organ rentowy w sprawie innych techników dentystycznych sam uważa to stanowisko za oczywiste i bez konieczności prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego uznaje ich pracę za wykonywaną w warunkach szczególnych (tak m.in. prowadzona przed tutejszym Sądem sprawa o sygn. akt III AUa 683/15).

Znalazło to wyraz także w sprawie współpracownicy ubezpieczonej - świadka A. M., której organ rentowy przyznał z tego tytułu wcześniejszą emeryturę wyłącznie na podstawie świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Ta sama sytuacja miała miejsce w przypadku dwóch innych jej współpracowników - H. K. i J. S., co organ rentowy wyraźnie przyznał (k. 33-34). Ubezpieczona wykonywała przy tym u tego samego pracodawcy w tym samym czasie tożsame obowiązki technika dentystycznego, co jej współpracownicy, pobierający z tego tytułu wcześniejszą emeryturę.

W tej sytuacji, akceptacja odmowy przyznania tego świadczenia ubezpieczonej, miałaby charakter dyskryminujący. Dodatkowe czynności wykonywane przez ubezpieczoną od 1 września 1992r. do 31 sierpnia 1998r. w charakterze kierownika technicznego Pracowni Protetyki Stomatologicznej miały charakter znikomy i wiązały się jedynie z podziałem pracy pomiędzy pozostałych 9 techników dentystycznych. Niezależnie od nich, ubezpieczona stale i pełnym wymiarze realizowała dotychczasowe obowiązki technika. Przejawiało się to w tym, że stale obowiązywała ją także wyznaczona dla wszystkich techników norma wykonania 22 protez miesięcznie.

Pracę ubezpieczonej w tym okresie można dodatkowo zakwalifikować do ujętej pod poz. 24 działu XIV wykazu A, stanowiącego załącznik do cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., tj. pracy przy kontroli jakości produkcji na oddziale, w którym jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie A, tj. w dziale IV pod poz. 17 - prace przy produkcji i przetwórstwie tworzyw sztucznych, jako prace wykonywane w warunkach szczególnych. Tym samym, wbrew założeniom Sądu I instancji, ubezpieczona spełniła także ostatni wymóg nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Wykonując stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki technika dentystycznego od 1 grudnia 1981r. do 31 grudnia 1998r., przed 1 stycznia 1999r. osiągnęła bowiem 15 lat pracy w tych warunkach. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., należało zmienić zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznać ubezpieczonej prawo do emerytury od osiągnięcia wymaganego wieku, tj. od 10 maja 2014r. /-/SSO del. A.Petri /-/SSA M.Procek /-/SSA J.Pietrzak Sędzia Przewodniczący Sędzia JR