Social security court dismissed pension appeal due to insufficient special working conditions tenure.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the applicant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant early retirement. The applicant argued that their employment history from 1977 to 1992 constituted fifteen years of work in special conditions, but the court found otherwise. The court determined that the applicant's duties, such as welding and porter work, did not consistently meet the strict criteria for special working conditions required by law.
Legislator headnote
AI generatedArt. 477 § 14 pkt 1 k.p.c.; Art. 17 ust. 1 k.r.s.: The court must verify if the applicant's specific duties during the claimed period strictly match the statutory definition of special working conditions to grant early retirement benefits.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt VU 1199/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Urszula Sipińska-Sęk Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku K. I. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury na skutek odwołania K. I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 24 września 2015 r. sygn. (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 1199/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 września 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił K. I. prawa do emerytury, z uwagi na brak 15- letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Od decyzji powyższej pełnomocnik wnioskodawcy złożył w dniu 26 października 2015 roku odwołanie wnosząc o uchylenie powyższej decyzji i przyznanie K. I. prawa do emerytury. Przedmiotowej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach w Przedsiębiorstwie Produkcji (...) w R. w okresie od 12 marca 1977 r. do 31 października 1992 r. zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., wykaz A Dział XIV poz.
12. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 roku pełnomocnik wnioskodawcy popierał odwołanie i wnosił o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: K. I., urodzony w dniu (...), złożył w dniu 30 lipca 2015 roku wniosek o emeryturę. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 akt ZUS) Na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca udowodnił okres ubezpieczenia w rozmiarze 26 lat, 8 miesięcy i 21 dni , w tym okresów składkowych 26 lat, 8 miesięcy i 2 dni oraz 19 dni okresów nieskładkowych.
Organ rentowy nie zaliczył skarżącemu do pracy w warunkach szczególnych jakiegokolwiek okresu zatrudnienia. (dowód: decyzja z 24 września 2015 roku k. 30 akt ZUS, odpowiedź na odwołanie k. 12-13) K. I. w okresie od dnia 12 marca 1977 r. do dnia 31 października 1992 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Produkcji (...) w R.. W okresie zatrudnienia wnioskodawca zajmował następujące stanowiska: - od 12 marca 1977 r. do 31 lipca 1980 r. ślusarza-konserwatora; - od dnia 1 sierpnia 1980 r. do 31 lipca 1984 r. spawacza gazowego; - od 1 sierpnia 1984 r. do 1 stycznia 1991 r.
ślusarza- spawacza brygadzisty; - od 2 stycznia 1991 r. do 31 sierpnia 1992r. ślusarza; - od 1 września 1992 r. do 31 października 1992r. portiera; (dowód: umowa o pracę z dnia 11 marca 1977 r. – k. 61, świadectwo pracy z dnia 2 listopada 1992 r. - k. 21, angaż z dnia 17 maja 1980 r. – k. 50, angaż z dnia 1 października 1984 r. – k. 41, angaż z dnia 21 września 1992 r. – k. 29, arkusz weryfikacyjny pracownika z dnia 5 maja 1980 r. – k. 49, karta weryfikacyjna pracownika z dnia 22 sierpnia 1984 r. – k.
43) Przedsiębiorstwo Produkcji (...) w R. zajmowało się produkcją drewnianych palet oraz szpul, służących do nawijania drutu lub lin. W zakładzie znajdowała się ponadto przetwórnia spożywcza, tartak, na której przecierano kłody na deski oraz kotłownia. W tartaku znajdowały się dwa traki, heblarki, obrzynarki, piły poprzeczne tarczowe, zszywarki do kobiałek. Na przetwórni autoklawy, przepuszczarki, kotły do pasteryzacji, myjka do słoików. Natomiast na produkcji palet oraz szpul trajzegi. W przedsiębiorstwie był warsztat, w którym zatrudnieni byli pracownicy, do zadań których należało utrzymanie zakładu w ruchu.
W warsztacie pracował: spawacz, ślusarz-tokarz, ślusarz-dekarz, ślusarz i dwóch ostrzarzy pił. W latach 90 produkcja zaczęła maleć – produkcja drzewna ustała w 1992 r., natomiast rok wcześniej przetwórstwo spożywcze. (dowód: zeznania świadka J. K. (1) protokół rozprawy z dnia 7 kwietnia 2016 roku nagranie od minuty 3:50 do minuty 16:16 – k. 67v -68, zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 7 kwietnia 2016 roku nagranie od minuty 28:36 do minuty 40:08 – k. 68-68v ) Wnioskodawca w okresie od 10 kwietnia 1976 r. do 24 czerwca 1976 r. odbył przeszkolenie spawalnicze, a od kwietnia 1989 r. posiada uprawnienia spawania elektrycznego. (dowód: odpis książeczki spawacza – k. 62, świadectwo pracy z dnia 2 listopada 1992 r.
– k.
21) W okresie od 13 grudnia 1981 r. do 3 kwietnia 1982 wnioskodawca obywał służbę w jednostce zmilitaryzowanej MSW. (dowód: zaświadczenie z dnia 3 kwietnia 1982 r. – k.
22) Wnioskodawca od 1 sierpnia 1980 r. do 1 stycznia 1991r. pracował w warsztacie mechanicznym ako spawacz. Spawał metodą elektryczną i gazową. Wnioskodawca pracował przy naprawie przyczep od ciągników, samochodów ciężarowych oraz maszyn i urządzeń znajdujących się na hali produkującej palety i szpule, gdzie pracowali stolarze, przetwórni spożywczej oraz tartaku. Napraw przyczep, samochodów, maszyn i urządzeń wnioskodawca dokonywał poprzez spawanie elementów, które pękły lub były uszkodzone wymieniał też w ten sposób zużyte elementy i wstawiał nowe np. rury, maszyny, taśmy, taśmociągi.
Większość awarii była usuwana na produkcji. Poza produkcją wnioskodawca wykonywał prace blacharskie przy samochodach i przyczepach, wycinał starą zużytą blachę i wspawywał nową. Czasem wnioskodawca przygotowywał jakieś elementy do naprawy w warsztacie. W charakterze spawacza gazowego ubezpieczony pracował przy pracach remontowych w kotłowni przy spawaniu rur i kotłów, a także całego ciągu rur, który dochodził do kotłowni. Spawanie elektryczne było natomiast wykorzystywane przy naprawie traku, przy remoncie wózków widłowych.
Wnioskodawca pracował też przy budowie ogrodzenia (dowód: zeznania świadka J. K. (1) protokół rozprawy z dnia 7 kwietnia 2016 roku nagranie od minuty 3:50 do minuty 16:16 – k. 67v -68, zeznania świadka W. M. protokół rozprawy z dnia 7 kwietnia 2016 roku nagranie od minuty 16:16 do minuty 27:53 – k. 68 ) W okresie od dnia 2 stycznia 1991 r. do 31 sierpnia 1992r. wnioskodawca wykonywał obowiązki ślusarza, a od 1 września 1992 r. do 31 października 1992r. portiera. Do obowiązków ślusarza należało dokręcanie śrub, nitowanie, dorobienie zepsutego elementu, skręcenie łańcucha. (dowód: angaż z dnia 22 stycznia 1991r. oraz z dnia 21 września 1992r.
– k.
29) Wnioskodawcy nie zostało wystawione świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność bezsporna)
Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2). W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.
Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, - ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami pozostawało to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, ukończył 60 lat i nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie Produkcji (...) w R. był niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach rentowych i osobowych.
Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w okresie od dnia 12 marca 1977 r. do dnia 31 października 1992 r. tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, za pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia.
Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Organ rentowy zakwestionował, aby wnioskodawca w spornych okresach pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż z dokumentów nie wynika jednoznacznie w jakim okresie w trakcie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w R. wnioskodawca wykonywał prace spawacza. Nadto organ rentowy podkreślił, iż stanowisko ślusarza-konserwatora nie jest wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.
Nr 8 poz. 43 z późn. zm.) oraz fakt, że wnioskodawcy nie zostało wystawione przez ten zakład pracy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Wprawdzie stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa nie wyklucza ustalenia pracy w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Z tym, że ciężar dowodu w takiej sytuacji spoczywa na ubezpieczonym.
Charakter pracy skarżącego w spornym okresie Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków: J. K. (1) oraz W. M. oraz dokumentów w postaci świadectwa pracy i angaży. Sąd odmówił wiary wnioskodawcy oraz świadkom J. K. (1), że skarżący w całym spornym okresie pracował wyłącznie jako spawacz. Zeznania w tej części są bowiem sprzeczne z dokumentami w postaci angaży oraz kart kwalifikacyjnych pracownika . Analiza dokumentów prowadzi do wniosku, że w takim charakterze skarżący pracował jedynie w okresie od dnia 1 sierpnia 1980 r. ( angaż z sierpnia 1980r. zmiana stanowiska ze ślusarza konserwatora na spawacza gazowego) do 1 stycznia 1991 r. (angaż z kwietnia 1981r.
– spawacz gazowy k. 45, angaż z lipca 1981r., z lipca 1982r., - k. 44, , z sierpnia 1984r. – k.41, karta weryfikacyjna pracownika z 1982r. i 1984r. – k. 40, 42-43, angaż z lipca 1985r. – k. 38, karta kwalifikacyjna pracownika z 10.1986r. – k. 37 akt, angaż ze stycznia 1987r. spawacz brygadzista – k. 36 akt, angaż z sierpnia 1988r. – k. 34, , angaż z marca 1989r. – k. 33, angaż z listopada i grudnia 1989r. – k. 31, angaż ze stycznia i maja 1990r. – k. 30 akt). Z angażu z dnia 22 stycznia 1991r. wynika, że od dnia 2 stycznia 1991r. skarżący pracował na stanowisku ślusarza, a od dnia 1 września 1992r. na stanowisku portiera (k. 29).
Natomiast w początkowym okresie zatrudnienia skarżący jak wynika z angaży i umowy o pracę pracował jako ślusarz. Do obowiązków ślusarza co potwierdza w zeznaniach J. K. (2), który na takim stanowisku pracował należało wykonywanie różnych prac przy naprawach maszyn i urządzeń znajdujących się w zakładzie. Ślusarze musieli dorobić zepsuty element, ewentualnie go naprawić, dokręcić śruby, bądź skręcić łańcuch. Spektrum prac ślusarza było szerokie i zróżnicowane. W. M. nie miał natomiast jakiejkolwiek wiedzy na temat pracy skarżącego w okresie przed 1 sierpnia 1980r., jak i w okresie od dnia 2 stycznia 1991r., gdyż pracował w Przedsiębiorstwie (...) jedynie w okresie od 1980r. do 1988r.
W tym okresie natomiast zatrudnienie skarżącego w charakterze spawacza potwierdzają nie tylko zeznania świadków, ale także dokumenty. Zatrudnienie przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym zostało wymienione wykazie A, Dziale XIV, poz. 12, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku i podlega uwzględnieniu jako praca w warunkach szczególnych na cele emerytalno – rentowe. Wnioskodawca wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym stale i w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 sierpnia 1980 r. do dnia 1 stycznia 1991r..
Prace ślusarskie nie należą natomiast do prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że skarżący prace te wykonywał na hali zajmującej się produkcją palet, w przetwórni owocowo-warzywnej oraz w tartaku. W tartaku i przy produkcji palet byli zatrudnieni stolarze. Praca stolarzy nie jest zaliczana przez ustawodawcę do prac w warunkach szczególnych. Tak samo jak prace przy przetwórstwie owoców i warzyw. Usuwanie zatem awarii i naprawa maszyn na halach produkcyjnych, gdzie są zatrudnieni pracownicy nie wykonujący prac zaliczanych do prac w warunkach szczególnych zgodnie z wykazem A zał. do rozporządzenia Rady Ministrów, nie pozwala na uznanie prac przy bieżących remontach i naprawach maszyn i urządzeń na tych halach produkcyjnych za pracę w warunkach szczególnych.
Pracami w warunkach szczególnych są bowiem wyłącznie prace przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Prace takie skarżący wykonywał tylko wówczas, gdy wykonywał prace remontowe w kotłowni przemysłowej. Praca zatrudnionych w kotłowni pracowników jest zaliczana do prac w warunkach szczególnych. I tak, prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego są zaliczane do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A dział XIV poz. 1 będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów.
Natomiast prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych są pracami w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A dział XIV poz.
2. Skoro jednak wnioskodawca w spornym okresie– jak wykazało postępowanie dowodowe – nie sprawował bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prac budowlano-montażowych i budowlano-remontowych tylko na oddziale będącym w ruchu (kotłowni), w którym jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie tj. prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego wymienione w dziale XIV poz.1, ale także na innych oddziałach, gdzie wykonywane były prace nie wymienione w wykazie ( prace stolarskie oraz przy przetwórstwie owoców i warzyw) to jego pracy nie można uznać za prace wykonywane w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A dział XIV poz.
25. Wnioskodawca w spornym okresie nie był bowiem narażony tak jak i palacze oraz rusztowi kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego cały czas na szkodliwe warunki pracy. A tylko praca w warunkach szczególnych wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pozwala na jej zaliczenie do szczególnego stażu pracy. Z tych względów Sąd odmówił uznania za pracę w szczególnych warunkach okresu od 12 marca 1977 r. do 31 lipca 1980 r. oraz 2 stycznia 1991 r. do 31 sierpnia 1992r., w którym to wnioskodawca wykonywał pracę w charakterze ślusarza-konserwatora i ślusarza oraz od 1 września 1992 r. do 31 października 1992r., gdy pracował w charakterze portiera.
Praca portiera także nie jest pracą w warunkach szczególnych. Reasumując Sąd zaliczył wnioskodawcy do szczególnego stażu pracy prace przy spawaniu gazowym i elektrycznym wykonywane przez niego w okresie od 1 sierpnia 1980 r. do 1 stycznia 1991r., za wyjątkiem okresu od 13 grudnia 1981 r. do 3 kwietnia 1982r., w którym to wnioskodawca obywał służbę w jednostce zmilitaryzowanej MSW, a zatem nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych w łącznym wymiarze 10 lat i 2 miesięcy. W związku z powyższym wnioskodawca nie spełnił jednej z podstawowych przesłanek, od której zależy prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym tj. 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Z tych względów Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.