Appeal dismissed; court transfers claim for social insurance base and sick pay equalization to social insurance fund. The court ruled that the social insurance fund must first determine the insurance base before the court can assess the claim. The plaintiff's appeal was rejected because the social insurance fund had not yet decided on the insurance base. The court held that the social insurance fund must first determine the insurance base before the court can assess the claim. The plaintiff's appeal was rejected because the social insurance fund had not yet decided on the insurance base. The court held that the social insurance fund must first determine the insurance base before the court can assess the claim. The plaintiff's appeal was rejected because the social insurance fund had not yet decided on the insurance base.

Sygn. akt III AUz 41/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń (spr.) Sędziowie: SA Lucyna Ramlo SA Alicja Podlewska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy W. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość podstawy składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz o wyrównanie zasiłku chorobowego na skutek zażalenia W. O. na postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu – IV Wydziału Pracy i (...) z dnia 4 stycznia 2016 r. sygn. akt IV U 2076/15 postanawia:

1. oddalić zażalenie; 2. żądanie wyrównania zasiłku chorobowego przekazać organowi rentowemu - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do rozpoznania. SSA Lucyna Ramlo SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń SSA Alicja Podlewska Sygn. akt III AUz 41/16

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu – IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z odwołania W. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o ustalenie istnienia ubezpieczeń społecznych, stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.. Sąd wskazał, że organ rentowy przekazał sądowi odwołanie W. O. od decyzji nr (...), którą organ rentowy stwierdził, że W. O. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015 r.

W ocenie Sądu zarówno z treści pisma wnioskodawcy zatytułowanego jako odwołanie, jak i jego pisma procesowego z dnia 14 grudnia 2015 r. wynika, że wnosi on odwołanie w zakresie nieustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, domagając się ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek w wysokości 2800 zł, nie kwestionując decyzji w zakresie nie podlegania ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 kwietnia 2015 r. Decyzja nr (...) nie zawiera rozstrzygnięcia co do wysokości podstawy wymiaru składek.

W istocie wnioskodawca nie kwestionuje decyzji, ale brak rozstrzygnięcia. W tej sytuacji brak przedmiotu zaskarżenia. Powołując art. 464 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił, że Zakład zbędnie wydał decyzję o niepodleganiu przez skarżącego ubezpieczeniom społecznym od 1 kwietnia 2015 r. skoro nie była to okoliczność sporna. Istota sporu koncentruje się na wysokości zasiłku chorobowego, który od dnia 1 kwietnia 2015 r. wypłaca ubezpieczonemu pozwany, przyjmując jako podstawę do wypłaty zasiłku kwotę najniższego wynagrodzenia - 1750 zł, a nie kwotę 2800 zł za jaką ubezpieczony został zatrudniony.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 2800,00 zł za okres od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r. i dalszą wypłatę zasiłku chorobowego od wyższej podstawy wymiaru, a nie od kwoty 1750 zł. Nadto wniósł o wyrównanie wypłaconego zasiłku chorobowego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji przekazał sprawę W. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.. Z wywodów uzasadnienia można wyciągnąć wniosek, że Sąd Okręgowy uznał żądanie skarżącego za sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych, co do którego organ rentowy nie wydał podlegającej zaskarżeniu decyzji, a niedopuszczalność drogi sądowej wynika z wystąpienia przez skarżącego z takim żądaniem bezpośrednio na drogę sądową, z pominięciem postępowania przed organem rentowym.

Na wstępie należy wskazać, że "sądy "cywilne" rozpoznają spory o świadczenie lub ustalenie stosunku prawnego lub prawa, natomiast sądy pracy i ubezpieczeń społecznych sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, przez które rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (art. 476 § 2 k.p.c.).

Zakres i przedmiot rozpoznania sądowego wyznacza treść decyzji organu rentowego. Decyzja zapada po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, którego przedmiotem i celem jest ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub ich wysokości. W późniejszym postępowaniu, wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z tego zakresu, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala prawa do świadczeń, i choć samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji (art. 477 § 2, art. 477 14 § 2 i art. 477 14a k.p.c.).

W podsumowaniu tej części rozważań należy przyjąć, że w sprawie, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego, przedmiot oraz zakres rozpoznania i orzeczenie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wyznacza treść tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie analiza akt ZUS wskazuje, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organ rentowy zostało wszczęte z urzędu, a jego przedmiotem była weryfikacja dokonanego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 2 marca 2015 r. W. O. jako pracownika u płatnika V. (...) sp. z o. w T., a nie wysokość wypłacanego przez organ rentowy zasiłku chorobowego.

Postępowanie w przedmiocie istnienia bądź nieistnienia tytułu do ubezpieczeń społecznych zakończyło się wydaniem dnia 28 września 2015 r. decyzji nr (...), którą organ rentowy stwierdził, że W. O. jako pracownik u płatnika składek V. (...) Sp. z o. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015 r. Prawidłowe uznanie przez Sąd Okręgowy roszczenia W. O. za sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych, co do której Zakład nie zajął stanowiska z uwagi na brak złożenia stosownego wniosku, rodzi ten skutek, że zgłoszone żądanie ustalenia wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne podlegało przekazaniu do rozpoznania organowi rentowemu (art. 477 10 § 2 k.p.c. w związku z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn.:

Dz. U. z 2015 r . poz. 121 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa systemowa). Nawet zatem przyjęcie, że o niedopuszczalności drogi sądowej dla rozpoznania roszczeń zgłaszanych po raz pierwszy przed sądem i nierozpoznanych przez organ rentowy decyduje art. 2 § 3 k.p.c. (zgodnie z którym nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów), to niedopuszczalność ta nie powoduje odrzucenia pozwu (odwołania), ale przekazanie sprawy do rozpoznania Zakładowi jako innemu organowi w rozumieniu art. 464 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 r., II UKN 4/00, OSNAPiUS 2001 nr 21, poz. 655).

W konsekwencji zasadnie Sąd Okręgowy nie zajmował się oceną zasadności zgłoszonego przez ubezpieczonego przed sądem żądania ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, skoro decyzja organu rentowego z dnia 28 września 2015 r. nr (...) nie zawierała rozstrzygnięcia o obowiązku ubezpieczeń społecznych W. O. jako pracownika (art. 38 ust. 1 ustawy systemowej) w marcu 2014 r. i podstawie wymiaru składek. Powyższa decyzja ustalała nieistnienie dla skarżącego tytułu do ubezpieczenia od dnia 1 kwietnia 2014 r. i tym samym nie mogła ona obejmować rozstrzygnięcie dotyczące zakresu i wymiaru składek z określonego obowiązkowego ubezpieczenia społecznego od tego dnia.

Dopiero wydana przez organ rentowy, w rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego, decyzja ustalająca wysokości podstawy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne lub uprawnień do zasiłku chorobowego (jego wysokości) będzie ona mogła być poddana kontroli sądu, który w postępowaniu toczącym się w wyniku odwołania ubezpieczonego od początku i na zasadach procesu cywilnego, rozstrzygnie samodzielnie o wszystkich kwestiach związanych z wysokością tego świadczenia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Apelacyjny zgłoszone przez ubezpieczonego w zażaleniu żądanie wyrównania zasiłku chorobowego przekazał organowi rentowemu - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do rozpoznania.

Sąd Apelacyjny kierując się przepisem art. art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., orzekł jak w punkcie pierwszym, a na podstawie art. 477 10 § 2 k.p.c. w związku z art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej i w związku z art. 63 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 159 ze zm. jak w punkcie drugim sentencji. SSA Lucyna Ramlo SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń SSA Alicja Podlewska