Social security court dismisses refund claim as EU-funded training grants are tax-exempt income not suspending pension rights.

Sygn. akt V U 318/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. w Kaliszu odwołania B. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 30 stycznia 2015 r. Nr (...) w sprawie B. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zwrot nienależnego świadczenia zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 30 stycznia 2015 r. znak (...) w ten sposób, że ustala, iż odwołująca B. Z. nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 698,17 złotych tytułem nienależnie pobranych świadczeń za okres 01.07.2013 – 30.07.2013.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 stycznia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zobowiązał B. Z. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2013 r. w kwocie 698,17 zł. Inną decyzją, opatrzoną datą 25 stycznia 2015 r. doręczoną B. Z. w dniu 27 lutego 2015 r. organ rentowy powtórzył rozstrzygnięcie zawarte w wyżej wymienionej decyzji wskazując jednocześnie na uchylenie decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. Decyzją z dnia 25 lutego 2015 r. organ rentowy powtórzył rozstrzygnięcie z obydwu wyżej podanych decyzji, uchylając jednocześnie decyzję opatrzoną datą 25 stycznia 2015 r.

Odwołania od decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. i z dnia 25 stycznia 2015 r. wniosła B. Z. kwestionując fakt pobrania w spornym okresie nienależnego świadczenia. W odpowiedzi na powyższe odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: Odwołująca B. Z.od dnia 1 października 2003 r. uprawniona jest do renty socjalnej. W okresie od dnia 15kwietnia 2013 r. do dnia 14 lipca 2013 r. odwołująca była uczestnikiem programu „Akademia przyszłości” organizowanego przez (...) w P.współfinasowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Realizacja programu odbyła się w oparciu o zawartą w dniu 12 kwietnia 2013 r. umowę mocą, której (...) zorganizował dla odwołującej staż bez nawiązywania stosunku pracy odbywany w podanym na wstępie okresie. W tym okresie odwołująca otrzymywała stypendium stażowe w wysokości 1 500 zł netto za każdy miesiąc płatne w każdym miesiącu a w miesiącu zakończeniu stażu, tj. w miesiącu lipcu 2013 r. odwołująca otrzymała stypendium w kwocie 1 500 zł za czerwiec 2013 r. i w kwocie 750 zł za miesiąc lipiec 2013 r. Ponadto w lipcu odwołująca otrzymała kwotę 877,42 zł tytułem wynagrodzenia za pracę od firmy (...) w K.. (bezsporne)

Sąd zważył, co następuje:

Z treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej wynika, że prawo do renty socjalnej podlega zawieszeniu w przypadku osiągania przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 3, 4 lub 5 ustawy o rencie socjalnej z tytułu działalności, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o rencie socjalnej, podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Stosownie do treści art. 10 ust. 2 ustawy o rencie socjalnej za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy emerytalnej, lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie działalności pozarolniczej.

W ocenie Sądu odbywanie przez odwołującą stażu w ramach projektu, organizowanego przez (...) w nie można zaliczyć do działalności zarobkowej, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o rencie socjalnej, tj. zatrudnienia, służby, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy emerytalnej, lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności pozarolniczej, ponieważ istotą stażu jest nabycie określonych umiejętności. Przychód o jakim jest mowa w art. 4 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest powiązany z pojęciem przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy, z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych - przychody z tytułu pracy w spółdzielni i z tytułu wytwarzania na jej rzecz produktów rolnych.

Przychodem są także kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego (art. 10 ust. 4 ustawy o rencie socjalnej). Z przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o rencie socjalnej wynika zaś, że prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu innego niż wymieniony w ust. 1-4, zaliczonego do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.

U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm., nazywanej dalej ustawą podatkową), z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1 i 2, lub osiągania przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Przychód osiągnięty przez skarżącą w okresie od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 14 lipca 2013 r. z tytułu stażu w ramach projektu nie mieści się w żadnej z wyżej wymienionych kategorii przychodu.

Stosownie zaś do treści art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy podatkowej wolne od podatku są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych przez środki europejskie - rozumieć należy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o finansach publicznych. W myśl art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej są środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybackiego, z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. a i b.

Zatem projekt, organizowany przez Zakład, był finansowany z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie o finansach publicznych. Tym samym środki finansowe uzyskane przez odwołującą jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich wolne są od podatku dochodowego od osób fizycznych. Ponieważ wnioskodawczyni nie osiągała przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 3, 4 lub 5 ustawy o rencie socjalnej z tytułu działalności, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o rencie socjalnej, podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a zatem, wbrew stanowisku organu rentowego, nie zachodzą materialno-prawne podstawy z art. 10 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej do zawieszenia jej prawa do renty socjalnej gdyż osiągnięte przez nią przychody z pozostałych źródeł nie przekroczyły kwot granicznych.

Brak przesłanek z art. 10 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej wskazywał na brak podstaw do uznania kwoty pobranej przez odwołującą tytułem renty socjalnej w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2013 r. za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej (czy w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 ustawy emerytalnej). Nie zachodziły więc wynikające z art. 138 ust. 1 ustawy emerytalnej w zw. z art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej, podstawy do żądania od wnioskodawczyni zwrotu pobranej przez nią tytułem renty socjalnej kwoty za wskazany okres.

Mając na względzie powyższą ocenę, orzec należało jak w sentencji wyroku. Sąd orzeczeniem swym nie objął decyzji z dnia 25 lutego 2015 r. albowiem odwołująca nie złożyła odwołania od tej decyzji. gdyż w chwili składania drugiego odwołania formalnie decyzja z dnia 25 lutego 2015 r. nie była jej znana a decyzja opatrzona datą 25 stycznia 2015 r. z uwagi na błędy formalne (oczywista wadliwość co do daty decyzji) została usunięta z porządku prawnego. W tych warunkach sąd uznał, iż obydwa odwołania odnoszą skutek co do decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r.