Social Security Court grants bridge pension by recognizing unlisted fishing work as special conditions labor.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court reversed the Social Insurance Institute's decision denying a bridge pension to the applicant. The applicant argued that his work as a fisherman between 1982 and 1998 constituted labor under special conditions, supported by employment certificates, while the insurer rejected these periods due to missing specific references in the certificates. The court ruled that the insurer's formalistic requirement for explicit statutory references was invalid, holding that the nature of the work performed by the applicant clearly matched the definition of special conditions labor under the relevant regulations.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 32 i 33 ustawy o emeryturach pomostowych: The court must recognize work performed under special conditions prior to the new pension law's entry into force if the nature of the work objectively matches the statutory definition, rejecting formalistic objections regarding certificate wording.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 1468/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Renata Żywicka Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania R. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia 06/10/2015 r. znak: (...) o emeryturę pomostową zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy R. S. prawo do emerytury pomostowej poczynając od dnia 31 sierpnia 2015r. Sygn. akt IV U 1468/15
UZASADNIENIE
Decyzją znak (...) z dnia 06.10.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E., powołując przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.Dz.U.2015.748 ze zm., dalej ustawa emerytalne) i ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych (t.j.Dz.U.2015.965 ze zm.), odmówił ubezpieczonemu R. S. prawa do emerytury z uwagi na fakt, iż nie udowodnił on wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, wynoszącego co najmniej 10 lat.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że uwzględnił ubezpieczonemu jako pracę w szczególnych warunkach okresy: od 01.08.2006r. do 25.08.2008r. oraz od 01.08.2014r. do 31.07.2015r., w łącznym wymiarze 3 lat i 25 dni. Jednocześnie wskazano, że nie uwzględniono okresów: od 01.03.1976r. do 01.04.1980r., od 01.04.1982r. do 30.09.1998r., od 01.07.1999r. do 31.07.2006r. z uwagi na niewskazanie przez wystawiającego świadectwo, że praca była miała charakter określony w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych; od 01.10.1998r. do 30.06.1999r. z uwagi na fakt, iż praca nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ubezpieczony R. S. odwołał się od przedmiotowej decyzji, wskazując, iż w okresach od 01.04.1982r. do 30.09.1998r. oraz od 01.07.1999r. do 31.07.2006r. pracował jako rybak, co potwierdzają świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, dołączone do wniosku o emeryturę. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy powtórzył argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 21.01.2016r. ubezpieczony podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu.
W uzasadnieniu szeroko odniósł się do twierdzeń organu rentowego dotyczących nieuwzględnionych okresów pracy w szczególnych warunkach i wskazał, że wykonywana praca miała charakter pracy rybaka morskiego, określonej w wykazie B, dziale IV, poz. 4 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.1983.8.43, dalej rozporządzenie RM z 1983r.), do którego odsyła ustawa emerytalna, a które to prace mają charakter tożsamy z określonymi w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych.
W związku z tym, w jego ocenie, kwestionowanie przedłożonych świadectw pracy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest bezpodstawne. S ą d ustalił i zważył, co nast ę puje: Skarżący R. S., ur. (...), w dniu 31.08.2015r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o emeryturę pomostową. W okresie swojej aktywności zawodowej ubezpieczony był zatrudniony: -od 01.03.1976r. do 01.04.1980r., od 01.04.1982r. do 30.09.1998r., od 01.10.1998r. do 31.10.1998r. (1/4 etatu), od 01.11.1998r. do 30.06.1999r. (1/2 etatu), od 01.07.1999r. do 31.07.2006r. w Spółdzielni Pracy (...) we F. jako rybak morski – okres sporny , -od 02.04.1980r. do 31.03.1982r. w Zawodowej Straży Pożarnej w B. jako pomocnik przewodnika roty, -od 01.08.2006r. do 25.08.2008r. w P. i sprzedaż Ryb A.
S. w N. jako rybak, -od 01.08.2014r. do 31.07.2015r. w Armator PAS-48 L. P. w B. jako rybak morski. Praca ubezpieczonego polegała na połowie ryb wykonywanym na Zalewie W. i wykonywana była na 7-9 metrowych, odkrytych łodziach. Praca polegała wyłącznie na połowie, gdyż dokumentacją i sprzedażą ryb zajmowała się spółdzielnia, która wypłacała rybakom wynagrodzenie stanowiące procent wartości złowionych ryb. Wypłynięcie na połów następowało przed świtem. Sam połów polegał na rozłożeniu sieci i żaków, powbijaniu tyczek w dno.
Połów odbywał się niezależnie od pogody i pory roku – zimą wykonywano przeręble i stawiano sieci pod lodem. Decyzją z dnia 06.10.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z uwagi na fakt, iż nie udowodnił on wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, wynoszącego co najmniej 10 lat. R. S. odwołał się od decyzji, wskazując, iż w okresach od 01.04.1982r. do 30.09.1998r. oraz od 01.07.1999r. do 31.07.2006r. pracował jako rybak, co potwierdzając świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, dołączone do wniosku o emeryturę. (dowód: plik emerytalny akt ZUS: k.1-7,17-25,51-53,59-61,77-78; akta sprawy: k.2,4,15-17; wyjaśnienia ubezpieczonego z rozprawy z 26.01.2016r. e-protokół od 00:08:47) W ocenie Sądu, odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzgl ę dnienie.
W świetle art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki :
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Art. 8 stanowi natomiast, że pracownik wykonujący prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunku określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 10 lat. Pracami w szczególnych warunkach wymienionymi w załączniku nr 1 do ustawy pomostowej w pkt 20, 22 i 32 są natomiast odpowiednio: prace nurka lub kesoniarza i prace w komorach hiperbarycznych, prace rybaków morskich oraz prace bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest lub prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem. Na gruncie przedmiotowej sprawy bezsporne było, że ubezpieczony R.
S. urodził się po 31.12.1948r., osiągnął wiek wynoszący 55 lat, ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, wykonywał po dniu 31.12.2008r. pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych i nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Jedyną okolicznością kwestionowaną przez organ rentowy pozostawała przesłanka legitymowania się przez skarżącego 10-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając wniosek ubezpieczonego o emeryturę uwzględnił jako pracę w szczególnych warunkach jedynie okres w łącznym wymiarze 3 lat i 25 dni.
Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie kwestionował charakteru czy wymiaru wykonywanej przez skarżącego pracy, a odmówił uwzględnienia spornych okresów od 01.03.1976r. do 01.04.1980r., od 01.04.1982r. do 30.09.1998r. i od 01.07.1999r. do 31.07.2006r. ponieważ pracodawca w świadectwie pracy nie potwierdził, iż skarżący wykonywał pracę wymienioną w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy o emeryturach pomostowych wprost wskazuje, że prawo do emerytury przysługuje osobie, która przed 01.01.1999r. wykonywała prace w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Nadto art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych wprost stwierdza, że za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy lub art. 32 i 33 ustawy emerytalnej, której przepisy z kolei odsyłają do rozporządzenia RM z 1983r., na co słusznie zwracał uwagę ubezpieczony już w piśmie procesowym z 21.01.2016r. Stosownie zaś do §2 rozporządzenia RM z 1983r., okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na postawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według stosownego wzoru lub w świadectwie pracy. Najdłuższym z okresów kwestionowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych był okres zatrudnienia od 01.04.1982r. do 30.09.1998r. w Spółdzielni Pracy (...) we F., w charakterze rybaka morskiego, w wymiarze 16 lat i 6 miesięcy, który w przypadku uwzględnienia samoistnie uprawniałby ubezpieczonego do świadczenia emerytalnego.
W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 31.07.2006r. wskazano, iż R. S. w tym okresie wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę rybaka morskiego, która została wyszczególniona w wykazie B, dział IV, pkt 4, poz. 11 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr 80 Centralnego Zarządu Spółdzielczości Pracy z dnia 30.06.1983r. Należy zaznaczyć, że Uchwała nr 80 Centralnego Zarządu Spółdzielczości Pracy z dnia 30.06.1983r. określając stanowiska, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, w odniesieniu do wykazu poz. 4 działu IV wykazu B rozporządzenia RM z 1983r.
– prace rybaków morskich – wskazywała prace rybaków wykonywane m. in. w Spółdzielni Pracy (...) we F.. Pkt 11 uchwały wskazywał na stanowisko starszego rybaka, zaś pkt 12 na stanowisko rybaka. W ocenie Sądu stanowisko wskazane w przywołanym świadectwie pracy jest tożsame ze stanowiskiem wskazanym w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, co potwierdziły wyjaśnienia ubezpieczonego, na podstawie których ustalono charakter wykonywanej pracy. Sam charakter i wymiar pracy nie był co prawda kwestionowany przez organ rentowy, jednakże Sąd dzięki wyjaśnieniom skarżącego jedynie utwierdził się w przekonaniu, iż prace rybaków morskich wymienione w załączniku do ustawy o emeryturach pomostowych i w załączniku rozporządzenia RM z 1983r., do którego odsyła ustawa emerytalna, to te same stanowiska.
W ocenie Sądu stanowisko prezentowane przez organ rentowy było zbyt formalistyczne i rygorystyczne. Sąd podziela bowiem pogląd Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, wyrażonego w wyroku z dnia 30.10.2012r., sygn. akt III AUa 643/12, że nie może być podstawą kwestionowania świadectwa pracy w warunkach szczególnych fakt, iż nie odesłano w nim do wykazu prac w warunkach szczególnych zawartego w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, gdyż w myśl wskazanego już art. 3 ust. 7, za pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych uważa się również osoby, wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych prace w szczególnych warunkach, w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy emerytalnej.
Powyższy wniosek jest tym bardziej uzasadniony, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż ustawa o emeryturach pomostowych weszła w życie 01.01.2009r., a kwestionowane przez organ rentowy świadectwo pracy zostało wystawione 31.07.2006r., a w obliczu likwidacji spółdzielni, niemożliwe było uzyskanie zaświadczenia/świadectwa spełniającego wymogi nowej ustawy. Odmienne rozumowanie byłoby sprzeczne z zasadami logiki i przeczyłoby postulatowi racjonalnego ustawodawcy, który zdaniem Sądu celowo i sposób przemyślany sformułował przepisy w sposób umożliwiający stosowanie interpretacji przedstawionej w niniejszym uzasadnieniu.
Wobec powyższego, Sąd nie miał wątpliwości, że praca świadczona przez R. S. w okresie od 01.04.1982r. do 30.09.1998r. odpowiadała charakterem pracy rybaka morskiego, określonej w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, wobec czego należało stwierdzić, iż legitymował się on przesłanką posiadania 10-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Tym samym, Sąd na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynając od dnia 31.08.2015r., tj. od dnia złożenia wniosku.