Constitutional complaint dismissed due to procedural delay and lack of constitutional violation evidence. The court rejected the claim as inadmissible. The court dismissed the complaint because it was filed late and the applicant failed to prove a constitutional violation, noting that general constitutional articles cannot serve as independent grounds for control. The court ruled that the complaint was inadmissible due to the expiration of the three-month filing deadline and the lack of evidence showing a constitutional violation, as the applicant was acquitted on insufficient grounds. The court held that general constitutional articles like freedom of expression cannot serve as independent grounds for constitutional control without specific statutory rights. The court dismissed the complaint because it was filed late and the applicant failed to prove a constitutional violation, noting that general constitutional articles cannot serve as independent grounds for control. The court dismissed the complaint because it was filed late and the applicant failed to prove a constitutional violation, noting that general constitutional articles cannot serve as independent grounds for control. The court dismissed the complaint because it was filed late and the applicant failed to prove a constitutional violation, noting that general constitutional articles cannot serve as independent grounds for control.

375/4/B/2015 POSTANOWIENIE z dnia 20 października 2014 r. Sygn. akt Ts 136/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej I. L.-M. w sprawie zgodności:

1) art. 359 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) w zakresie, w jakim pokrzywdzonym jest osoba, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nie mająca osobowości prawnej, prowadząca działalność publiczną, a w szczególności funkcjonariusz publiczny, osoba pełniąca funkcję publiczną, organ władzy publicznej, a pomówienie lub znieważenie dotyczyło prowadzonej przez te podmioty działalności publicznej, z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2) art. 241 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 89, poz. 553, ze zm.) w zakresie, w jakim pokrzywdzonym jest osoba, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nie mająca osobowości prawnej, prowadząca działalność publiczną, a w szczególności funkcjonariusz publiczny, osoba pełniąca funkcję publiczną, organ władzy publicznej, a pomówienie lub znieważenie dotyczyło prowadzonej przez te podmioty działalności publicznej, z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 54 Konstytucji; postanawia: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 maja 2014 r. (data nadania), I. L.-M. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność 1) art. 359 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) „w zakresie, w jakim pokrzywdzonym jest osoba, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nie mająca osobowości prawnej, prowadząca działalność publiczną, a w szczególności funkcjonariusz publiczny, osoba pełniąca funkcję publiczną, organ władzy publicznej, a pomówienie lub znieważenie dotyczyło prowadzonej przez te podmioty działalności publicznej”, z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz 45 Konstytucji; a także 2) art. 241 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.

– Kodeks karny (Dz. U. Nr 89, poz. 553, ze zm.; dalej: k.k.) „w zakresie, w jakim pokrzywdzonym jest osoba, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nie mająca osobowości prawnej, prowadząca działalność publiczną, a w szczególności funkcjonariusz publiczny, osoba pełniąca funkcję publiczną, organ władzy publicznej, a pomówienie lub znieważenie dotyczyło prowadzonej przez te podmioty działalności publicznej”, z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 54 Konstytucji.

2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. W dniu 12 września 2006 r. Sąd Rejonowy w Wieliczce – Wydział II Karny (dalej: Sąd Rejonowy w Wieliczce) (sygn. akt II K 407/04) skazał skarżącą za przestępstwo pomówienia burmistrza gminy Świątniki Górne. Na podstawie art. 359 pkt 2 k.p.k., zgodnie z którym niejawna jest rozprawa, która dotyczy sprawy o pomówienie lub znieważenie, rozprawa toczyła się niejawnie. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła apelację. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007 r. (sygn.. akt IV Ka 1676/06) Sąd Okręgowy w Krakowie – Wydział IV Karny Odwoławczy (dalej:

Sąd Okręgowy w Krakowie) uznał apelację skarżącej za oczywiście bezzasadną i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Jednocześnie, na skutek ujawnienia przez skarżącą treści apelacji od wyroku z dnia 12 września 2006 r., Prokuratura Rejonowa w Krakowie Śródmieście-Zachód wszczęła przeciwko skarżącej postępowanie przygotowawcze o przestępstwo publicznego rozpowszechniania wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności, określone w art. 241 § 2 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie (dalej:

Sąd Rejonowy w Krakowie) z dnia 5 listopada 2013 r. (sygn. akt II K 535/08/S) – na podstawie art. 414 § 1 i art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. – skarżąca została uniewinniona z zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w art. 241 § 2 k.k. W dniu 23 maja 2014 r. (data nadania) skarżąca wniosła skargę konstytucyjną, w której zarzuciła niezgodność art. 359 pkt 2 k.p.k. z art. 2, art. 45 oraz art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji, a także art. 241 § 2 k.k. z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 54 Konstytucji. Każdy z postawionych zarzutów odnosi się do innego orzeczenia.

Zarzut niekonstytucyjności art. 359 pkt 2 k.p.k. dotyczy wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie. Zdaniem skarżącej nadmierna ochrona czci i dobrego imienia funkcjonariuszy publicznych w związku z prowadzoną przez te podmioty działalnością publiczną jest nieuzasadniona. Z kolei zarzut niekonstytucyjności art. 241 § 2 k.k. dotyczy wyroku uniewinniającego Sądu Rejonowego w Krakowie. Skarżąca podniosła, że bezwzględny zakaz ujawnienia informacji z rozprawy toczącej się z wyłączeniem jawności w sprawie o pomówienie czy znieważenie funkcjonariusza publicznego godzi w wolność wypowiedzi, ograniczając tym samym prowadzenie otwartej debaty publicznej w celu prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego.

W dniu 2 lipca 2014 r. zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: doręczenie odpisu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnienia do wniesienia skargi konstytucyjnej, o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK); doręczenie odpisu i czterech kopii wyroku Sądu Rejonowego w Wieliczce z dnia 12 września 2006 r.; podanie daty doręczenia skarżącej ww. orzeczenia oraz wskazanie, czy został od niego wniesiony środek odwoławczy; dokładne określenie sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw skarżącej określonych w art. 45 Konstytucji przez zaskarżony przepis art. 359 pkt 2 k.p.k.; dokładne określenie sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw skarżącej określonych w art. 54 Konstytucji przez zaskarżony art. 241 § 2 k.k. Pismem z 18 lipca 2014 r. (data wpływu) skarżąca odniosła się do zarządzenia.

Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje:

1. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o prawach lub wolnościach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji. Zasady korzystania z tego środka prawnego precyzuje ustawa o TK.

2. Jak wynika z art. 46 ust. 1 ustawy o TK, skargę konstytucyjną można wnieść po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem prawa materialnego, a więc nieprzywracalnym. W swoim orzecznictwie Trybunał przyjmuje, że termin ten ogranicza w czasie możność dokonania czynności proceduralnej niezbędnej (choć niewystarczającej) do wywołania skutku materialnoprawnego w postaci stwierdzenia niezgodności zaskarżonego przepisu z Konstytucją.

Naruszenie tego terminu uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej. 2.1. Skarżąca zakwestionowała zgodność art. 359 pkt 2 k.p.k. „w zakresie, w jakim pokrzywdzonym jest osoba, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nie mająca osobowości prawnej, prowadząca działalność publiczną, a w szczególności funkcjonariusz publiczny, osoba pełniąca funkcję publiczną, organ władzy publicznej, a pomówienie lub znieważenie dotyczyło prowadzonej przez te podmioty działalności publicznej”, z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 45 Konstytucji.

W odniesieniu do tego zarzutu prawomocnym wyrokiem, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o TK, było orzeczenie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2007 r. Ponadto skarżąca zakwestionowała zgodność art. 241 § 2 k.k. „w zakresie, w jakim pokrzywdzonym jest osoba, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nie mająca osobowości prawnej, prowadząca działalność publiczną, a w szczególności funkcjonariusz publiczny, osoba pełniąca funkcję publiczną, organ władzy publicznej, a pomówienie lub znieważenie dotyczyło prowadzonej przez te podmioty działalności publicznej”, z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 54 Konstytucji.

Ostatecznym rozstrzygnięciem w tej kwestii był wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w zakresie badania konstytucyjności art. 359 pkt 2 k.p.k. rozpoczął bieg 20 kwietnia 2007 r. (w dniu ogłoszenia wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie), upłynął zaś 21 lipca 2007 r. Natomiast w zakresie badania konstytucyjności art. 241 § 2 k.k. termin ten rozpoczął bieg 5 listopada 2013 r. (w dniu ogłoszenia wyroku Sądu Rejonowego w Krakowie), a upłynął 6 lutego 2014 r.

Tymczasem skarżąca wniosła skargę konstytucyjną dopiero 23 maja 2014 r., w której jako ostateczne rozstrzygnięcie wskazała orzeczenie Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r. Zatem skarżąca złożyła skargę konstytucyjną z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o TK.

3. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że w związku z wydaniem przez organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego doszło do naruszenia przysługujących skarżącemu wolności lub praw o charakterze konstytucyjnym. Uprawdopodobnienie przez skarżącego naruszenia jego wolności lub praw jest zatem przesłanką konieczną uznania skargi konstytucyjnej za dopuszczalną. Skarżąca, wyrokiem Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r.

– na podstawie art. 414 § 1 i art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. – została uniewinniona z zarzutu popełnienia przestępstwa publicznego rozpowszechniania wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności (art. 241 § 2 k.k.). Z orzeczeniem tym skarżąca wiąże naruszenie art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 54 Konstytucji przez zaskarżony art. 241 § 2 k.k. Tymczasem podstawą wydania wyroku uniewinniającego przez Sąd Rejonowy w Krakowie był art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia.

Przepis ten jest modyfikowany przez treść art. 414 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w razie stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., po rozpoczęciu przewodu sądowego, sąd wydaje wyrok uniewinniający. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego uniewinnienie skarżącej z zarzutu popełnienia czynu określonego w art. 241 § 2 k.k. oznacza zaistnienie sytuacji, w której nie można wykazać, że jej konstytucyjne prawo do wolności wypowiedzi zostało w jakikolwiek sposób naruszone. Oznacza to zatem, że zarzut naruszenia art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 54 Konstytucji przez zaskarżony art. 241 § 2 k.k. jest bezzasadny w stopniu oczywistym.

4. Niezależnie od wyżej stwierdzonych samoistnych przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w analizowanej sprawie przywołane przez skarżącą postanowienia Konstytucji zostały uczynione wzorcami kontroli nieprawidłowo. Wskazane w skardze art. 2, art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji nie są samoistnymi źródłami praw podmiotowych jednostki, a przez to nie mogą być samoistną podstawą kontroli w sprawach skargowych. Przepisy te wyznaczają bowiem jedynie standardy kreowania wolności i praw przez prawodawcę, nie wprowadzając konkretnej wolności czy konkretnego prawa (zob. np. wyroki TK z dnia: 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2; 26 kwietnia 2005 r., SK 36/03, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 40 oraz 29 kwietnia 2003 r., SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33; a także postanowienia TK z dnia 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60 oraz 28 stycznia 2010 r., Ts 320/08, OTK ZU nr 2/B/2010, poz. 106).

W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 49 w związku z art. 46 ust. 1 ustawy o TK – należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Wziąwszy powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.