Legislator Case Law & Legislation
S 1/99 AI generated

Constitutional Court declares laws on judges' impartiality image unconstitutional due to excessive privacy restrictions.

Case Number S 1/99
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court declared specific articles in laws governing the Supreme Court, ordinary courts, and the Administrative Court unconstitutional. The Court found that these provisions disproportionately restricted judges' private and family life while failing to provide adequate guarantees for the public image of judicial impartiality. Consequently, the Court identified a legal gap and ordered the Sejm to introduce new regulations ensuring the external perception of justice without resorting to absolute bans.

Legislator headnote

AI generated

Art. 30 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym; art. 53, art. 61 § 2 pkt 3 ustawy o ustroju sądów powszechnych; art. 1221 § 4 tejże ustawy; art. 12 a ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym: Constitutional Court found that provisions restricting judges' private life to protect the image of impartiality are unconstitutional as they are disproportionate and fail to ensure necessary external guarantees.

Keywords

AI generated
judicial impartiality image of justice proportionality principle private life rights legal gap identification constitutional review judicial independence

Cited Legislation

AI generated
Art. 30 ust. 2 of the Act of 20 September 1984 on the Supreme Court
Uzasadnienie: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 stycznia 1999 r., stwierdził niezgodność: – art. 30 ust.
Art. 53, Art. 61 § 2 point 3 of the Act of 20 June 1985 on the Organization of Common Courts
1221 § 4 tejże ustawy w zakresie w jakim nakazuje on stosowanie do referendarzy sądowych przepisu art. 53 tej ustawy, – art.
Art. 1221 § 4 of the Act of 20 June 1985 on the Organization of Common Courts
1225), oraz art. 1221 § 4 tejże ustawy w zakresie w jakim nakazuje on stosowanie do referendarzy sądowych przepisu art.
Art. 12a of the Act of 11 May 1995 on the Supreme Administrative Court
Art. 47, Art. 60 and Art. 65 § 1 of the Constitution of the Republic of Poland
Art. 8 of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms
3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U.
art. 31 ust. 3 Konstytucji
z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

79 POSTANOWIENIE z dnia 20 kwietnia 1999 r. Sygn. S. 1/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan – przewodniczący Jerzy Ciemniewski Zdzisław Czeszejko-Sochacki Teresa Dębowska-Romanowska – sprawozdawca Stefan J. Jaworski Wiesław Johann Krzysztof Kolasiński Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska Andrzej Mączyński Ferdynand Rymarz Jadwiga Skórzewska-Łosiak Janusz Trzciński Marian Zdyb na posiedzeniu niejawnym 20 kwietnia 1999 r., stwierdzając istnienie luki w prawie, której usunięcie jest niezbędne, w związku z wyrokiem zapadłym 27 stycznia 1999 r., w sprawie o sygn.

K. 1/98 oraz działając na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) p o s t a n o w i ł: przedstawić Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, uwagi dotyczące potrzeby wprowadzenia nowych unormowań prawnych odnoszących się do ustroju sądów oraz pozycji prawnej sędziego, a służących ochronie obrazu bezstronnego wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 stycznia 1999 r., stwierdził niezgodność: – art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.

Nr 31, poz. 137; tekst jednolity z 1994 r. Nr 13, poz. 48; zm.: z 1995 r. Nr 34, poz. 163; z 1996 r. Nr 77, poz. 367; z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 98, poz. 604, Nr 106, poz. 679, Nr 124, poz. 782), – art. 53, art. 61 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 1994 r. Nr 7 poz. 25; zm.: z 1994 r. Nr 77, poz. 355, Nr 91, poz. 421, Nr 105, poz. 509; z 1995 r. Nr 34, poz. 163, Nr 81, poz. 406; z 1996 r. Nr 77, poz. 367; z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 98, poz. 604, Nr 106, poz. 679, Nr 117, poz. 751, Nr 117, poz. 752, Nr 117, poz. 753, Nr 121, poz. 769, Nr 124, poz. 782, Nr 133, poz. 882; z 1998 r.

Nr 98, poz. 607, Nr 160, poz. 1064, Nr 162, poz. 1118, Nr 162 poz. 1225), oraz art. 1221 § 4 tejże ustawy w zakresie w jakim nakazuje on stosowanie do referendarzy sądowych przepisu art. 53 tej ustawy, – art. 12 a ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368; zm. z 1995 r. Nr 104, poz. 515; z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 114, poz. 739, Nr 144, poz. 971, Nr 106 poz. 679), z art. 47, art. 60 i art. 65 ust. 1, w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r.

Nr 61, poz. 284: uzup. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, Nr 36, poz. 176, zm. z 1995 r. Nr 36, poz. 177; z 1998 r. Nr 147, poz. 962) uznając, że ograniczenia z tych artykułów wynikające nie są konieczne dla ochrony bezstronności sędziego. Podzielając stanowisko wnioskodawców – Krajowej Rady Sądownictwa i Rzecznika Praw Obywatelskich – Trybunał stwierdził, iż przepisy te w stopniu nieproporcjonalnym ograniczają sferę życia prywatnego i rodzinnego sędziów. Równocześnie jednak Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kształtowanie obrazu bezstronnego wymiaru sprawiedliwości, tzn. takiego który nie budzi uzasadnionych obaw społecznych należy do celów publicznych, zasługujących na wsparcie ustawodawcy.

Orzeczenie o niezgodności z konstytucją wyżej wymienionych przepisów skutkuje możliwością zaistnienia luki w prawie. Powstaje bowiem pytanie, czy przewidziane w ustawie prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawie o Sądzie Najwyższym oraz ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym instytucje, służące zapewnieniu bezstronności sędziego spełniają funkcje gwarancyjne ze względu na cel wskazany wyżej. Chodzi o to, iż małżeństwo, więzi pokrewieństwa lub powinowactwa łączące sędziów z adwokatami i radcami prawnymi, choć nie przesądzają o utracie przymiotu bezstronności przez sędziego w konkretnej sprawie – mogą stwarzać zagrożenie jeśli chodzi o zewnętrzny obraz wymiaru sprawiedliwości.

Fakt występowania tego rodzaju więzi osobistych w danym sądzie, zwłaszcza jeśli dotyczy on wielu sędziów, może być zatem uznany za obiektywnie zagrażający zewnętrznemu obrazowi wymiaru sprawiedliwości, choćby żaden z sędziów danego sądu nie naruszył obowiązku bezstronności w toczących się przed sądem sprawach. Rozważenie wprowadzenia przez władzę ustawodawczą nowych gwarancji, prowadzących do wykluczenia możliwości powstania uzasadnionych wątpliwości społecznych, co do kształtowania się właściwego, bezstronnego obrazu wymiaru sprawiedliwości, winno uwzględniać wybór takich regulacji, które nie mają charakteru absolutnych zakazów, powodujących z mocy prawa – automatycznie, nieodwracalne dla sędziego skutki (wydalenie ze służby).