Constitutional Court declares NBP regulation unconstitutional for lacking statutory basis under Art. 6 and Business Act.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court issued a declaratory decision requiring Parliament to amend the Exchange Control Law to include non-criminal record and qualification requirements for forex traders. The Court found the National Bank's 1990 regulation violated Article 6 of the Constitution and Article 3(2) of the Business Act because these restrictions require explicit legislative authorization. Consequently, the regulation was declared unconstitutional due to the absence of a valid statutory mandate for the National Bank to impose such limits.
Legislator headnote
AI generatedArt. 6 Konstytucji RP; art. 3 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej: Restrictions on economic activities requiring specific qualifications or criminal record checks may be imposed only by statute, not by executive regulation, as such measures must be enacted by Parliament to comply with the principle of statutory reservation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
31 Postanowienie z dnia 24 kwietnia 1991 r. (S. 3/91) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia TK Antoni Filcek Sędziowie TK: Czesław Bakalarski Wojciech Łączkowski (sprawozdawca) na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 1991 r., w związku z rozpoznaną na rozprawie w dniu 9 kwietnia 1991 r. sprawą sygn. akt U. 9/90 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, postanowił przedstawić Sejmowi RP celowość zmiany ustawy z dnia 15 lutego 1989 r. - Prawo dewizowe (Dz.U. Nr 6, poz. 33 ze zm.), tak aby wprowadzić dla osób ubiegających się o zezwolenie dewizowe na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych oraz na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości, jak również dla osób, które bezpośrednio taką działalnością będą się zajmowały - wymogu: - niekaralności za przestępstwa skarbowe, przeciwko mieniu lub za inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, - wykazania się stosownymi kwalifikacjami (przygotowaniem fachowym).
UZASADNIENIE
Przedstawione wyżej postanowienie sygnalizacyjne Trybunał Konstytucyjny podjął w wyniku rozpatrywania sprawy legalności zarządzenia Prezesa NBP z dnia 31 marca 1990 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych i na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości oraz maksymalnej wysokości marż pobieranych przy wykonywaniu tych czynności (Monitor Polski Nr 15, poz. 119) - sygn. akt U. 9/90. Powyższe zarządzenie wprowadziło obydwa ograniczenia, o których mowa w postanowieniu sygnalizacyjnym.
Trybunał Konstytucyjny musiał jednak orzec, że w tym zakresie powołane zarządzenie Prezesa NBP jest niezgodne m. in. z art. 6 Konstytucji RP, a także z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324). Przepisy te postanawiają bowiem, że omawiane tu wymogi (ograniczenia) mogą być wprowadzone jedynie w drodze ustawowej. Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził brak upoważnienia ustawowego, pozwalającego Prezesowi NBP na wydanie zakwestionowanych przepisów. Ponieważ Trybunał Konstytucyjny doszedł do wniosku, że bezpieczeństwo obrotu wartościami dewizowymi oraz interes obywateli wymagają ustawowego wprowadzenia powyższych ograniczeń, postanowił jak w sentencji.