Court dismisses action to invalidate enforcement title after debt is fully paid and executed.

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Werocy Protokolant: Małgorzata Weres po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. we W. sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. we W. przeciwko L. D. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności powództwo oddala.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 1 lipca 2015r. (data stempla pocztowego), skierowanym przeciwko pozwanemu L. D., strona powodowa (...) sp. z o.o. we W., domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci – protokołu ugody zawartej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 kwietnia 2015r. w sprawie sygn. akt IV P 794/14 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 3 czerwca 2015r. w całości. Nadto domagała się zasądzenia od pozwanego kosztów postępowania oraz zabezpieczenia roszczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu R.

R. w sprawie o sygn. akt KM 14530/15. Uzasadniając żądanie podała, że w dniu 23 kwietnia 2015r. przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zawarta została ugoda, na podstawie której zobowiązała się zapłacić na rzecz pozwanego kwotę 24.026,10 zł tytułem odszkodowania oraz zmienić w świadectwie pracy datę rozwiązania stosunku pracy na dzień 31 października 2014r. Podała, że na podstawie zawartej ugody zobowiązana była do zapłaty na rzecz pozwanego kwoty odszkodowania, którą to kwotę w wysokości 19.701,10zł wypłaciła pozwanemu w dniu 12 maja odprowadzając jednocześnie, jako płatnik, zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 4.325zł do Urzędu Skarbowego W.

P.-P., który to obowiązek zapłaty wynikał z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazała, że w dniu 3 czerwca 2015r., na wniosek pozwanego, ugodzie nadana została klauzula wykonalności jak również, że wierzyciel wszczął wobec niej egzekucję przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu R. R. w sprawie o sygn. akt KM 14530/15 z ograniczeniem do kwoty 4.326,10zł, mimo, iż dokonała zapłaty na rzecz pozwanego. Popierając wniosek o udzielenie zabezpieczenia przez zawieszenie egzekucji wskazała, że wobec uiszczenia należności i dalszego prowadzenia egzekucji jest on w pełni uzasadniony.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania. Przyznając fakt zawarcia w dniu 23 kwietnia 2015r. ugody sądowej wskazał, że w toku postępowania sądowego dochodził od strony powodowej odszkodowania na podstawie art. 56 §1 k.p. w zw. z art. 60 k.p. jednak ostatecznie strony ugodziły się dokładnie w połowie dochodzonej przez niego kwoty. Podał, że nie ma żadnej przesłanki do uznania, iż kwota odszkodowania zastąpiła wynagrodzenie jakie otrzymywałby czy też nagrodę jubileuszową bowiem nie występował o nią i nie była ona przedmiotem procesu.

Podkreślił, że nie istnieją żadne podstawy do uznania, że odszkodowanie, które zostało mu wypłacone może być uznane za „wypłatę utraconych korzyści”. Zarzucił dalej, że w niniejszej sprawie zgodnie z przepisem art. 21 ust. 3 lit g. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowanie wynikało z ugody sądowej, które co do zasady jest wolne od obciążeń publicznoprawnych a niezależnie od tego podkreślił, że odszkodowanie wynikało z przepisów ustawy – kodeksu pracy co również skutkuje zwolnieniem przedmiotowym.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. zabezpieczył powództwo poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia R. R. w sprawie o sygn. akt KM 14530/15 do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd ustalił stan faktyczny: Pozwem, skierowanym do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, L. D. domagał się zasądzenia od (...) sp. z o.o. we W. odszkodowania w związku z dokonanym rozwiązaniem umowy o pracę.

Sprawa zarejestrowana została pod sygnaturą IV P 794/14. W dniu 23 kwietnia 2015r. strony zawarły ugodę sądową, na podstawie której (...) sp. z o.o. we W. (pozwana) zobowiązało się zapłacić L. D. (powodowi) kwotę 24.026,10 zł tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody, wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności (punkt I) oraz zobowiązało się wydać powodowi nowe świadectwo pracy, w którym wskaże, że stosunek pracy powoda ustał z dniem 31 października 2014r. za porozumieniem stron, w terminie 7 dni od dnia zawarcia ugody (punkt II).

Jednocześnie w treści ugody powód oznaczył, iż zawarta ugoda wyczerpuje wszelkie jego roszczenia związane z łączącym go ze stroną pozwaną stosunkiem pracy w tym roszczenia o wypłatę nagród jubileuszowych a strona pozwana zrzekła się roszczenia o zwrot już wypłaconych powodowi nagród jubileuszowych (punkt V). Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nadał klauzulę wykonalności ugodzie w zakresie punktu I i przyznał wierzycielowi od dłużnika koszty postępowania klauzulowego w kwocie 60zł.

Dowód: - pozew, w aktach sprawy tut. Sadu sygn. akt IV P 794/14 - ugoda wraz z postanowieniem o nadaniu klauzuli wykonalności, k. 16-17 - przesłuchanie pozwanego, k. 84-85 W związku z zawartą ugodą (...) sp. z o.o. we W. wypłaciło L. D. kwotę 19.701,10zł a jednocześnie, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przekazała kwotę 4.325zł, tytułem zaliczki na podatek dochodowy, na konto Urzędu Skarbowego W. P.-P.. Dowód: - pismo strony powodowej z dnia 29.06.2015r., k. 18 - potwierdzenia wpłaty, k. 19-20 - przesłuchanie pozwanego, k. 84-85 Na podstawie w/w tytułu wykonawczego L.

D. wszczął wobec strony powodowej postępowanie egzekucyjne, które prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia R. R. w sprawie o sygn. akt KM 14530/15. Postępowanie egzekucyjne, zgodnie z wnioskiem wierzyciela, prowadzone było do kwoty należności głównej w wysokości 4.326,10zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15.05.2015r. do dnia zapłaty, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym w wysokości 150 zł i kosztów postępowania klauzulowego w wysokości 60zł. W toku postępowania, tj. w dniu 2 lipca 2015r., doszło do wyegzekwowania należności od dłużnika na rzecz wierzyciela w łącznej wysokości 4.593,94zł, w tym kwoty: - 4.326,10 zł - tytułem należności głównej, - 57,84 zł - tytułem odsetek, - 60 zł - tytułem kosztów postępowania klauzulowego, - 150zł - tytułem kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym.

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2015r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia R. R. ustalił koszty postępowania egzekucyjnego i zakończył postępowanie egzekucyjne w sprawie a wobec wyegzekwowania należności i zakończenia postępowania egzekucyjnego tytuł wykonawczy pozostawiony został przez komornika w aktach sprawy, stosownie do treści art. 816 k.p.c., ponieważ całe roszczenie egzekucyjne wynikające z tytułu wykonawczego zostało zaspokojone. Dowód: - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, k. 12-13 - wezwanie do zapłaty należności, k. 14 - zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, k. 15 - karta rozliczeniowa, k. 67 - postanowienie z dnia 20.07.2015r., k. 67 - wniosek o wszczęcie egzekucji, k. 79 - przesłuchanie pozwanego, k. 84-85 W wydanej, w związku z wnioskiem strony powodowej z dnia 16 lipca 2015r., w dniu 15 października 2015r. interpretacji indywidualnej, dyrektor Izby Skarbowej w P. podał, iż powodowa spółka prawidłowo dokonała potrącenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaty odszkodowania należnego na podstawie ugody sądowej.

Dowód: - interpretacja indywidualna, k. 53-57

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd oparł się na złożonych do akt sprawy dokumentach w tym zwłaszcza na pozwie złożonym w sprawie sygn. akt IV P 794/14 oraz zawartej w tym postępowaniu ugodzie wraz z postanowieniem o nadaniu klauzuli wykonalności, piśmie strony powodowej z dnia 29.06.2015r., potwierdzeniach wpłaty, zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji, wezwaniu do zapłaty należności, zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, karcie rozliczeniowej, postanowieniu komornika z dnia 20.07.2015r. i wniosku o wszczęcie egzekucji bowiem żadna ze stron postępowania skutecznie nie podważyła ich prawdziwości i wiarygodności a także na dowodzie z przesłuchania pozwanego, którego zeznania były spójne, logiczne i korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Wedle uregulowania przepisu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się przy tym, że zdarzeniem powodującym wygaśnięcie zobowiązania może być m.in. spełnienie świadczenia. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 2009r. (I CSK 282/08, LEX nr 528181) „skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania wywierają w szczególności takie zdarzenia materialnoprawne, jak: wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia zgodnie z jego treścią, potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu, świadczenie w miejsce spełnienia (datio in solutum).

Natomiast skutek w postaci niemożności egzekwowania zobowiązania wywierają w szczególności takie zdarzenia materialnoprawne, jak: prolongata terminu spełnienia świadczenia, rozłożenie świadczenia na raty, przedawnienie roszczenia. Skoro w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. jest mowa o zdarzeniu, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane, to przepis ten może mieć zastosowanie jedynie do takich jak wyżej wymienione lub podobnych zdarzeń, a więc wyłącznie mających charakter materialno prawny”. Podkreślenia przy tym wymaga, iż powództwo przeciwegzekucyjne jest merytorycznym środkiem obrony dłużnika lub osoby trzeciej przeciwko niezgodnej z prawem egzekucji, zarówno co do samej zasadności, jak i dopuszczalności egzekucji.

W konsekwencji powyższego powództwo przeciwegzekucyjne można wytoczyć tak długo, jak długo trwa postępowanie egzekucyjne. Nie jest ono natomiast dopuszczalne po wykonaniu tytułu wykonawczego w rezultacie czego z chwilą zakończenia egzekucji, w której wierzyciel został w całości zaspokojony, traci on prawo dysponowania tytułem wykonawczym, który – stosownie do treści art. 816 § 1 k.p.c. - zostaje zatrzymany w aktach. W rezultacie z chwilą wykonania tytułu wykonawczego wskutek wyegzekwowania świadczenia jego wykonalność ustaje tj. wygasa, a zatem nie można już żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1978r., III CRN 310/77, LEX nr 8055; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1988r., I CR 255/88, LEX nr 8929).

W takiej sytuacji, orzekanie o pozbawieniu wykonalności tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne, skoro wykonalność tego tytułu wygasła, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, a ponowna egzekucja na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie może być wszczęta. Z uwagi na powyższe okoliczności, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przyjąć należało, iż dopuszczalność wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego nie istniała. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia R.

R. w sprawie o sygn. akt KM 14530/15, na podstawie tytułu wykonawczego w postaci ugody sądowej zawartej w dniu 23 kwietnia 2015r. przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt IV P 794/14 zaopatrzonej w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 czerwca 2015r. zostało zakończone wobec zapłaty przez dłużnika i wyegzekwowania przez organ egzekucyjny w całości roszczenia objętego tym tytułem, co potwierdzają złożone do akt sprawy dokumenty w tym zwłaszcza postanowienie komornika z dnia 20 lipca 2015r. o zakończeniu egzekucji wobec zapłaty należności.

Dla powyższej oceny bez znaczenia pozostawała przy tym okoliczność na jakim etapie było postępowanie egzekucyjne w dacie wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego, skoro z powództwem przeciwegzekucyjnym można wystąpić po nadaniu klauzuli wykonalności, a przed wygaśnięciem wykonalności tytułu wykonawczego przez zupełne zaspokojenie roszczenia wierzyciela w drodze egzekucji, i skoro zasadność powództwa opartego na treści przepisu art. 840 k.p.c. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości Sąd ocenia, wobec treści art. 316 k.p.c., według stanu rzeczy w chwili orzekania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1976r., III CZP 18/76).

Jeśli bowiem dłużnik traci prawo do wytoczenia powództwa opartego na treści art. 840 k.p.c. w chwili wyegzekwowania świadczenia objętego tytułem wykonawczym, to merytoryczne badanie zasadności powództwa (w tym ocena zasadności zarzutu spełnienia zobowiązania) jest w tym przypadku nie tylko zbędna, ale i niedopuszczalna. W konsekwencji powyższego, nie było dopuszczalne uwzględnienie powództwa w odniesieniu do tytułu wykonawczego, który został już w całości zrealizowany, a kwota nim objęta zapłacona i wyegzekwowana od dłużnika na rzecz wierzyciela co w niniejszej sprawie nastąpiło już w dniu 2 lipca 2015r. a zatem kolejnego dnia po złożeniu pozwu w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie powództwo podlegało oddaleniu. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, odszkodowanie objęte punktem I ugody sądowej zawartej przez strony postępowania w dniu 23 kwietnia 2015r., przy uwzględnieniu treści zapisu punktu I ugody oraz przedmiotu postępowania w sprawie, w której strony ostatecznie zawarły w/w ugodę, wolne było od podatku dochodowego stosownie do treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższa okoliczność wobec wyegzekwowania całości należności wynikającej z tytułu wykonawczego tj. ugody sądowej zawartej w dniu 23 kwietnia 2015r. przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt IV P 794/14 zaopatrzonej w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 czerwca 2015r. pozostawała jednak bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, z przyczyn omówionych powyżej.

Skoro bowiem nie było dopuszczalne uwzględnienie powództwa w odniesieniu do tytułu wykonawczego, który został już w całości zrealizowany, a kwota nim objęta zapłacona i wyegzekwowana od dłużnika na rzecz wierzyciela to – bez względu na podstawę faktyczną zapłaty i wyegzekwowania należności – powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.