Legislator Case Law & Legislation
VIII U 1789/15 AI generated

Court allows pension claim by confirming special work period proven before 1999 law change.

Case Number VIII U 1789/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court reversed the Social Insurance Institution's denial of early retirement, ruling that the applicant successfully proved a qualifying special work period before January 1, 1999. The applicant argued that specific job titles and full-time hours met the statutory requirements, while the insurer contested discrepancies in employment records and job classifications. The court held that the 1999 legislation created a binding guarantee of pension rights for those meeting the criteria by that date, preventing retroactive application of new calculation rules.

Legislator headnote

AI generated

Art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy: The verification of a special work period by January 1, 1999, excludes subsequent recalculation under new rules, establishing a binding state obligation to honor the pension right acquired at that time.

Keywords

AI generated
early retirement pension special work conditions retroactive legislation binding state obligation social insurance status employment period verification procedural law

Cited Legislation

AI generated
Art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
Art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
748),ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj.
Art. 477 § 14 pkt 2 k.p.c.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw.
Art. 99 k.p.c.
z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik postępowania.
art. 99 k.p.c
z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik postępowania.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 1789/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 czerwca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił E. C. prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Organ rentowy uznał za udowodnione 26 lat i 25 dni stażu sumarycznego. Do okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy w wymiarze 5 lat , 7 miesięcy i 18 dni zaliczył wnioskodawcy następujące okresy : od 16 marca 1978 r. do 8 sierpnia 1978 r. , od 1 października 1993 r. do 30 września 1995 r. , od 2 października 1995 r. do 30 czerwca 1997 r. , od 7 lipca 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. z wyłączeniem okresów niewykonywania pracy przebytych po 14 listopada 1991 r. , za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego w razie choroby.

Zakład nie uwzględnił jako pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 3 grudnia 1980r. do 30 września 1993 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowym (...), z uwagi na rozbieżności w dokumentach co do zajmowanego stanowiska. W świadectwach wykonywania pracy w warunkach szczególnych pracodawca wykazał, że wnioskodawca wykonywał pracę na stanowisku nastawiacza maszyn, natomiast w świadectwie pracy z dnia 11 października 1995 r. wykazał, że wykonywał Pan pracę na stanowisku ślusarza oddziałowego oraz nastawiacza maszyn.

Z dokumentów uzyskanych z archiwum wynika, że w okresie od 3 grudnia 1980r. do 1 listopada 1987r., oraz od 2 stycznia 1989r. do 30 września 1993r. wnioskodawca pracował na stanowisku ślusarza, a w okresie od 2 listopada 1987 r. do 1 stycznia 1989 r. wnioskodawca pracował na stanowisku montera aparatów i układów hydraulicznych. Powyższe stanowiska nie zostały wymienione w Zarządzeniu Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987r., na które powołuje się pracodawca. Ponadto praca w okresach: od 2 listopada 1987r. do 1 stycznia 1989 r. i od 2 stycznia 1989 r. do 30 września 1993r. była wykonywana w połowie pełnego wymiaru czasu pracy. /decyzja k.38-38 odwrót plik I akt ZUS/ W dniu 24 czerwca 2015 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanie E. C. , w którym wskazał ,że nie zgadza się z w/w decyzją. /odwołanie k.2/ W odpowiedzi na odwołanie , która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 8 lipca 2015 r. organ rentowy wniósł o jego oddalenie , przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. / odpowiedź na odwołanie k. 3 - 3 odwrót/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca E. C. urodził się (...) /bezsporne/ W dniu 6 maja 2015 r. E. C. złożył wniosek o emeryturę , po rozpoznaniu którego wydano zaskarżoną decyzję. /wniosek k.1 plik I akt ZUS , decyzja k.38-38 odwrót plik I akt ZUS/ E. C. nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. /bezsporne/ Wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku udokumentował ponad 25 lat ogólnego stażu pracy. /bezsporne/ Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy 5 lat , 7 miesięcy i 18 dni stażu pracy w warunkach szczególnych (od 16 marca 1978 r. do 8 sierpnia 1978 r. , od 1 października 1993 r. do 30 września 1995 r. , od 2 października 1995 r. do 30 czerwca 1997 r. , od 7 lipca 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. z wyłączeniem okresów niewykonywania pracy przebytych po 14 listopada 1991 r.) /decyzja k.38-38 odwrót plik I akt ZUS/ W okresie od 3 grudnia 1980 r. do 30 września 1995 r.

E. C. zatrudniony był w (...) im. Obrońców P. (...) ( przekształconych z dniem 1 kwietnia 1993 r. w Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowe (...) w Ł.).Podczas zatrudnienia w w/w zakładach wnioskodawca zajmował się naprawą maszyn znajdujących się na przędzalni zakładu. Wnioskodawca przebywał w takich samych warunkach jak pracownicy zatrudnieni przy maszynach włókienniczych na przędzalni (zapylenie , wysoka temperatura , wilgotność). E. C. naprawiał maszyny na hali produkcyjnej z uwagi na fakt , iż nie mogły one zostać zdemontowane , a ponadto musiała zostać zapewniona ciągłość produkcji.

Wnioskodawca zajmował się demontowaniem rolek , grzebieni czy też prowadnic. E. C. wykonywał obowiązki stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. /świadectwo pracy k.10 plik I akt ZUS , dokumentacja ZUS dot. A. P. , zeznania świadków : A. P. k.16 , S. S. k.16 oraz wnioskodawcy min.00:04:46 protokołu rozprawy z dnia 21 stycznia 2016 r./ Okres zatrudnienia od 1 października 1993 r. do 30 września 1995 r. został zaliczony wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych – praca na stanowisku nastawiacza (odpowiedzialnego za ciągłość produkcji – wykonującego bieżące naprawy). /decyzja k.38-38 odwrót plik I akt ZUS/ Okresy nieskładkowe wnioskodawcy przypadające podczas zatrudnienia w w/w zakładzie pracy: - od 19 stycznia 1993 r. do 25 stycznia 1993 r. - od 18 lutego 1993 r. do 26 lutego 1993 r. - od 18 grudnia 1993 r. do 19 grudnia 1993 r. /karta przebiegu zatrudnienia k.37 plik I akt ZUS/ W okresie od dnia 7 lipca 1997 r. do 23 listopada 2003 r. wnioskodawca zatrudniony był w zakładach (...) S.A.

E. C. zajmował się bieżąca konserwacją agregatów i urządzeń oraz pracami budowlano-montażowymi i budowlano-remontowymi na oddziałach będących w ruchu , w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. E. C. zajmował stanowisko ślusarza remontowego tj. stanowisko wymienione w wykazie A dziale XIV poz.25 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr4 do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu (...) Chemicznego i Lekkiego. /świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k.11 plik I akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w aktach sprawy oraz w załączonych do akt sprawy, aktach emerytalnych ZUS, a także w oparciu o zeznania świadków:

A. P. , S. S.. Zeznania tych świadków mają tym większy walor dowodowy, że pochodzą od osób pracujących z wnioskodawcą w spornym okresie czasu. Stanowią tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Potwierdzają one jednoznacznie, że wnioskodawca w spornym okresie zatrudnienia wykonywał pracę w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 748),ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku (art. 196 ustawy) osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W świetle § 2 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 r.

II UKN 417/97 – (...) i US (...) i wyrok Sądu Najwyższego 15 listopada 2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo (...)). W przedmiotowej sprawie kwestią sporną wpływającą na nabycie prawa do wcześniejszej emerytury przez E. C. było ustalenie czy praca w (...) im. Obrońców P. (...) ( przekształconych z dniem 1 kwietnia 1993 r. w Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowe (...) w Ł.) w okresie od 3 grudnia 1980 r. do 30 września 1993 r. była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

W myśl § 2 ust. 2 wskazanego rozporządzenia okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy. Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn.

III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach przeprowadził dowód z dokumentów oraz z zeznań świadków. Wskazać należy ,że dla oceny, czy wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzanej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Takie stanowisko wielokrotnie zajmował także Sąd Najwyższy (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2008 roku, sygn. akt I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75; z dnia 6 grudnia 2007 roku, sygn. akt III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 4 października 2007 roku, sygn. akt I UK 111/07; z dnia 19 września 2007 roku, sygn. akt III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 14 września 2007 roku, sygn. akt III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości ,iż w rozpatrywanym okresie wnioskodawca wykonywał prace związane z naprawą , remontem oraz konserwacją urządzeń.

Praca E. C. była o tyle istotna ,że pozwalała zachować ciągłość pracy zakładu (...) (...) ( przekształconych z dniem 1 kwietnia 1993 r. w Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowe (...) w Ł.).Ponadto wskazać należy ,iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało ,iż wnioskodawca przebywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia panujących na przędzalni. Pracę wnioskodawcy należy do prac w warunkach szczególnych. Zgodnie bowiem z załącznikiem – Wykazem A prac w szczególnych warunkach – do wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku działem XIV, punktem 25 bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.

Nie ulega bowiem wątpliwości ,że zakład pracy zajmował się pracami określonymi w dziale VII wskazanego powyżej wykazu. Na marginesie wskazać należy ,że nie jest zasadne stanowisko organu rentowego odmawiające zaliczenia wnioskodawcy do stażu pracy okresów pobierania zasiłków chorobowych. Tutejszy Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r. II UK 313/09 (OSNP 2011/19-20/ 260) zgodnie z którym osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 r. okresu pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy obowiązujących od 1 lipca 2004 r.

Tym samym wobec wprowadzenia wskazanego przepisu dopiero w 2004 r. nie jest dopuszczalne odliczanie tym osobom (które spełniły niezbędne warunki do dnia 1 stycznia 1999 r.) okresów wynikających z tego przepisu. Ponadto Sąd Najwyższy we wskazanym wyroku stwierdził ,że przepisie art. 184 ustawodawca utrwalił sytuację osób, które w dniu wejścia w życie ustawy wypełniły warunki stażu szczególnego i ogólnego i zadeklarował ich przyszłe prawo do emerytury w wieku wcześniejszym; przez wydanie tego przepisu nastąpił stan związania, tj. zobowiązania się przez Państwo do powstrzymania się od jakiejkolwiek ingerencji w istniejące prawo tymczasowe.

Wobec tego przewidziana w ustawie ekspektatywa prawa do emerytury nie mogła wygasnąć na skutek nowej regulacji ustalania stażu zatrudnienia. Gwarancji przyszłego prawa do emerytury złożonej wobec osób, o których mowa w art. 184 ustawy, ustawodawca nie mógł już naruszyć przez ustalenie innego sposobu wyliczenia ich stażu ubezpieczenia. Stąd ocena, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999 r. określonego w art. 184 ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r.

Pogląd ten wzmacnia treść art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej, odsyłająca w zakresie warunków emerytalnych do przepisów dotychczasowych (obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1999 r.). W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, iż w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę w szczególnych warunkach. Tym samym wnioskodawca wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach do dnia 1 stycznia 1999 roku. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik postępowania. Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. na rzecz E. C. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ZUS Sąd ustalił na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( tj.

Dz. U. 2013, poz.490 , z późn. zm.), mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, także charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. ZARZĄDZENIE 1.odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS, któremu udzielić zgody na wypożyczenie akt rentowych.

2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy , któremu doręczyć kopię protokołu rozprawy z dnia 21 stycznia 2016r.