Legislator Case Law & Legislation
IX U 880/15 AI generated

Bank exempted from refunding pension overpayment after paying authorized agent before death notice. Court ruled bank fulfilled statutory exemption conditions.

Case Number IX U 880/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Social Insurance Institution ordered a bank to refund a pension overpayment after the recipient's death, but the court reversed this decision. The bank argued it had already paid the funds to an authorized agent before receiving notice of the death, relying on specific banking law exemptions. The court agreed, finding that the bank met all statutory conditions for exemption by making the payment to the agent and notifying the authority within the required timeframe.

Legislator headnote

AI generated

Art. 138a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 55 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa Bankowego: Bank is exempt from refunding pension overpayments if funds were transferred to authorized persons before receiving the death notice and the authority was notified within 30 days.

Keywords

AI generated
pension overpayment banking law exemption authorized agent payment social insurance refund death notice timing full power of attorney statutory notification period

Cited Legislation

AI generated
Art. 138a ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zdaniem ZUS przepis art. 138a ustawy z dnia 17.12.1998r.
Art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa Bankowego
Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki o których mowa w art. 55 ust.1 pkt.3 Prawa bankowego, zatem dalsze roszczenia organu rentowego względem odwołującego, objęte zaskarżoną decyzją, są bezzasadne.
Art. 55 ust. 3 Prawa Bankowego
Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki o których mowa w art. 55 ust.1 pkt.3 Prawa bankowego, zatem dalsze roszczenia organu rentowego względem odwołującego, objęte zaskarżoną decyzją, są bezzasadne.
Art. 477 § 14 ust. 2 k.p.c.
W konsekwencji takiego stanowiska Sąd z mocy art. 477 14§ 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji.
Art. 98 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt IX U 880/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek Protokolant: Monika Holona przy udziale po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Rybniku sprawy z odwołania Banku Spółdzielczego w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. przy udziale zainteresowanej B. Ł. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania Banku Spółdzielczego w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 15 lipca 2015r. Znak(...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż ustala, że Bank Spółdzielczy w W. nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia za okres od 1 kwietnia 2015r do 30 kwietnia 2015r. w kwocie 956,17zł (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt sześć złotych 17/100);

2. zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującego Banku kwotę 60,00zł (słownie: sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Sygn. akt IX U 880/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15.07.2015r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zobowiązał odwołującego Bank Spółdzielczy w W. do zwrotu kwoty 956,17 zł przekazanej na rachunek osobisty M. S. tytułem świadczenia za miesiąc kwiecień 2015r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż w dniu 02.04.2015r. przekazane zostało na rachunek osobisty w powyższym banku świadczenie za okres od 01.04.2015r. do 30.04.2015r. w łącznej kwocie 963,38zł z tytułu renty dla Pana M. S., które nie przysługiwało ze względu na zgon świadczeniobiorcy, jaki nastąpił w dniu 28.03.2015r.

W dniu 17.04.2015r. bank dokonał zwrotu kwoty 7,21zł, pozostałej po wypłacie środków z konta przez pełnomocnika do rachunku B. Ł.. Zdaniem ZUS przepis art. 138a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nakłada na bank obowiązek zwrotu pełnej kwoty przekazanej na rachunek przez organ rentowy, ponieważ dokonał on wypłaty z konta osobie, która utraciła pełnomocnictwo wraz ze śmiercią posiadacza rachunku. W odwołaniu od niniejszej decyzji Bank Spółdzielczy w W. domagał się jej zmiany oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Ponadto odwołujący wskazał, iż w dniu wypłaty środków pieniężnych z konta nie miał wiedzy o śmierci posiadacza rachunku, zatem czynność nastąpiła w sposób prawidłowy, z poszanowaniem procedur prawa bankowego. Odwołujący powołał się na art.55 ust.3 Prawa Bankowego, który zwalnia bank z obowiązku wypłaty kwoty na rzecz organu rentowego, jeżeli przed otrzymaniem stosownej informacji o śmierci posiadacza rachunku przekazał środki innym osobom uprawnionym. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji .

Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny : W dniu 02.04.2015r. organ rentowy przekazał na rachunek osobisty M. S. kwotę 963,38 zł tytułem świadczenia za miesiąc kwiecień 2015r. Z uwagi na fakt , że ubezpieczony zmarł w dniu 28.03.2015r. organ rentowy pismem z dnia 15.04.2015r. zwrócił się do Banku Spółdzielczego o zwrot ww. kwoty, gdyż świadczenie to nie należało się już zmarłemu. Pismem z dnia 21.04.2015r. odwołujący poinformował organ rentowy, iż w dniu 02.04.2015r. wypłacił z rachunku kwotę 960,00zł pełnomocnikowi do rachunku B.

Ł.. Wcześniej w dniu 17.04.2015r. zwrócił na rachunek organu rentowego pozostałą po wypłacie kwotę 7,21zł. Organ rentowy dysponował kserokopią odpisu skróconego aktu zgonu od dnia 01.04.2015r. Zaskarżoną decyzją z dnia 15.07.2015r. Oddział ZUS zobowiązał odwołującego do zwrotu pozostałej kwoty przekazanej na rachunek osobisty M. S. tj. 956,17zł. Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności bezsporne pomiędzy stronami. Mając na uwadze powyższe ustalenia

Sąd zważył , co następuje :

Zarzuty podniesione przez odwołującego zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art.138a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.1440 ze zm. ) bank jest zobowiązany zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na rachunek w banku za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy. W myśl natomiast art.55 ust.1 pkt.2 Prawa bankowego ( tekst jednolity Dz.U. z 2002r., Nr 72, poz.665 z późn. zm. ) w przypadku śmierci posiadacza rachunku bank jest obowiązany wypłacić z rachunku kwotę równą wpłatom dokonanym przez organ rentowy za okres po śmierci posiadacza rachunku, wskazaną we wniosku organu wpłacającego to świadczenie skierowanym do banku z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.

Bank, stosownie do art.55 ust.3ww. ustawy, jest zwolniony od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wpłacającego świadczenie dokonał z tych rachunków wypłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty. Z cytowanego powyżej przepisu wynika jednoznacznie, że bank może zwolnić się od obowiązku zwrotu pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w art.55 ust.1 pkt.2 , jeżeli zostały spełnione łącznie dwa warunki, to jest : przed otrzymaniem wniosku bank dokonał z tych rachunków wypłat „ innym uprawnionym osobom” , które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub w części oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym organ rentowy, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Odwołujący bowiem z kwoty przekazanej na rachunek bankowy M. S., nie mając informacji o śmierci klienta, zrealizował wypłatę na rzecz ustanowionego do konta pełnomocnika B. Ł.. O powyższym fakcie poinformował Oddział ZUS w ustawowym terminie 30 dni od dnia złożenia przez organ rentowy wniosku o zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia, podając jednocześnie, iż została dokonana wypłata na rzecz pełnomocnika. Zdaniem Sądu niewątpliwie bank nie mając wiedzy o śmierci posiadacza rachunku prawidłowo zrealizował wypłatę środków.

Istnienie i zakres pełnomocnictwa B. Ł. w tej sytuacji, nie mogło budzić wątpliwości banku. Organ rentowy taką wiedzę natomiast posiadał już co najmniej w dniu 01.04.2015r., zatem mógł nie przekazywać nienależnego już wówczas świadczenia lub poinformować bank o śmierci świadczeniobiorcy np. droga elektroniczną. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki o których mowa w art. 55 ust.1 pkt.3 Prawa bankowego, zatem dalsze roszczenia organu rentowego względem odwołującego, objęte zaskarżoną decyzją, są bezzasadne.

W konsekwencji takiego stanowiska Sąd z mocy art. 477 14§ 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł po myśli art.98 kpc. Sędzia