Court ruled that a valid notarial will overrides statutory inheritance rights, granting heirs 25% each.
Legislator summary
AI generatedThe court declared the notarial will valid and established that the testator's designated heirs acquired the estate, overriding the statutory claims of the other three sons. While the plaintiff argued for statutory inheritance by the three sons, the defendant presented a valid 1993 notarial will leaving equal shares to one son, his wife, and their two children. The court applied the principle of testamentary freedom under Polish law, ruling that the will excludes statutory succession and determined the specific shares for the named beneficiaries.
Legislator headnote
AI generatedArt. 926 § 1, 926 § 2, 950 k.c.; A valid notarial will establishes testamentary succession which takes precedence over statutory succession, excluding statutory heirs unless specific exceptions apply.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I Ns 538/15
UZASADNIENIE
S. P. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, że spadek po B. P., zmarłej 8 sierpnia 2014 roku w P. i tu ostatnio stale przed śmiercią zamieszkałej, na podstawie ustawy nabyli synowie S. P., J. P. i K. P. – po 1/3 części każdy z nich. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu, zaś do kręgu jej spadkobierców ustawowych należą trzej wymienieni wyżej synowie, którzy nie odrzucili spadku i nie zrzekli się dziedziczenia. Dodał, że w skład spadku po B. P. nie wchodzi gospodarstwo rolne. Uczestnik postępowania J.
P. co do zasady przychylił się do wniosku z tym, iż wniósł o stwierdzenie, że spadek po B. P. na podstawie testamentu notarialnego, sporządzonego w kancelarii notariusza K. T. w dniu 15 października 1993 roku za numerem (...), nabyli J. P., A. P. (1), R. P. i A. P. (2). Uczestnik przedłożył wskazany wyżej testament i wniósł o jego otwarcie i ogłoszenie. Postanowieniem wydanym na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Piszu wezwał do udziału w przedmiotowej sprawie w sprawie w charakterze uczestników postępowania A.
P. (1), R. P. i A. P. (2). Sąd ustalił, co następuje: B. P. zmarła 8 sierpnia 2014 roku w P., gdzie przed śmiercią stale zamieszkiwała. W chwili śmierci B. P. była wdową. Mąż spadkodawczyni, A. P. (3), zmarł 19 stycznia 1984 roku. B. P. pozostawiła po sobie troje dzieci: S. P., J. P. i K. P.. Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawczyni nie miała. Nikt spadku nie odrzucał, nie zrzekał się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawczyni k. 3; zapewnienie spadkowe uczestnika postępowania J.
P. k. 13; odpis skrócony aktu zgonu męża spadkodawczyni k. 3 oraz odpisy skrócone aktów urodzeń S. P., J. P. i K. P. k. 4, 5 i 7 akt sprawy (...)Sądu Rejonowego w Piszu) B. P. pozostawiła testament sporządzony w dniu 15 października 1993 roku w formie aktu notarialnego w Kancelarii Notarialnej w P. przed Notariuszem K. T. za numerem Repertorium (...). W treści testamentu B. P. oświadczyła, że do spadku powołuje swojego syna J. P., jego żonę A. P. (1) oraz ich dzieci: R. P. i A. P. (2), którym przeznacza cały swój majątek w częściach równych, po ¼ części każdemu z nich.
Na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2016 roku Sąd dokonał otwarcia i ogłoszenia testamentu spadkodawczyni. (dowód: wypis aktu notarialnego z dnia 15.10.1993r. k.
10)
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. prawo polskie zna dwa tytuły powołania do dziedziczenia: ustawę i testament. Tytuł powołania do spadku jest podstawowym i koniecznym wymogiem dziedziczenia. Artykuł 926 § 2 k.c. wyraża generalną zasadę, iż powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Zasada ta zabezpiecza pełną realizację swobody w dysponowaniu majątkiem na wypadek śmierci. Testamentowy tytuł powołania do spadku wyłącza - z zastrzeżeniem wyjątku określonego w art. 926 § 3 k.c. - powołanie z ustawy, także wówczas, gdy osoby powołane w testamencie należą do kręgu spadkobierców ustawowych.
Zgodnie z art. 950 k.c. testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Wnioskodawca i uczestnicy postępowania nie zakwestionowali ważności testamentu spadkodawczyni. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że testament spadkodawczyni B. P. sporządzony w formie aktu notarialnego jest ważny i tylko on stanowi w niniejszej sprawie tytuł powołania do spadku. Należy podkreślić, iż jedną z naczelnych zasad prawa spadkowego jest zasada swobody testowania. Osoba fizyczna ma prawnie zagwarantowaną możliwość swobodnego dysponowania majątkiem także na wypadek śmierci.
Zgodnie z tą zasadą Sąd, w oparciu o art. 1025 k.c. i powołane wyżej przepisy, stwierdził, że spadek po B. P., zgodnie z jej wolą wyrażoną w sposób ważny w testamencie z dnia 15 października 1993 roku, nabyli syn J. P., synowa A. P. (1) oraz wnukowie: R. P. i A. P. (2) – po ¼ części każdy z nich. Na marginesie jedynie podnieść należy, iż w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd bada jedynie, kto jest spadkobiercą (art. 670 k.p.c.). Sąd nie ustala składu i wartości spadku, które to kwestie są przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku (art. 684 k.p.c.).
O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 520 § 1 k.p.c, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. ZARZĄDZENIE (...) (...) (...) (...)