Social Security Court awards 5% long-term disability compensation for work injury after expert opinion confirms persistent neck pain.

Sygn. akt IV U 616/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Kokoryn Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Racis po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. w Olsztynie sprawy P. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy na skutek odwołania P. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. z dnia 02 lipca 2014r. odwołującej nr (...) (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującemu w wysokości 5 (pięć)% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, powstałego na skutek wypadku przy pracy z dnia 05 września 2013r. II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. na rzecz odwołującego koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa udzielonego przez r.pr. M. W. z Kancelarii Radcy Prawnego w O. w kwocie 60 (sześćdziesiąt)złotych. Sygn. akt IV U 616/14

UZASADNIENIE

W dniu 15.04.2014r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że nie doszło do naruszenia sprawności organizmu P. B., powodującego trwały uszczerbek na zdrowiu. Wobec powyższego, ubezpieczony w dniu 30 kwietnia 2014 r. wniósł sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, wnosząc o ponowne zbadanie przez Komisję Lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją dnia 02.07.2014r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. nr (...) (...) odmówił P. B. prawa do jednorazowego odszkodowania ustalając, że odwołujący doznał uszczerbku na zdrowiu w wysokości 0% z tytułu wypadku przy pracy z dnia 05 września 2013r.

Podstawą wydania decyzji w powyższym zakresie stanowiło orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS Nr (...), która ustaliła 0% uszczerbek na zdrowiu, nie stwierdzając tym samym, aby ubezpieczony doznał naruszenia sprawności organizmu powodującego uszczerbek na zdrowiu. P. B. wniósł odwołanie, w którym domagał się zmiany zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. i przyznania odwołującemu odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy na skutek co najmniej długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości zbliżonej do wysokości 10 % przyznanej przez ubezpieczyciela z ubezpieczenia prywatnego.

W obszernym uzasadnieniu odwołujący stwierdził m.in., że stanowisko wyrażone w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. z dnia 02 lipca 2014r. jest błędne, gdyż nie uwzględnia stanu zdrowia odwołującego i zebranego materiału dowodowego. Podkreślił, że już w drugim badaniu przeprowadzonym przez lekarza orzecznika w dniu 17 marca 2014r. wskazano, że u ubezpieczonego zaobserwowano zanik mięśni obręczy barkowej i ramienia prawego, jak również osłabienie siły chwytu ręki prawej, a zatem pomimo upływu ponad sześciu miesięcy od chwili zdarzenia, ubezpieczony w dalszym ciągu nie powrócił do pełnej sprawności, co świadczy z całą pewnością o długotrwałym, jeśli nie o trwałym uszczerbku na zdrowiu.

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: P. B. ma lat 43 i jest rzeczoznawcą samochodowym. Zamieszkuje w O.. W marcu 2012r., w O., samochód, w którym jechał jako pasażer został uderzony przez samochód jadący prawym pasem. Odwołujący zgłosił się wtedy do lekarza, gdyż odczuwał bóle. Zrobiono prześwietlenie. Lekarz stwierdził skręcenie kręgosłupa szyjnego i przepisał leki przeciwbólowe. Po 3 tygodniach, gdy bóle ustąpiły, lekarz stwierdził, że leczenie jest zakończone. Nie była przeprowadzana żadna rehabilitacja.

W dniu 5 września 2013r. w drodze do miejsca wykonywania czynności służbowych doszło do kolizji drogowej, w następstwie której P. B. doznał wykręcenia kręgosłupa szyjnego. W związku z powyższym w trakcie trwającego jednodniowego pobytu w Izbie Przyjęć był leczony ambulatoryjnie. Po wykonaniu badania TK kręgosłupa szyjnego i zaopatrzeniu w kołnierz ortopedyczny na okres 6 tygodni, z zaleceniami dalszego leczenia w Poradni Chirurgicznej i zażywaniem leków przeciwbólowych, został wypisany do domu. P. B. pozostawał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, trwającym ponad 3 miesiące, tj. od dnia 5 września 2013r. do dnia 20 grudnia 2013r.

Z uwagi na utrzymujące się dolegliwości bólowe P. B. zasięgnął konsultacji neurologicznej, w wyniku której lekarz specjalista stwierdził ostry zespół bólowy pourazowy, wskazując na konieczność dalszego leczenia w Poradni Neurologicznej. P. B. pozostawał pod kontrolą Poradni Rehabilitacyjnej w SP ZOZ Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w O., gdzie od dnia 7 października 2013r. do dnia 18 października 2013r. korzystał z zabiegów mających na celu usprawnienie kręgosłupa szyjnego. Dalsze leczenie z uwagi na długi okres oczekiwania na przyjęcie na Oddział Rehabilitacyjny sprawiło, że odwołujący wykupił prywatne zabiegi, w związku z tym od dnia 4 listopada 2013r. do dnia 18 listopada 2013r. w dalszym ciągu kontynuował proces rehabilitacji mający na celu poprawę sprawności kręgosłupa szyjnego.

Po przeprowadzonych zabiegach, ubezpieczony w dniu 19 listopada 2013r. zgłosił się ponownie do lekarza z zaostrzeniem objawów, wskazując na drętwienie kończyn górnych, zwłaszcza prawej, jak również drętwienie obu kończyn górnych. Z uwagi na występujące dolegliwości bólowe P. B. zmuszony był okresowo zażywać leki przeciwbólowe. W wykonanym badaniu lekarz stwierdził ograniczenie ruchomości odcinka kręgosłupa szyjnego, jak również ruchomość stawów barkowych. W związku z powyższym lekarz zalecił dalsze leczenie w Poradni Rehabilitacyjnej, zlecając przy tym dodatkowe zabiegi i ćwiczenia od dnia 2 grudnia 2013 r. do dnia 6 grudnia 2013r.

Pomimo zakończonego w dniu 6 grudnia 2013r. leczenia usprawniającego, P. B. w dalszym ciągu odczuwa bóle kręgosłupa szyjnego z promieniowaniem do potylicy i kończyny górnej prawej, posiada ograniczoną ruchomość odcinka szyjnego, utrzymujące się drętwienie kończyny górnej prawej, osłabienie siły mięśni, dodatkowo stwierdzono u niego wystąpienie nieznacznie wzmożonego napięcia mięśni przykręgowych. (dowód: przesłuchanie odwołującego – k. 114v-115, dokumenty na k. 5-49, w tym: wypis z Centralnej Izby Przyjęć Szpitala (...) w (...) z dnia 5 września 2013 r. wraz z wynikiem badania TK kręgosłupa szyjnego; zwolnienia lekarskie ZUS na łączny okres od dnia 5 września 2013 r. do dnia 20 grudnia 2013 r.; skierowanie do Poradni Chirurgicznej z dnia 5 września 2013 r.; historia zdrowia i choroby z Poradni Rehabilitacyjnej SP ZOZ Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w O.; zaświadczenie lekarskie z dnia 29 października 2013 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 19 listopada 2013 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 6 grudnia 2013 r.; skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne; harmonogram zabiegów; historia choroby z (...); zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 4 lutego 2014 r.) Sąd powołał w niniejszej sprawie biegłego lekarza, celem ustalenia czy doszło do powstania i w jakim rozmiarze uszczerbku na zdrowiu odwołującego.

Biegły B. Z. (1) w lakonicznej opinii, stwierdził u odwołującego przebyte wykręcenie kręgosłupa szyjnego, dyskopatię C6-C7, podejrzenie cieśni nadgarstka prawego. Biegły nie stwierdził występowania długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy we wrześniu 2013r., gdyż powód już w 2012r. leczył się z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego w poradni neurologicznej i okresowo przebywał na zwolnieniu lekarskim, cierpi na zmiany zwyrodnieniowo- dyskopatyczne kręgosłupa. (opinia –k.

71) Na skutek zarzutów odwołującego oraz lakoniczności przedstawionej opinii, Sąd zwrócił się o opinię do innego biegłego. Biegły H. G. w opinii na k.94-95, stwierdził, że u badanego występuje długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5% (pkt 94 a tabeli uszczerbków w związku z wypadkiem przy pracy, któremu uległ w dniu 05.09.2013r. Określenie choroby będącej następstwem wypadku przy pracy to przebyte wykręcenie kręgosłupa szyjnego z utrzymującym się zespołem bólowym i wielopoziomowa dyskopatia szyjna. Biegły opisał MRI kręgosłupa szyjnego z dnia 14.03.2014r. (brak opisu radiologa)- niewielkie wielopoziomowe wypukliny jąder miażdżystych od C3 do C7 i szyjnej potwierdzonej w badaniu MRI w dn. 14.03.2014r.

Biegły stwierdziła, że biorąc pod uwagę całość dokumentacji medycznej i badanie MRI kręgosłupa szyjnego, które wykazało wielopoziomową dyskopatię uważa, że przebyty we wrześniu 2013r. uraz spowodował nasilenie istniejących wcześniej dolegliwości. Na skutek zarzutów ZUS, Sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego. W opinii Uzupełniającej, na podstawie akt, biegły H. G. podtrzymał swoją opinię z dn.20.04.2015 i uznał 5% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z pkt 94a tabeli, gdyż dn.05.09.2013r.,w wyniku wypadku komunikacyjnego, ubezpieczony doznał urazu kręgosłupa szyjnego (wykręcenie kręgosłupa szyjnego).

Biegły ponownie uzasadnił swoje stanowisko, że bezpośrednio po wypadku ubezpieczony był obserwowany w IP Szpitala (...) w (...) i wykonano CT kręgosłupa szyjnego- w badaniu „bez ewidentnych szczelin złamania, wysokość trzonów zachowana, spłycenie lordozy szyjnej". Po obserwacji w IP zlecono noszenie kołnierza oraz dalsze leczenie. Biegły podkreślił, że lekarz neurolog wystawił w dn.09.09.2013r. zaświadczenie lekarskie, w którym rozpoznał przebyte w dn.05.09.2013r. wykręcenie kręgosłupa szyjnego i ostry zespół bólowy pourazowy.

Podobne rozpoznanie znajduje się w zaświadczeniu o stanie zdrowia (druk N9) wystawionym przez neurologa w dn.04.02.2014r. Biegły zatem konstatował, że z dostarczonej dokumentacji wynika, że uraz z dnia 05.09.2013r. był 2-gim urazem kręgosłupa szyjnego. Wcześniejszy uraz miał miejsce w marcu 2012r., ale leczenie z powodu tego urazu zakończyło się w Poradni Neurologicznej w dn. 25.09.2012r. Biegły wprost odpowiedział na pytania Sądu i zarzuty organu rentowego wyjaśniając, że brak zmian pourazowych w badaniu CT kręgosłupa szyjnego wykonanym w dniu wypadku nie świadczy o braku następstw urazu i braku uszczerbku na zdrowiu a jedynie przemawia za tym, że uszczerbek nie ma charakteru stałego.

Biegły wskazał, że ww. badanie ograniczyło się jedynie do wykluczenia złamań (nie opisano wówczas dyskopatii szyjnej potwierdzonej w badaniu MRI w dn. 14.03.2014). Biorąc pod uwagę udokumentowane długotrwałe utrzymywanie się zespołu bólowego po przebytym urazie kręgosłupa szyjnego biegły podtrzymał swoją opinię z dnia 20.04.2015r. Skoro za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie, biegły wskazał, że to uraz z dnia 05.09.2013r. spowodował długotrwały uszczerbek na zdrowiu, a nie wcześniejsze zdarzenie z udziałem odwołującego.

Biegły podkreślił, że w swojej opinii z 20.04.2015r. odniósł się już do zarzutu, że ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego było stwierdzane już po 1-szym urazie tzn. w 2012r. Biegły podkreślił, że nie jest możliwe obecnie porównanie stwierdzanego obecnie bólowego ograniczenia ruchomości kręgosłupa szyjnego z ograniczeniem ruchomości stwierdzanym w 2012r. ponieważ w dokumentacji z 2012r. nie podano zakresu ruchomości kręgosłupa szyjnego. Ponadto nie ma żadnej dokumentacji z okresu od września 2012r. – do września 2013r., a więc nie ma żadnej informacji czy w tym okresie występowało ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego czy też po leczeniu ruchomość kręgosłupa szyjnego była prawidłowa(jest to możliwe ponieważ ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego było spowodowane zespołem bólowym). (dowód: opinia biegłego k 94-95, 104-105. dokumentacja medyczna k.5-63, dokumenty w aktach ZUS O/O.)

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie P. B. zasługuje na uwzględnienie. Bezsporny był fakt, że do przedmiotowego wypadku drogowego doszło w związku z wykonywaniem przez ubezpieczonego obowiązków służbowych, a zdarzenie to zakwalifikowane zostało jako wypadek przy pracy. Kwestią sporną w niniejszym procesie było ustalenie czy powstał i w jakiej wysokości procentowy uszczerbek na zdrowiu związany z zaistniałym wypadkiem przy pracy z dnia 05 września 2013r. W tym celu Sąd powołał w niniejszej sprawie biegłego lekarza. Biegły H. G. stwierdził, że u P. B. nerwy czaszkowe pozostają bez zmian.

W kończynach górnych siła i napięcie mięśniowe są prawidłowe, a odruchy z kończyn górnych oznaczone symbolami (+),(=), bez zaburzeń czucia, pozostaje chwyt szczypcowy i walcowaty zachowany, brak zaników mięśniowych, gdyż obwody ramion mają po 33 cm. W kończynach dolnych- siła i napięcie mięśniowe są prawidłowe, objawy naciągowe OK i OA (+),(=), bez zaburzeń czucia. Chód odwołującego jest sprawny (także na palcach i piętach), a próby zbornościowe i próba Romberga prawidłowe. Biegły ustalił, że ruchomość kręgosłupa szyjnego P. B. jest ograniczona z powodu bólowego ograniczenia rotacji w lewo (do 40 stopni tym ruchomość kręgosłupa szyjnego jest prawidłowa i napięcie mięśni przykręgosłupowych jest prawidłowe.

Ruchomość kręgosłupa L-S także jest prawidłowa. Biegły podał, że po przeprowadzeniu bardzo szczegółowego badania i zapoznaniu się z dokumentacją medyczną, uznaje, że wypadek przy pracy w dniu 05.09.2013 spowodował długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Biegły szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko. Wskazał, że badany w czasie w/w wypadku doznał wykręcenia kręgosłupa szyjnego. Po przebytym urazie wystąpiły bóle kręgosłupa szyjnego i drętwienie prawej kończyny górnej. Z powodu w/w dolegliwości badany jest leczony w Poradni Neurologicznej, ponadto przez kilka miesięcy prowadzono rehabilitację nie uzyskując pełnej remisji dolegliwości (opinia specjalisty rehabilitacji z 06.12.2013- k. 18 akt).

Sam biegły, badaniem przedmiotowym stwierdził bólowe ograniczenie rotacji kręgosłupa szyjnego - w lewo. Badanie neurologiczne jest prawidłowe. Biegły kontynuował uzasadnienie, stwierdzając, że utrzymujący się zespół bólowy kręgosłupa szyjnego powoduje uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5%. Podkreślił, że przy wydawaniu opinii wziął pod uwagę fakt , że uraz przebyty w dn.05.09.2013 jest kolejnym urazem kręgosłupa szyjnego (poprzedni w marcu 2012). Leczenie po wcześniejszym urazie zakończyło się we wrześniu 2012 i przez rok tzn. do września 2013 badany nie zgłaszał się do Poradni Neurologicznej.

Analiza dokumentacji medycznej z Poradni Neurologicznej nie pozwalała na ocenę czy stwierdzane obecnie ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego występowało już w 2012 (na co powołuje się KL i konsultant ZUS- specjalista neurolog) ponieważ w dokumentacji znajduje się jedynie wpis o „ograniczeniu ruchomości kręgosłupa szyjnego" - bez podania zakresu ruchów. W opinii uzupełniającej biegły powołał się na ustawę o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dn.30.10.2002r., w której ustalono, że uszczerbki na zdrowiu mogą być stałe lub długotrwałe oraz definicję długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, następnie wskazała, że uraz z dn.05.09.2013r. był kolejnym urazem kręgosłupa szyjnego, ale leczenie z powodu 1- go urazu zostało zakończone we wrześniu 2012r. (odnotowano poprawę).Przez rok (od września 2012r. do września 2013r.) ubezpieczony nie zgłaszał się do Poradni Neurologicznej, a zgłosił się do w/w poradni dopiero we wrześniu 2013r., co miało ewidentny związek z urazem w dn.05.09.2013.

Sąd poparł stanowisko biegłego H. G., gdyż znajduje ono potwierdzenie zarówno w dokumentacji z Poradni Neurologicznej, jak też z Poradni Rehabilitacyjnej i Chirurgicznej. Z dokumentacji wynika bowiem, że dopiero po urazie z dnia 05.09.2013r. rozpoczęto intensywne leczenie i rehabilitacje utrzymującego się ostrego zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego. Słusznie biegły H. G. stwierdził, że dokumentacja pozwala na przyjęcie , że doszło do powstania długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z pkt.9 tabeli uszczerbków. W/w punkt odnosi się do urazowych zespołów korzonkowych ( bólowych ,czuciowych, ruchowych lub mieszanych).

Z brzmienia w/w punktu nie wynika, aby ograniczenie ruchomości kręgosłupa było warunkiem niezbędnym do orzeczenia uszczerbku (ten warunek musi być spełniony przy orzekaniu uszczerbku z p.89 TU) . Przesłuchanie odwołującego i analiza dokumentacji medycznej oraz badań biegłego H. G. potwierdzają długotrwałe utrzymywanie się zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego. Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiadają biegli. Zgodnie zaś z utrwalonym w tej mierze poglądem Sądu Najwyższego - opinie biegłych lekarzy mogą być oceniane przez Sąd wyłącznie przez pryzmat ich zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego oraz wiedzy powszechnej, wystarczające dla uznania bądź nie uznania opinii biegłego za przekonywającą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2005 r., II CK 572/04, Lex nr 151656).

Opinie biegłego H. G. są pełne, przekonywujące i jasne. Opinie główna i uzupełniająca są logiczne oraz precyzyjne i wyczerpująco analizują przedstawione zagadnienie. Biorąc pod uwagę uzasadnienie biegłego H. G. i udokumentowane długotrwałe utrzymywanie się zespołu bólowego po przebytym urazie kręgosłupa szyjnego Sąd poparł opinie biegłego, w tym opinię uzupełniającą, w której biegły podtrzymał swoją opinię z 20.04.2015r. Sąd nie poparł opinii biegłego B. Z., gdyż była zbyt lakoniczna i nie odpowiadała precyzyjnie na pytania sądu.

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2009 Nr 167, poz. 1322) jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy przysługuje ubezpieczonemu, który doznał nie tylko trwałego, ale i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Biorąc pod uwagę opinię brak jest podstaw do przyznania wyższego niż 5% uszczerbek na zdrowiu ani do przyznania trwałego uszczerbku na zdrowiu. Mając na uwadze powyższe Sąd zmienił decyzję w oparciu o powołanej przepisy oraz art. 477 14 § 2 k.p.c i przyznał odwołującemu odszkodowanie w wysokości 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, powstałego na skutek wypadku przy pracy z dnia 05 września 2013r.

Z uwagi na uwzględnienie odwołania i przegranie postępowania przez organ rentowy, na podstawie art. 98 w zw. z art. 13 § 2 kpc i § 11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(…) (Dz.U.nr 163, poz.1349, z późn. zm.) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. na rzecz odwołującego koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa udzielonego przez r.pr. M. W. z Kancelarii Radcy Prawnego w O. w kwocie 60 złotych. SSR Barbara Kokoryn