Legislator Case Law & Legislation
I C 1868/15 AI generated

Court declared gift void against creditors under Polish Civil Code but dismissed remaining claims.

Case Number I C 1868/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court declared the gift of a residential unit void against the homeowners' association as a creditor. The plaintiff argued the donors acted with awareness of their debt, while the defendant claimed ignorance. The court applied statutory presumptions regarding close relatives and gratuitous transfers to validate the claim, but dismissed the rest of the lawsuit due to lack of further evidence.

Legislator headnote

AI generated

Art. 527 § 3 kc; Art. 528 kc: A creditor may request the invalidity of a gratuitous act by a debtor harming their rights, and the law presumes the recipient knew of the harm if they are a close relative.

Keywords

AI generated
voidable gift creditor's rights Paulian action close relative gratuitous transfer statutory presumption civil code

Cited Legislation

AI generated
Art. 527 § 3 kc
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 527 § 3 kc).
Art. 528 kc
Korzyścią majątkową bezpłatną w rozumieniu art. 528 kc jest niewątpliwie korzyść uzyskana w wyniku darowizny (art.
Art. 888 kc
528 kc jest niewątpliwie korzyść uzyskana w wyniku darowizny (art. 888), a w przypadku czynności prawnych nieodpłatnych osoba trzecia nie może bronić się w ten sposób, brakiem wiedzy bądź brakiem możliwości powzięcia wiedzy o tym, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela.
Art. 100k.p.c.
art. 527 k.c
Przytaczając orzecznictwo Sądu Najwyższego powódka wskazała, że zachodzą przesłanki z art. 527 k.c., albowiem dokonując darowizny na rzecz pozwanego dłużnicy działali z pokrzywdzeniem strony powodowej jako wierzyciela, albowiem stali nie wypłacalni w mniejszym stopniu niż przed dokonaniem tej darowizny.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 1868/15 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2015r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska Protokolant: Magdalena Tobiasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 roku w Ś. sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ulicy (...)-(...) (...) (...) przeciwko A. Z. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną I. uznaje za bezskuteczną w stosunku do strony powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ulicy (...)- (...) (...) (...) czynność prawną w postaci umowy darowizny samodzielnego lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ś. przy ulicy (...) - (...), stanowiącego odrębną nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadzi księgę wieczystą (...), zawartej w dniu 20 lutego 2015 roku pomiędzy małżonkami M.

Z. (1) i M. Z. (2) a pozwanym A. Z., sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszem W. D. w Kancelarii Notarialnej w Ś., Repertorium A numer (...) – w celu zaspokojenia wierzytelności, przysługującej stronie powodowej Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ulicy (...) - (...) (...), wynikającej z nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydanym przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym Lublin Zachód w Lublinie w dniu 29 sierpnia 2014 roku, sygn. akt (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2014r., obejmującej należność główną w kwocie 5.906,10 zł (pięć tysięcy dziewięćset sześć złotych dziesięć groszy) z odsetkami ustawowymi od dnia 17 lipca 2014 roku do dnia zapłaty oraz koszty procesu w wysokości 1.274,93 zł wraz z kosztami egzekucyjnymi, z uwzględnieniem już wyegzekwowanych z tego tytułu należności w toku egzekucji komorniczej, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś.

J. P. w sprawie (...); II. dalej idące powództwo oddala; III. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej koszty procesu w kwocie 1.146,06 zł. Sygn. akt I C 1868/15

UZASADNIENIE

W pozwie wniesionym w dniu 25 sierpnia 2015 r. skierowanym przeciwko A. Z. strona powodowa Wspólnota Mieszkaniowa budynku położonego w Ś. przy ul. (...)- (...) (...) wniosła o uznanie za bezskuteczną – w stosunku do strony powodowej – umowy darowizny lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ulicy (...)- (...) , dla którego Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadzi księgę wieczystą (...) dokonanej w dniu 20 lutego 2015 roku przed notariuszem W. D. przez małżonków M. Z. (1) i M. Z. (2) na rzecz ich syna A. Z. oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym 3617 zł tytułem kosztów zastępstwa .Jako wartość przedmiotu sprawy wskazała wartość przedmiotu umowy z dnia 20 lutego 2015 roku , tj. 55 000 zł.

W uzasadnieniu pozwu żądania wskazała, że małżonkowie M. Z. (1) i M. Z. (2) byli właścicielami w/w lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i działki gruntu, na której znajduje się budynek. Wobec nieuregulowania należności wobec powódki, strona powodowa zmuszona była wystąpić do sadu ,a następnie do komornika w wnioskiem o przymusowe egzekwowanie należności na ogólna sumę 5 906,10 zł. Dłużnicy ci nie uiścili dobrowolnie zadłużenia a w toku prowadzonej egzekucji na rzecz powódki wpływają niewielkie kwoty, nie pokrywające istniejącego zadłużenia .

W dniu 20 lutego dłużnicy darowali lokal swojemu synowi, pozwanemu A. Z.. Przytaczając orzecznictwo Sądu Najwyższego powódka wskazała, że zachodzą przesłanki z art. 527 k.c., albowiem dokonując darowizny na rzecz pozwanego dłużnicy działali z pokrzywdzeniem strony powodowej jako wierzyciela, albowiem stali nie wypłacalni w mniejszym stopniu niż przed dokonaniem tej darowizny. Pozwany nie stawił się na rozprawę, nie złożył odpowiedzi an pozew ani żadnych wyjaśnień. Sąd zważył. Przepis art. 339 § 1 i 2 k.p.c. stanowi, że jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny.

W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W ocenie sądu powództwo zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie w całości Sąd przyjął za prawdziwe twierdzenia strony powodowej ,że M. Z. (1) i M. Z. (2) są jej dłużnikami, a prowadzona przeciwko nim egzekucja jest w niewielkim stopniu skuteczna , jak również fakt dokonania darowizny spornego lokalu przez rodziców pozwanego na jego rzecz albowiem potwierdzają to załączone do pozwu dokumenty urzędowe w postaci tytułu wykonawczego , nakazu zapłaty z dnia 20 sierpnia 2014 roku sygn.(...) z klauzulą wykonalności , pismo Komornika z dnia 16 lutego 2015 roku, zajęcie wierzytelności ze wskazaniem ,iż wartość egzekwowanego na ten dzień świadczenia wynosi 10 161,88 zł, oraz zestawienie wpływów z prowadzonej w egzekucji za okres od stycznia do kwietnia 2015 roku - w łącznej kwocie 131,12 zl.

Przepisy dotyczące możliwości żądania przez wierzyciela uznania czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną w stosunku do niego, znajdują się w tytule X księgi trzeciej Kodeksu cywilnego Ochrona wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika”. Zgodnie z art. 527 § 1 kc gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

W ocenie sądu spełnione zostały przesłanki skargi pauliańskiej, którymi są: pokrzywdzenie wierzycieli, uzyskanie przez osobę trzecią korzyści majątkowej, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, wiedza osoby trzeciej albo możność dowiedzenia się o tym przy zachowaniu należytej staranności. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

Dowodem na to, że dłużnicy stali się jeszcze mniej wypłacalni na skutek dokonanej darowizny , jest znikoma suma uzyskana w toku egzekucji komorniczej. Dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, jeśli zdaje sobie sprawę, że dokonanie czynności prawnej może spowodować niemożliwość zaspokojenia się wierzycieli z jego majątku. I tą przesłankę należy uznać za spełnioną w sprawie. Wskutek darowizny pozwany uzyskał korzyść majątkową polegającą na otrzymaniu na wyłączną własność spornego lokalu . Przesłanką skargi pauliańskiej jest przy tym, aby osoba trzecia która uzyskała korzyść majątkową wiedziała o tym, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Ustawodawca przewidział w tym zakresie dwa domniemania ułatwiające dochodzenie roszczeń ze skargi pauliańskiej. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 527 § 3 kc). Domniemanie to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem korzyść majątkową uzyskał syn dłużników , będący bez wątpienia osobą pozostającą w bliskim z nim stosunku.

Wskutek tego to na pozwanym spoczywał ciężar wykazania, że w rzeczywistości nie wiedział ona iż jego rodzice działali ze świadomością pokrzywdzenia strony powodowej jako wierzyciela, a domniemanie to wobec bezczynności pozwanego nie zostało skutecznie obalone. Ponadto należy podkreślić , że jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, to wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Korzyścią majątkową bezpłatną w rozumieniu art. 528 kc jest niewątpliwie korzyść uzyskana w wyniku darowizny (art. 888), a w przypadku czynności prawnych nieodpłatnych osoba trzecia nie może bronić się w ten sposób, brakiem wiedzy bądź brakiem możliwości powzięcia wiedzy o tym, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. W rezultacie należy stwierdzić, że wszystkie przesłanki żądania uznania za bezskuteczną czynności prawnej dłużników dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela, zostały spełnione, jednakże powództwo uwzględniono tylko częściowo , tj, tylko co do należności wynikającej z załączonego do pozwu tytułu wykonawczego wraz z kosztami prowadzonej egzekucji , tj. jak w pkt.

I sentencji wyroku , a dalej idące powództwo podlegało oddaleniu . Strona powodowa nie wykazała bowiem, aby miała jeszcze inne roszczenia w stosunki do darczyńców i dlatego tez dalej idące powództwo oddalono. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.100k.p.c. stosując ogólną zasadę odpowiedzialności za wynik procesu i obciążył nimi pozwanego jako stronę, która przegrała proces w 18 % . Sąd nie znalazł bowiem podstaw do obciążania pozwanego kosztami procesu w 100 %. Skoro bowiem wartość przedmiotu sprawy strona powodowa określiła na 55 000 zł, zaś uwzględniono żądanie co do wierzytelności wynikającej z zajęcia wierzytelności z dnia 16 lutego 2015 r. k. 18 tj. co do kwoty 10 161,88 zł , to oznacza, że powódka wygrała proces w 18 % .

Jeśli zatem na koszty procesu składała się opłata sądowa od pozwu 2 750 zł plus koszty zastępstwa 3617 zł, to na podstawie cyt. wyżej przepisu zasądzono od pozwanego na rzecz powódki odpowiednio 1 146.06 zł. – jak w pkt. III sentencji wyroku.