Legislator Case Law & Legislation
I C 897/14 AI generated

Court dismisses excessive loan fees and collection charges in consumer loan contract dispute.

Case Number I C 897/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court partially dismissed the plaintiff's claim for 1,860.86 zł, awarding only the principal loan amount of 990 zł plus statutory interest. The defendant did not appear, but the court found the agreed-upon fees for advance commissions, service charges, and daily collection penalties to be excessively high and unilaterally imposed on the consumer. Consequently, the court ruled these specific contractual clauses void due to their violation of good morals and the imbalance in the consumer's economic interests.

Legislator headnote

AI generated

Art. 385 § 1 k.c.; Art. 481 k.c.; Art. 100 k.p.c.; Art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.; Art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych; Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; When contractual clauses in a loan agreement impose excessive fees or collection charges that significantly outweigh the actual costs incurred, they are deemed void as violating good morals and consumer protection principles.

Keywords

AI generated
consumer loan contract excessive fees void clauses good morals collection charges unilateral imposition partial dismissal

Cited Legislation

AI generated
Art. 385 § 1 k.c.
Postanowienia wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców mogą zostać uznane za niedozwolone (inaczej „abuzywne”), jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając przy tym jego interesy, o czym stanowi wprost art. 385 1 § 1 zd.
Art. 481 k.c.
O odsetkach orzeczono w oparciu art. 481 k.c. O kosztach orzeczono na zasadzie art.
Art. 100 k.p.c.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 100 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.
Art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.
Mając na względzie, że wyrok jest zaoczny należało nadać mu rygor natychmiastowej wykonalności na zasadzie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.
Art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W niniejszej sprawie strona powodowa wygrała w połowie, a zatem Sąd przyznał jej zwrot połowy kosztów postępowania, na które złożyły się – opłata od pozwu uiszczona w elektronicznym postępowaniu upominawczym w wysokości 30 zł (art. 19 ust.
§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
ustawa z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej
art. 230 k.p.c
Powyższe okoliczności wobec nie zaprzeczenia im przez pozwanego Sąd uznał za niesporne na zasadzie art. 230 k.p.c.
art. 339 § 1 k.p.c
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sytuacji, gdy pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny, o czym stanowi art. 339 § 1 k.p.c.
art. 339 § 2 k.p.c
W myśl zaś art. 339 § 2 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. I C 897/14 upr. WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Sylwia Sylwester-Furman Protokolant: St.sekr. sądowy Ewa Cieplak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. w Nowym Dworze Mazowieckim na rozprawie sprawy z powództwa O. z siedzibą w W. przeciwko S. F. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego S. F. na rzecz powoda O. z siedzibą w W. kwotę 990 ( dziewięćset dziewięćdziesiąt złotych ) z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty, II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie , III. Zasądza od pozwanego S. F. na rzecz powoda O. z siedzibą w W. kwotę 324 (trzysta dwadzieścia cztery złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. Nadaje rygor natychmiastowej wykonalności w punkcie I i III.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 4 sierpnia 2014 roku wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód O. z siedzibą w W. (dalej Fundusz) domagał się zasądzenia od pozwanego S. F. kwoty 1.860,86 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 5 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje stanowisko powód podniósł, że pozwanego łączyła z wierzycielem pierwotnym, tj. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. umowa pożyczki, z której pozwany nie wywiązał się. Nadto powód podniósł, iż wskutek umowy przelewu wierzytelności z dnia 9 maja 2014 roku wierzytelność przysługująca wierzycielowi pierwotnemu względem S. F. została nabyta przez Fundusz (k.1-4).

Postanowieniem z dnia 30 września 2014 roku Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim (k. 5). Pozwany S. F. nie zajął stanowiska w sprawie - nie wniósł odpowiedzi na pozew, ani nie stawił się na rozprawę. Okolicznościami bezspornymi były: W dniu 15 października 2013 roku pozwany zawarł z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. umowę pożyczki gotówkowej na kwotę 990 zł. W umowie określono, że pożyczka będzie podlegała oprocentowaniu według stałej stopy procentowej wynoszącej 0% (§4 ust.1 umowy).

Stopa odsetek za opóźnienie również została określona na 0% (§4 ust.6 umowy). Umowa przewidywała jeszcze dodatkowe koszty w § 5 ust. 1 - prowizję wstępną za udostępnienie pożyczki w wysokości 246,51 zł, prowizję za obsługę w wysokości 98,01 zł przysługującą za każdy rozpoczęty okres odsetkowy oraz opłaty windykacyjne w wysokości 5 zł za dzień opóźnienia spłaty jakiejkolwiek kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w szczególności którejkolwiek z rat, ktora pobierana jest przez 60 dni od daty powstania obowiązku spłaty pożyczki lub pozostałych należności (umowa pożyczki – k. 34-38).

W dniu 9 maja 2014 roku strona powodowa zawarła z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. umowę sprzedaży wierzytelności, na podstawie której nabyła roszczenie względem S. F. przysługujące temu podmiotowi (umowa wraz z aneksami i załącznikami, k.39-48 i k.57-60). Strona powodowa skierowała w dniu 29 maja 2014 roku do S. F. zawiadomienie o przelewie wierzytelności wskutek zawartej z wierzycielem pierwotnym cesji wierzytelności. Pozwany został także wezwany do uregulowania zadłużenia w kwocie 1.833,71 zł w terminie 7 dni (zawiadomienie, k. 27 – 30).

Powyższe okoliczności wobec nie zaprzeczenia im przez pozwanego Sąd uznał za niesporne na zasadzie art. 230 k.p.c.

Sąd rozważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo O. z siedzibą w W. przeciwko S. F. zasługiwało na uwzględnienie jedynie częściowo. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sytuacji, gdy pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny, o czym stanowi art. 339 § 1 k.p.c. W myśl zaś art. 339 § 2 k.p.c. Sąd wydając wyrok zaoczny przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

W niniejszej sprawie pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew, nie stawił się na rozprawie, a zatem zostały spełnione przesłanki do wydania wyroku zaocznego. Żądanie swoje powód wywodził z umowy o pożyczkę gotówkową, jaką pozwany zawarł z pierwotnym wierzycielem w dniu 15 października 2013 roku, z której powstały po stronie niebankowej instytucji finansowej wierzytelności wobec pozwanego, nabyte następnie przez Fundusz zgodnie z unormowaniami przepisu art. 509 § 1 i 2 k.c. W ocenie Sądu nie budził wątpliwości fakt zawarcia przez stronę powodową umowy cesji, ani fakt zawarcia umowy pożyczki przez pozwanego z wierzycielem pierwotnym.

Jednakże w treści umowy o pożyczkę gotówkową znalazły się postanowienia niedozwolone, co skutkowało oddaleniem powództwa w części, w której Sąd dopatrzył się naruszenia praw konsumenta. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2014.1497 j.t.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (§3 ust. 2 pkt 1 cyt. Ustawy). Obowiązujące przepisy nie ustanawiają zamkniętego katalogu kosztów związanych z kredytem konsumenckim. Niektóre instytucje parabankowe, podobnie poprzednik prawny powoda, nie pobierają oprocentowania, zdecydowany ciężar wszystkich kosztów umieszczając w pobieranej prowizji lub opłacie przygotowawczej i kosztach windykacyjnych. W związku z obowiązującą w gospodarce rynkowej zasadą swobody umów, strony stosunku prawnego mogą dowolnie ułożyć postanowienia, którymi pragną się związać.

Nie należy jednak zapominać, że w praktyce konsument jest słabszą stroną umowy wiążącej goz przedsiębiorcą. Ten ostatni przewyższa go bowiem znacząco profesjonalną wiedzą orazzasobami organizacyjnymi i finansowymi. Umowy zawierane w obrocie konsumenckimzwykle nie są negocjowane i przyjmują charakter adhezyjny. Z tych względów prawodawcazdecydował się na przyznanie konsumentom szczególnej ochrony. Postanowienia wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców mogą zostać uznane za niedozwolone (inaczej „abuzywne”), jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając przy tym jego interesy, o czym stanowi wprost art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. Nie dotyczy to jedynie postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 385 1 § 1 zd. 2 k.c.).

Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art. 385 1 §2 k.c.). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 385 1 §3 k.c.). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 385 1 §4 k.c.). W ocenie Sądu zawarte w umowie pożyczki postanowienia narzucające pozwanemu obowiązek zapłaty prowizji i opłat określonych w § 5 umowy należało uznać za postanowienia niedozwolone z uwagi na ich nadmierną wysokość, a strona powodowa nie wykazała, że zostały one uzgodnione indywidualnie z pozwanym.

Poprzednik prawny powoda zastrzegł w umowie prowizje wstępną w wysokości 246,51 zł i prowizje za obsługę w wysokości 98,01 zł za każdy okres odsetkowy. W konfrontacji tych kwot z kwotą udzielonej pożyczki w wysokości 990 zł są to kwoty znacznie wygórowane, ponadto postanowienie przewidujące prowizję za obsługę nie precyzuje, na czym ta obsługa miałaby polegać. W ocenie Sądu również opłaty z tytułu kosztów windykacyjnych (5 zł za dzień opóźnienia) zostały określone na poziomie, który znacznie przekracza faktycznie ponoszone z tego tytułu nakłady finansowe.

Ponadto w ocenie Sądu stanowi to obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Nie można bowiem uznać za uzasadnione ustalanie przez przedsiębiorcę opłat windykacyjnych w wysokości, która - poza zwrotem kosztów podjętych czynności – przewiduje dla niego dodatkowy zysk. Tak ukształtowane postanowienie umowne, z uwagi na jego sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rażące naruszenie interesów ekonomicznych konsumentów, uznać należy za niedozwolone. Z tych też względów Sąd uznał za zasadne zasądzić na rzecz strony powodowej jedynie kwotę niespłaconego kapitału wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014 do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalić.

O odsetkach orzeczono w oparciu art. 481 k.c. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 100 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W niniejszej sprawie strona powodowa wygrała w połowie, a zatem Sąd przyznał jej zwrot połowy kosztów postępowania, na które złożyły się – opłata od pozwu uiszczona w elektronicznym postępowaniu upominawczym w wysokości 30 zł (art. 19 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; t.j.:

Dz. U. z 2014 roku, poz. 1025 ze zm.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 600 zł (§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 490), nadto Sąd zwrócił koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (załącznik do ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej, tekst jednolity:

Dz. U. z 2012 roku, poz. 1282 ze zm.). Mając na względzie, że wyrok jest zaoczny należało nadać mu rygor natychmiastowej wykonalności na zasadzie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.