Court dismisses appeal when a farmer's spouse loses farmer insurance due to part-time employment contract.

Sygn. akt IV U 779/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015r. w S. odwołania M. S. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 czerwca 2014 r. Nr (...) w sprawie M. S. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z udziałem zainteresowanej M. S. (2) o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników oddala odwołanie. Sygn.akt: IV U 779/14

UZASADNIENIE

Decyzją z 9 czerwca 2014r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.36 ust.1 pkt 1, art.39 ust.4 oraz art.3a ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w odniesieniu do M. S. (2) w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego poczynając od 29 kwietnia 2013r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że od 29 kwietnia 2013r. M. S. (2) podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia.

Tym samym nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony M. S. (1) – mąż M. S. (2) wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że M. S. (2) w dalszym ciągu podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że pewien okres M. S. (2) podlegała podwójnemu ubezpieczeniu, ale było to spowodowane brakiem znajomości przepisów, a nie chęcią uzyskania jakiejkolwiek korzyści. W okresie od 29 kwietnia 2013r. do 31 grudnia 2013r. M. S. (2) była ubezpieczona w ZUS z tytułu umowy o pracę na 1/6 etatu z wynagrodzeniem brutto 333 złotych.

W okresie tym ubezpieczona nie korzystała z żadnych świadczeń, nie korzystała ze zwolnień lekarskich. M. S. (2) była pewna, że ustanie ubezpieczenia społecznego rolników może nastąpić tylko w sytuacji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego faktu zatrudnienia nie zgłosiła do organu rentowego (odwołanie k.1). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przywołując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-5). Ubezpieczona M.

S. (2) przyłączyła się do odwołania M. S. (1) (protokół rozprawy z 15 maja 2015r. k.15). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony M. S. (1) jest rolnikiem – właścicielem nieruchomości rolnej. W dniu 2 czerwca 2006r. wystąpił on do organu rentowego z wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników domownika w osobie żony M. S. (2) (wniosek i postanowienie Sądu Rejonowego w Siedlcach z 15 lutego 2006r. stwierdzające nabycie przez M. S. (1) udziału we własności nieruchomości rolnej k.1-2 akt organu rentowego). Decyzją z 19 czerwca 2006r. organ rentowy stwierdził, że od 15 lutego 2006r.

M. S. (2) podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego (decyzja z 19 czerwca 2006r. k.9 akt organu rentowego). Z dniem 1 kwietnia 2010r. ubezpieczona M. S. (2) rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej k.17 akt organu rentowego). Decyzją z 26 kwietnia 2010r. organ rentowy stwierdził spełnianie przez M. S. (2) warunków do dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników po podjęciu pozarolniczej działalności gospodarczej i wynikający z powyższego obowiązek opłacania w podwójnej wysokości składki podstawowej na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Decyzja powyższa wydana została na podstawie art.5a ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia określone w tym przepisie warunki (decyzja Prezesa KRUS z 26 kwietnia 2010r. k.22 akt organu rentowego).

W dniu 29 kwietnia 2013r. M. S. (2) zawarła z K. B. umowę o pracę na czas określony od 29 kwietnia 2013r. do 30 kwietnia 2014r. W myśl postanowień umowy M. S. (2) zatrudniona została w wymiarze 1/6 etatu za wynagrodzeniem w wysokości 300 złotych miesięcznie na stanowisku osoby zarządzającej operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie pracodawcy w oparciu o posiadany certyfikat kompetencji zawodowych (umowa o pracę z 29 kwietnia 2013r. k.10 akt sprawy). W dniu 2 czerwca 2014r. M. S. (2) i K. B. zawarli kolejną umowę o pracę na czas określony od 2 czerwca 2014r. do 31 maja 2015r.

W myśl postanowień umowy M. S. (2) zatrudniona została na poprzednich warunkach ,tj. w wymiarze 1/6 etatu, za wynagrodzeniem w wysokości 300 złotych miesięcznie. Do jej zadań należało zarządzanie operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie pracodawcy (umowa o pracę z 2 czerwca 2014r. k.11 akt sprawy). Jednocześnie z dniem 17 czerwca 2014r. M. S. (2) zaprzestała wykonywania pozarolniczej działalnosci gospodarczej w zakresie usług transportowych, którą rozpoczęła z dniem 1 kwietnia 2010r. (informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej k.12 akt sprawy).

W dniu 29 maja 2014r. złożone zostało w organie rentowym zaświadczenie wystawione w dniu 26 maja 2014r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. stwierdzające, że M. S. (2) od 29 kwietnia 2013r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i jest zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek K. B. (zaświadczenie z 26 maja 2014r. k.57 akt organu rentowego). Wobec powzięcia informacji o podleganiu M. S. (2) od 29 kwietnia 2013r. ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, zaskarżoną decyzją z 9 czerwca 2014r.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie wobec M. S. (2) ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego poczynając od 29 kwietnia 2013r. (decyzja z 9 czerwca 2014r. k.54 akt organu rentowego).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie M. S. (1) podlegało oddaleniu. Zgodnie z art.7 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik oraz domownik rolnika, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

W myśl zaś art.16 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.3 w/w ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik oraz domownik rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, z tym że ubezpieczenie to nie obejmuje osoby – rolnika oraz domownika rolnika, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z kolei art.6 ust.1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013r., poz.1442 ze zm.) stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami.

Zgodnie zaś z art.11 ust.1 w/w ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają pracownicy, wreszcie w myśl art.12 ust.1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawa. Z przedstawionych wyżej ustaleń wynika, że od 29 kwietnia 2013r. do 30 kwietnia 2014r. ubezpieczona M. S. (2) pozostawała w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę zawartej z K.

B.. Następnie w dniu 2 czerwca 2014r. ubezpieczona zawarła z w/w pracodawcą kolejną umowę o pracę na okres od 2 czerwca 2014r. do 31 maja 2015r. W myśl zacytowanych w akapicie drugim przepisów ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę stanowi tytuł obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego pracownika. Podleganie takiemu ubezpieczeniu stanowi zaś „inne ubezpieczenie społeczne” w rozumieniu zacytowanych na wstępie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i jako takie wyłącza ubezpieczenie społeczne rolników.

Reasumując, skoro M. S. (2) podlegała od 29 kwietnia 2013r. - i jak wynika z powyższych ustaleń wobec trwania umowy o pracę (do 31 maja 2015r.) - nadal podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy o pracę, to w tym samym okresie nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Należy podkreślić, że dla kwestii podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nieistotny jest fakt, w jakim wymiarze czasu pracy zatrudniony jest pracownik i jakie wynagrodzenie osiąga z tytułu tego zatrudnienia. W okolicznościach sprawy wskazać jeszcze należy na przerwę w zatrudnieniu M.

S. (2) jaka nastąpiła w okresie od 1 maja 2014r. do 1 czerwca 2014r. (pierwsza umowa o pracę zakończyła się z dniem 30 kwietnia 2014r., a druga umowa zawarta została w dniu 2 czerwca 2014r.). W okresie tej przerwy nie zaistniały przesłanki do objęcia M. S. (2) ubezpieczeniem społecznym rolników, gdyż jak wynika z ustaleń Sądu w okresie tym ubezpieczona posiadała status przedsiębiorcy ,tj. osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą (działalność tę zakończyła z dniem 17 czerwca 2014r., a zatem po zawarciu drugiej umowy o pracę).

Na skutek zawarcia przez ubezpieczoną umowy o pracę z dniem 29 kwietnia 2013r. i objęcia jej z tego tytułu powszechnym ubezpieczeniem społecznym ustało wobec niej ubezpieczenie społeczne rolników. W tych okolicznościach nie znajduje zastosowania przepis art.5a ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym rolnik lub domownik rolnika, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wobec ustania z dniem 29 kwietnia 2013r. wobec M. S. (2) ubezpieczenia społecznego rolników odpadła przesłanka co najmniej 3-letniego nieprzerwanego ubezpieczenia społecznego rolników. Ponadto uregulowanie to dotyczy sytuacji, w której rolnik (domownik rolnika) w trakcie prowadzenia działalności rolniczej rozpoczyna równolegle prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wówczas ustawa daje mu możliwość dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników mimo prowadzenia działalności gospodarczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, aby rolnik prowadzący działalność rolniczą i działalność gospodarczą (i podlegający w tym czasie ubezpieczeniu społecznemu rolników) mógł być ponownie włączony do ubezpieczenia społecznego rolników, po tym jak zostanie z niego wyłączony w związku z podjęciem pracy na podstawie umowy o pracę.

Taki pogląd wyraził m.in. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z 11 września 2013r. (w sprawie III AUa 40/13, Lex nr 1381350). Sąd w niniejszej sprawie podziela w całości to stanowisko. Ponadto wskazać należy, że jak wynika z wyjaśnień ubezpieczonej jej mąż M. S. (1) nie prowadzi w rzeczywistości działalności rolniczej, a nieruchomości rolne są wydzierżawione (wyjaśnienia ubezpieczonej k.16 – minuta 19 nagrania). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477 14§1 kpc odwołanie M. S. (1) oddalił.