Court partially allowed CMR carrier liability claim for machine damage, awarding repair costs minus VAT.

Sygn. akt V GC 38/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2014 roku Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Maciej Mulewski Protokolant: sekr. sądowy Emilia Górna po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 roku w Ostrołęce na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka Jawna (...) z siedzibą w K. (nr KRS: (...)) przeciwko (...) S.A. z siedzibą w S. (nr KRS: (...)) i A. S. (nr NIP: 581-109-68-93) o zapłatę 40.000,00 zł orzeka:

1. umarza postępowanie ponad kwotę 20.172,00 zł (dwadzieścia tysięcy sto siedemdziesiąt dwa złote);

2. zasądza od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w S. i A. S. na rzecz powoda (...) Spółka Jawna (...) z siedzibą w K. kwotę 7.080,00 zł (siedem tysięcy osiemdziesiąt złotych) z odsetkami w wysokości 5% w stosunku rocznym od dnia 03.10.2012 roku do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego;

3. oddala powództwo w pozostałej części;

4. pozostawia referendarzowi sądowemu szczegółowe rozliczenie między stronami kosztów procesu, ustalając że powód wygrał proces w 17,7%, a pozwani w 82,3%. SSR Maciej Mulewski Sygn. akt V GC 38/13

UZASADNIENIE

Powód (...) Sp. jawna (...) z siedzibą w K. w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą w S. i A. S. domagał się zasądzenia od pozwanych in solidum kwoty 40.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3.10.2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Swoje roszczenia powód wywodził z faktu nieprawidłowego wykonania umowy przewozu przez pozwanego A. S. , posiadającego ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu międzynarodowym w pozwanym (...) S.A. z siedzibą w S.. Powód wskazał , że podczas transportu do siedziby powoda maszyny z firmy (...) we Włoszech została ona uderzona przez drugą transportowaną maszynę .

W efekcie doszło do uszkodzenia dwóch osłon zabezpieczających oraz licznych zarysowań i uszkodzeń farby. Koszt uszkodzonych osłon u producenta wyniesie 10.000 euro. Pozwany ad.1 - (...) S.A. z siedzibą w S. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego , według norm przepisanych . W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany ad.1 wskazał , że kwestionuje odpowiedzialność przewoźnika – pozwanego ad.2 za przedmiotowe zdarzenie , wobec czego również jego odpowiedzialność nie zachodzi.

Podniósł , że uszkodzenie towaru nastąpiło w wyniku powiązanych ze sobą okoliczności , mianowicie nieprawidłowego rozmieszczenia przesyłki oraz braku informacji od nadawcy tj. (...) srl o tym , iż środek ciężkości załadowanej maszyny jest inny niż standardowy. Nadto pozwany zakwestionował wysokość dochodzonego roszczenia , wskazując że w toku postępowania likwidacyjnego ustalił , iż średni koszt naprawy w/w osłon oscyluje w okolicach 15.000 zł , a możliwe jest naprawienie osłon za 3.800 zł , o czym powód został poinformowany w korespondencji mailowej załączonej do pozwu oraz znajdującej się w aktach szkody , z podaniem nazwy , adresu i danych teleadresowych wykonawcy.

Pozwany ad. 2 A. S. wnosił o oddalenie powództwa w stosunku do niego i obciążenie powoda kosztami postępowania , w tym kosztami zastępstwa procesowego pozwanego ad. 2 , według norm przepisanych . W uzasadnieniu pozwany wskazał ,że podziela stanowisko pozwanego ad. 1 , iż w sprawie nie zachodzi odpowiedzialność przewoźnika , albowiem do szkody doszło w wyniku niewłaściwego opakowania oraz zabezpieczenia towaru przez nadawcę , za którą to okoliczność winę ponosi nadawca przedmiotowej przesyłki. Pozwany podniósł , że zgodnie z opinią prywatną powołanego rzeczoznawcy maszyna , która była transportowana miała relatywnie wysoko umieszczony środek ciężkości , w związku z czym ewidentnie wymagała większej ilości pasów i zabezpieczeń , a z przedstawionej przez powoda dokumentacji wynika , że ani nadawca , ani nabywca maszyny – powód w sprawie niniejszej , nie poinformowali o tym przewoźnika , ani przedstawili żadnych wytycznych wskazówek , jak również nie podjęli działań by samodzielnie zabezpieczyć maszynę.

W toku procesu , pismem procesowym z dnia 18.08.2014 r. pełnomocnik powoda ograniczył żądanie pozwu do kwoty 20.172,00 zł , ze zrzeczeniem się roszczenia w pozostałej części. W uzasadnieniu wskazał , że powód omyłkowo zsumował wartości wskazane w dwóch ofertach firmy (...) ( 4.000 euro i 6.000 euro ) , zamiast przyjąć jedynie uzgodnioną przez strony kwotę 4.000 euro. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powód (...) Sp. jawna (...) z siedzibą w K. w dniu 10.02.2012 r. dokonał zakupu od włoskiej firmy (...) maszyny - półautomatu tokarskiego za kwotę 245.000 € . / faktura VAT nr (...) z tłumaczeniem – k. 10-11 akt / W trakcie transportu w/w półautomatu tokarskiego wykonywanego przez pozwanego A.

S. , podczas hamowania pojazdu doszło do uszkodzenia maszyny na skutek przemieszczenia się w jej kierunku usytuowanych za nią innych ładunków – metalowej matrycy i worków z nasionami ułożonych na palecie EURO. Spowodowało to przesunięcie maszyny do przodu , a następnie uderzenie w agregat hydrauliczny . W wyniku zdarzenia uszkodzeniu uległy obydwie osłony maszyny , wykonane z siatki . Zakres uszkodzeń maszyny oraz okoliczności zdarzenia zostały opisane w protokole sporządzonym w dniu 12.03.2012 r. podczas rozładunku maszyny w siedzibie powodowej Spółki w K.. / list CMR wraz z protokołem reklamacyjnym – k. 8 -9 , zeznania świadków K.

G. –k .112 v. , S. K. –k. 112 v.- 113 , zeznania A. C. – k. 129 – 130 / Powód otrzymał od włoskiej firmy będącej producentem uszkodzonej maszyny oferty na dostawę dwóch siatek ochronnych do uszkodzonej maszyny na kwoty 6.000,00 € ( + VAT ) i 4.000,00 € ( + VAT ) . / oferty z firmy (...) z tłumaczeniami – k. 12-15 / Pozwany A. S. w dacie wykonywania przedmiotowej usługi transportowej posiadał umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika w ruchu drogowym zawartą z pozwanym (...) S.A. z siedzibą w S. . W/w Towarzystwo po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego odmówiło powodowi wypłaty odszkodowania , uznając że nie zachodzi odpowiedzialność przewoźnika gdyż do szkody doszło w wyniku niewłaściwego opakowania oraz zabezpieczenia towaru przez nadawcę . / decyzje pozwanego (...) S.A. z 10.05.2012 r. i 03.08.2012 r.

– k. 18-21 / Zabezpieczenie maszyny – półautomatu tokarskiego podczas transportu z Włoch do Polski było należyte , ponieważ maszyna ta podczas transportu nie uległa przewróceniu , ani samoczynnemu przemieszczeniu. Przemieszczenie się półautomatu i powstanie jego uszkodzeń spowodowała metalowa matryca o wadze 6-8 ton , znajdująca się za automatem , niewłaściwe zabezpieczona na czas transportu. Matryca w trakcie transportu uległa przemieszczeniu do przodu uderzając w półautomat tokarski , a następnie automat przemieścił się do przodu uderzając w agregat hydrauliczny.

W wyniku tego uszkodzeniu uległy obydwie osłony maszyny. Nie ma żadnych technicznych barier do wykonania osłon do maszyny w Polsce , w takim przypadku koszt wyniósłby 8.708,00 zł brutto ( 7.080,00 zł netto ) . / opinia biegłego F. G. – k. 146-165 , opinia uzupełniająca – k. 197- 199 , ustne wyjaśnienia biegłego do opinii –k. 242 v.- 243 / Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony procesu oraz zeznań przesłuchanych w sprawie świadków K. G. i S. K. oraz słuchanego w charakterze powoda A.

C.. Nadto Sąd podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego sądowego F. G.. Opinia biegłego podlega ocenie, jak każdy inny dowód, według art. 233 § 1 k.p.c. W wypadku opinii biegłego, gdy w grę wchodzi wiedza specjalistyczna, kontrola wiarygodności opinii i wypowiedzi biegłego jest utrudniona. Dokonując oceny Sąd kontroluje wnioski i wywody opinii, a także zeznania biegłego pod kątem widzenia ich zgodności z zasadami logiki, poziomu wiedzy biegłego, sposobu motywowania stanowiska, podstaw opinii. W ocenie Sądu sporządzona w sprawie opinia biegłego F.

G. zasługiwała na uwzględnienie. Opinia została wykonana szczegółowo, a przedstawione ustalenia poparte wszechstronną analizą , co pozwala uznać tę opinię za pełną i kompletną. Wywody biegłego są logiczne i trafne, a także zgodne z zasadami poprawnego wnioskowania. Dodać należy , że biegły wyczerpująco odniósł się zastrzeżeń stron , w tym kwestii środka ciężkości maszyny oraz możliwości wykonania osłon w Polsce , w opinii uzupełniającej oraz ustnych wyjaśnieniach do opinii złożonych na rozprawie w dniu 13.08.2014 r.

Sąd zważył , co następuje :

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części – do kwoty 7.080,00 zł . W sprawie bezsporne było , że w trakcie wykonywania przez pozwanego ad. 2 A. S. usługi przewozu z Włoch do siedziby powoda specjalistycznej maszyny , doszło do jej uszkodzenia . Poza sporem było również to , że pozwany A. S. posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu międzynarodowym w pozwanym (...) S.A. z siedzibą w S.. Przewóz towaru który wykonał powód był międzynarodowym przewozem drogowym, do którego zastosowanie ma Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19.05.1956 r. (publ. w Dz.U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238) – por. art. 1 ust. 1 Konwencji.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konwencji CMR przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy. Odpowiedzialność przewoźnika na zasadzie art. 17 ust. 1 Konwencji CMR oparta jest na zasadzie winy domniemanej , a nadto na zasadzie ryzyka gdyż przewoźnik może być zwolniony z tej odpowiedzialności jedynie z przyczyn o których mowa w art. 17 ust. 2 i 4 Konwencji.

Wobec tego , że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych Sąd w toku postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu maszynoznawstwa i wyceny urządzeń technicznych na okoliczność oceny sposobu zabezpieczenia przedmiotowej maszyny w trakcie transportu z Włoch do Polski oraz ustalenia wartości uszkodzonych elementów maszyny i kosztów ich naprawy. Ze sporządzonej przez biegłego sądowego F. G. opinii jednoznacznie wynika , że zabezpieczenie półautomatu tokarskiego podczas transportu było należyte , natomiast niewłaściwie zabezpieczona była metalowa matryca która uderzyła w półautomat i w konsekwencji spowodowała uszkodzenie jego osłon.

Podzielając wnioski biegłego Sąd uznał , że wbrew zarzutom pozwanych ad. 1 i ad. 2 , w sprawie spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika wynikające z w/w postanowień Konwencji CMR , a jednocześnie brak przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w Konwencji. Ustalając wysokość należnego powodowi odszkodowania Sąd miał na uwadze treść art. 25 ust. 1 Konwencji CMR , zgodnie z którym w razie uszkodzenia przesyłki przewoźnik płaci kwotę, o którą obniżyła się wartość towaru, obliczoną według wartości towaru ustalonej zgodnie z artykułem 23, ustępy 1, 2 i 4.

W doktrynie wskazuje się , że w sytuacji gdy naprawa przewożonego towaru jest możliwe ustalenie wartości odszkodowania w oparciu o ustalone koszty naprawy. W ocenie Sądu Rejonowego orzekającego w niniejszej sprawie takie stanowisko jest szczególnie uzasadnione w sytuacji gdy uszkodzeniu ulegają takie towary jak maszyny czy urządzenia , a uszkodzenia nadają się do naprawy. Według opinii biegłego F. G. nie ma żadnych technicznych przeszkód do wykonania osłon do maszyny w Polsce , w takim przypadku koszt naprawy wyniósłby 8.708,00 zł brutto ( 7.080,00 zł netto ) , co biegły poparł wyceną ofertową załączoną do opinii / k. 165 / .

Swoje stanowisko w tym zakresie biegły szeroko wyjaśnił w opinii uzupełniającej oraz na rozprawie w dniu 13.08.2014 r. i w ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw , aby te ustalenia biegłego kwestionować . Powodowa spółka jest podatnikiem podatku VAT i dlatego należne jej odszkodowanie powinno być wypłacone w kwocie netto tj. bez podatku VAT , a więc wynieść 7.080,00 zł . Kierując się w/w argumentacją Sąd orzekł jak w wyroku z dnia 24.10.2014 r. W pkt 1 wyroku Sąd umorzył postępowanie ponad kwotę 20.172,00 zł z uwagi na cofnięcie powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie .

W ocenie Sądu wobec braku przesłanek z art. 203 § 4 k.p.c. cofnięcie pozwu w tej części było skuteczne i dlatego na podstawie art.355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. należało umorzyć postępowanie w tym zakresie. W pkt 2 Sąd zasądził od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w S. i A. S. in solidum kwotę 7.080,00 zł . Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 805 k.c. i art. 17 ust. 1 Konwencji CMR . O odsetkach orzeczono na podstawie art. 27 ust. 1 Konwencji CMR . W pozostałej części powództwo należało oddalić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Ponieważ powództwo zostało uwzględnione w 17,7 % powodowi należy się od pozwanego zwrot 17,7 % poniesionych kosztów ( i odpowiednio pozwanym od powoda 82m3 % ) .

Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c. szczegółowe wyliczenie kosztów Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu. /-/ SSR Maciej Mulewski