Social court grants early retirement by recognizing missing work period via alternative evidence.
Legislator summary
AI generatedThe social court granted the insured's claim for early retirement at age 60 by recognizing a missing period of special work. The Social Insurance Institution had rejected the claim because the insured failed to prove a 15-year special work period, citing a discrepancy in the employer's employment record. The court overruled this by applying broader evidentiary rules in social proceedings, accepting witness testimony and logical coherence to validate the disputed work period.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 477 § 14 ust. 2 k.p.c.: In social insurance proceedings, the court may establish facts regarding special work periods using all means of evidence provided by the Civil Procedure Code, not limited to strict documentary proof.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 632/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Justyna Jarzombek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. w Gliwicach sprawy J. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 16 marca 2015 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. C. prawo do emerytury, poczynając od (...) (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt. VIII U 632/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 marca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu J. C. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się na art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach a jedynie 13 lat, 2 miesiące i 7 dni takiej pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia.
Podniósł, iż posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w G. od 1 sierpnia 1989r. do 21 czerwca 1993r. jak też w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) SA w G. od 4 października 1993r. do 31 grudnia 1998r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator suwnicy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podniósł, iż nie uwzględnił do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) SA w G. od 4 października 1993r. do 31 grudnia 1998r., ponieważ wskazane w świadectwie pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stanowisko operator suwnicy nie figuruje pod podanym działem, pozycją i punktem rozporządzenia, na które powołał się zakład pracy.
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił: Ubezpieczony J. C. urodził się (...) Wiek 60 lat osiągnął (...) W dniu 21 stycznia 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych. ZUS ustalił, iż ubezpieczony na dzień 31 grudnia 1999r. posiada 27 lat, 11 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 13 lat, 2 miesiące i 7 dni takiej pracy. Do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w G. od 1 sierpnia 1989r. do 21 czerwca 1993r. oraz w Przedsiębiorstwie (...) SA w G. od 4 października 1993r. do 31 grudnia 1998r. Sąd ustalił, iż J. C. w okresie od 1 sierpnia 1989r. do 21 czerwca 1993r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w G. zaś w okresie od 4 października 1993r. do 31 października 2001r. w Przedsiębiorstwie (...) SA w G. na stanowiskach operatora suwnicy.
Było to de facto to samo przedsiębiorstwo, które ulegało przekształceniom i zmianom organizacyjnym i różnie nazywało się w różnych okresach. Za okres od 1 sierpnia 1989r. do 21 czerwca 1993r. ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Natomiast w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 1 listopada 2001r. pracodawca wskazał, iż w okresie od 4 października 1993r. do 31 października 2001r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w wykazie A, Dział III, pkt 38 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.
Nr 8 poz.43 ze zm.) na stanowisku operatora suwnicy wymienionym w Dziale III poz. 86 pkt 10 załącznika nr 1 do zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortów hutniczych i przemysłu maszynowego (Dz.Urz. MHiPM nr 1-3, poz.1). Zakład (...) należał do branży hutniczej. Zajmował się przerobem złomu takiego jak szyny, turbiny ze statków, obudowy kopalniane i przygotowaniem go do przetwarzania w hutach na stal.
W spornym okresie zakład liczył około 200 pracowników, którzy w większości zajmowali się przerobem złomu. W skład zakładu wchodził dział produkcyjny, warsztaty stanowiące zaplecze dla produkcji i administracja. Złom był gromadzony na hałdach. Potem suwnicowi przesypywali złom do paczkarek i prasonożyc. Suwnicowy pobierał także złom przy użyciu chwytaka z samochodów i z wagonów. Ubezpieczony pracował w dziale produkcji. Dział produkcji mieścił się na wolnym powietrzu, a priorytetowym stanowiskiem był w nim operator suwnicy.
Znajdowało się tam 8 suwnic, które obsługiwało co najmniej 24 operatorów, pracujących na 3 zmiany. Do zakresu obowiązków operatorów suwnic należał: rozładunek złomu z wagonów przy pomocy elektromagnesów i chwytaków elektromagnetycznych, zasyp złomu do urządzeń przerabiających - prasonożyc lub na paczkarek, a następnie załadunek przerobionego złomu do wagonów, które kierowane były do huty. Sąd ustalił, iż w obu spornych okresach zatrudnienia w przedsiębiorstwie (...) ubezpieczony był operatorem suwnicy i przez pełne dniówki pracował w procesie technologicznym przerobu złomu.
Ubezpieczony pracował na 3 zmiany a w późniejszym okresie na 2 zmiany. Po 8 godzin dziennie siedział na suwnicy i manewrował nią. Nie był kierowany do innych prac poza suwnicą i nie pracował na powierzchni przy przerobie złomu. Niezależnie od zmian organizacyjnych zakładu pracy, charakter pracy odwołującego nie ulegał zmianie. Suwnice pracowały w 3 szeregach, nie wszystkie pracowały stale. W razie awarii suwnicy ubezpieczony przechodził na inną suwnicę. Z suwnicy operator schodził jedynie sporadycznie, aby pomóc hakowemu umocować złom do transportu.
Ustalono, iż suwnica jest umieszczona na wysokości 12 metrów i trudno jest zejść stamtąd w czasie dniówki. Ubezpieczony pracował w narażeniu na zmienne warunki atmosferyczne, na wysokości, w dużym zapyleniu. Operatorom suwnicy były wydawane posiłki regeneracyjne i mleko. W spornym okresie zatrudnienia wraz z ubezpieczonym pracowali świadkowie R. Z. – pracował w latach 1979 – 1997 jako kierownik działu produkcji tj. był pośrednim przełożonym ubezpieczonego oraz W. O. – pracował w latach 1989 – 2001 na stanowisku operatora suwnicy, paczkarki i prasonożyc.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony legitymuje na dzień 1 stycznia 1999r. okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 27 lat, 11 miesięcy i 8 dni. Bezsporne było, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia z dniem (...) i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z Przedsiębiorstwa (...) SA w G., zeznań świadków R. Z. (nagranie z rozprawy z dnia 13 października 2015r. min. 06.40 i n. k.25) i W. O. (nagranie z rozprawy z dnia 13 października 2015r. min. 29.31 i n. k.25) oraz przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z dnia 13 października 2015r. min. 42.00 i n. k.25).
Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę jego twierdzeniom, które zostały potwierdzone przez zeznania świadków. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornych okresach zatrudnienia a świadek W. O. wykonywał między innymi taką samą pracę suwnicowego, posiadają oni zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania świadków oraz wyjaśnienia ubezpieczonego znalazły potwierdzenie również w aktach osobowych ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat 2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił mu jedynie 13 lat, 2 miesiące i 7 dni takiej pracy. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 – letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem do takiej pracy należało zaliczyć mu sporne okresy zatrudnienia od 1 sierpnia 1989r. do 21 czerwca 1993r. w Przedsiębiorstwie (...) w G. oraz od 4 października 1993r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) SA w G. na stanowisku operator suwnicy.
Z materiału dowodowego wynika, że (...) w G. był zakładem branży hutniczej, zajmującym się przerobem złomu i przygotowaniem go do przetwarzania w hutach na stal. Zakład ten ulegał przekształceniom. Niezależnie jednak od nazwy i struktury zakładu pracy, ubezpieczony w obu spornych okresach pracował na stanowisku operatora suwnicy w dziale produkcji. Dział produkcji znajdował się na wolnym powietrzu i było tam 8 suwnic, które były obsługiwane przez około 24 operatorów, pracujących najpierw na 3 a potem na 2 zmiany. Do zakresu obowiązków ubezpieczonego należał: rozładunek złomu z wagonów przy pomocy elektromagnesów i chwytaków elektromagnetycznych, zasyp złomu do urządzeń przerabiających - prasonożyc lub na paczkarki, a następnie załadunek przerobionego złomu do wagonów, które kierowane były do huty.
Niezależnie od zmian organizacyjnych zakładu pracy, charakter pracy odwołującego nie ulegał zmianie. Ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w procesie technologicznym przerobu złomu. Po 8 godzin dziennie siedział na suwnicy i manewrował nią. Nie był kierowany do innych prac poza suwnicą i nie pracował na powierzchni przy przerobie złomu. W razie awarii suwnicy ubezpieczony przechodził na inną suwnicę. Z suwnicy operator schodził jedynie sporadycznie, aby pomóc hakowemu umocować złom do transportu. Takie zejście było utrudnione, gdyż suwnica była umieszczona na wysokości 12 metrów.
W dziale produkcyjnym panowały warunki uciążliwe w postaci hałasu i zapylenia. Wykonywane przez ubezpieczonego prace przy obsłudze suwnic zostały wymienione w wykazie A, dział III, poz. 86 stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za pierwszy okres sporny zaś za drugi okres sporny pracodawca błędnie wskazał pozycję Wykazu A pod którą figuruje praca wykonywana przez ubezpieczonego.
Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r.
III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym taki charakter jego pracy, uznając zgromadzone dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Mając powyższe na uwadze – po uwzględnieniu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu uznanego przez ZUS oraz okresu spornego – należało uznać, że J. C. legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie była przedmiotem sporu. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE i na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagany wiek 60 lat. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia (...) tj. z dniem osiągnięcia wieku emerytalnego. (-) SSO Mariola Szmajduch \