Appeal court vacates dismissal of inheritance suit due to court's failure to investigate suspension grounds.
Legislator summary
AI generatedThe appeal court vacated the lower court's decision to dismiss the inheritance proceedings. The lower court had dismissed the case because the applicant failed to resume suspended proceedings within one year, citing a lack of request to resume. However, the appellate court found that the suspension was based on a non-existent ground because the court failed to properly notify a key heir, thereby shifting procedural burdens unfairly. Consequently, the court ordered the proceedings to be reinstated rather than dismissed.
Legislator headnote
AI generatedArt. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.; Art. 182 § 1 k.p.c.; If the ground for suspending proceedings does not exist in reality, the court must initiate proceedings ex officio and the one-year limitation period for dismissal does not begin.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt IV Cz 486/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku Wydział IV Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Jastrzębski Sędziowie SO: Elżbieta Jaroszewicz, Mariusz Struski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013r. w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. z udziałem J. C., M. C., Z. W., K. W., A. W., M. W. (1), M. W. (2), (...) w G. o stwierdzenie nabycia spadku po E. C. na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 29 czerwca 20013r. sygn. akt I Ns 63/10 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Sygn. akt IV Cz 486/13
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Lęborku zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie wywołane wnioskiem M. M. z udziałem J. C., M. C., Z. W., K. W., A. W., M. W. (1), M. W. (2), (...) w G. o stwierdzenie nabycia spadku po E. C. na skutek braku wniosku o podjęcie zawieszonego postepowania w okresie rocznego terminu liczonego od daty zawieszenia postępowania w trybie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła wnioskodawczyni żądając jego uchylenia z tego powodu, że w jej ocenie doszło do szeregu nieprawidłowości w postępowaniu, które doprowadziły do zawieszenia postępowania oraz nie mailo miejsca pouczenie jej o konsekwencjach zawieszenia postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Zgodnie z art. 182 § 1 k.p.c. Sąd umarza zawieszone postępowanie ze względu na niestawiennictwo stron, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu roku od daty zawieszenia postępowania. Umorzenie zawieszonego postępowania nie może mieć miejsca, jeżeli przyczyna zawieszenia w rzeczywistości nie istniała (orzeczenie SN z dnia 12 grudnia 1997 r., II CKU 121/97, Prok. i Pr. 1998, nr 5, s.
37) albo jeżeli przyczyną zawieszenia była inna okoliczność niż przytoczona przez Sąd w uzasadnieniu okoliczność objęta hipotezą art. 180 § 1 k.p.c. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy przyjęta przez Sąd podstawa zawieszenia postępowania w rzeczywistości nie istniała, to Sąd powinien podjąć postępowanie z urzędu (uchwała SN z dnia 25 lutego 1985 r., III CZP 86/84, OSN 1985, Nr 11, poz. 168, orzeczenie SN z dnia 14 września 1977 r., III CRN 194/74, OSPiKA 1978, z. 4, poz. 80), a termin, po upływie którego następuje umorzenie postępowania, nie rozpoczyna wówczas biegu (zob. uchwałę SN z dnia 11 kwietnia 1985 r., III CZP 8/85, niepubl postanowienie SN z dnia 4 września 2008 r., IV CSK 213/08, OSNC-ZD 2009, nr A, poz. 23).
W niniejszej sprawie, według uzasadnienia postanowienia o zawieszeniu postepowania (k. 177) istniała podstawa do podjęcia przez sąd takiej decyzji, z powodu niewykonania przez wnioskodawczynię zobowiązania polegającego na wskazaniu aktualnego adresu A. G. oraz złożenia aktualnego odpisu aktu jej małżeństwa, co miało umożliwić wezwanie jej do udziału w sprawie jako jedynego ustalonego spadkobiercę ustawowego. Wyjaśnienie tej okoliczności ma znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ uzasadnienie zobowiązania nałożonego na wnioskodawczynię poprzedzające zawieszenie postępowania, pozostaje w opozycji do wcześniejszych decyzji sądu.
Jak wynika z akt sprawy, po przedstawieniu informacji o dalszych osobach spadkobierców ustawowych w piśmie nadesłanym przez wnioskodawczynię w dniu 4 maja 2010r. ( k. 17 ) i podaniu w nim min. osoby A. W., córki H. oraz jej adresu w W., Sąd Rejonowy w Lęborku na posiedzeniu niejawnym podjął postanowienie w dniu 13 sierpnia 2010r. o wezwaniu tej osoby do udziału w sprawie (k. 21). Następnie nakazał doręczyć odpis tego postanowienia wraz z wezwaniem na termin w dniu 21 września 2010r. z zobowiązaniem do złożenia aktu urodzenia lub małżeństwa w przypadku jego zawarcia (k 22).
Ta korespondencja nie została doręczona ale w następnie kolejnego zawiadomienia tej osoby o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 21 kwietnia 2011r. A. W. nadesłała pismo, w którym podała tożsamy adres, pod którym została zawiadomiona i poinformowała o stanowisku w sprawie oraz podpisała się jako A. W.. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie istniała potrzeba wezwania tej osoby ponownie do udziału w sprawie. Natomiast po stronie sądu miało miejsce także kolejne niedopatrzenie w doręczeniu tej osobie ponownie postanowienia o wezwaniu do udziału w spawie ( ewentualnie sprostowanego co do nazwiska ) i zobowiązania do przedłożenia aktu stanu cywilnego, gdyż nie złożono wcześniej przesłanej korespondencji do akt ze skutkiem doręczenia (k. 96 ).
Tym samym, wyłącznie na wnioskodawczynię przerzucono obowiązki wynikające z braku dołączenia aktu stanu cywilnego osoby faktycznie wezwanej w sprawie, nie wyjaśniano A. W. ( W. - G. ) konsekwencji prawnej i procesowej w jakiej się znalazła wobec kolejnych odrzuceń spadku z wykorzystaniem adresu, który ta podała w Polsce w piśmie procesowym nadesłanym do sądu, nie odebrano w konsekwencji od niej oświadczeń spadkowych pomimo, że specyfika trybu postępowania nieprocesowego oraz natura spraw podlegających rozpoznaniu w tym trybie powoduje, że nawet po istotnych zmianach modelu postępowania cywilnego, wprowadzonych w 1996r., które przywróciły zasadzie kontradyktoryjności jej właściwe znaczenie (między innymi przez uchylenie art. 3 § 2 k.p.c.), rola sądu w tym postępowaniu jest determinowana ustawowo określonym (utrzymanym) nakazem działania "z urzędu".
W sprawach spadkowych znajduje to wyraz między innymi w art. 670 i 677 k.p.c. Obowiązek badania z urzędu, kto jest spadkobiercą, pozostaje w związku z zasadą wyrażoną w art. 677 k.p.c., w myśl której sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. Jednocześnie ujawnione w sprawie okoliczności uniemożliwiają przyjęcie, że istniała podstawa do zawieszenia postępowania, a Sąd Okręgowy wobec niezaskarżenia postanowienia o zawieszeniu, braku prawnych podstaw do pouczania strony o konserwantach zaniechania w okresie roku od zawieszenia w trybie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., pozostaje związany tą decyzją procesową, która przesądza o braku możliwości badania podstawy zawieszenia przy zaskarżeniu umorzenia na podstawie art. 182 k.p.c. Stosownie do treści art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym.
W myśl natomiast art. 386 § 1 k.p.c. w razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy. Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art.