Court grants pension to applicant who proved 15 years of special conditions work despite missing formal certificate.
Legislator summary
AI generatedThe court reversed the Social Insurance Institution's denial of a pension, granting the applicant rights starting July 21, 2015. The applicant argued that working as a feed mill worker and dryer operator constituted special conditions work, while the insurer claimed a formal certificate was missing and the claimed duration was insufficient. The court ruled that the specific nature of the work performed matched the statutory list for special conditions, thereby validating the applicant's 15-year requirement.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach: The court established that the factual nature of performed work determines eligibility for special conditions employment, even without a formal certificate, if the duties match the statutory list.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III U 622/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSO Anna Kicman Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy W. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek odwołania W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy W. S. prawo do emerytury, począwszy od dnia 21 lipca 2015 r. Sygn. akt III U 622/15
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 28 października 2015 r. Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy W. S. przyznania emerytury. W podstawie prawnej powołano ogólnie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r.
Nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem brak jest formalnego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe – 17 lat, 6 miesięcy i 2 dni; uzupełniające – rola – 9 lat, 3 miesiące i 8 dni; łącznie – 25 lat. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 20 lipca 2015 r. wnioskodawca W.
S.. W uzasadnieniu podniósł, że przez cały okres w Gospodarstwie (...) Skarbu Państwa w P. z/s w S. Zakład (...) pracował na stanowisku: pracownik produkcji pasz oraz palacz suszarni. Wyjaśnił, iż powyższy zakład pracy obecnie nie istnieje, a na świadectwie pracy wykazano, że podczas całego okresu od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca spełnił warunek wieku dopiero w dniu 21 lipca 1955 r., nie przystąpił również do OFE i udowodnił 25 lat stażu pracy, nie dowiódł jednak 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Wnioskodawca nie przedłożył żadnej dokumentacji świadczącej o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach, a podnoszony przez niego w odwołaniu okres pracy w Gospodarstwie (...) na stanowisku pracownik produkcji pasz oraz palacz suszarni wynosi jedynie 14 lat i 14 dni. W aktach sprawy jedynym dokumentem, jak wskazuje organ rentowy, jest świadectwo pracy z dnia 31 maja 1997 r., przy czym wykazano, że w tym okresie wnioskodawca był pracownikiem produkcji pasz oraz palaczem suszarni, zaś w pkt 8 wykazano, że pracował w szczególnych warunkach jako workowacz i palacz suszarni.
Taki zapis, zdaniem ZUS, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia tego okresu jako pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca W. S., ur. (...), z zawodu palacz, w dniu 22 czerwca 2015 r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę, oświadczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Do wniosku dołączył oświadczenie, że po ukończeniu 16 roku życia uczęszczał do Szkoły Podstawowej w K. i nie mieszkał wówczas w internacie; oświadczenie w sprawie braku dokumentów z dnia 26 lutego 2015 r., z którego wynika, że w okresie od 21 lipca 1971 r. do 24 października 1974 r. i od 15 października 1976 r. do 16 października 1982 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wraz z zeznaniami świadków M.
S. i S. W.; zaświadczenie z dnia 19 lutego 2015 r. wystawione przez Wójta Gminy W., z którego wynika, że były opłacane składki na (...) przez rodziców W. S. od dnia 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1988 r.; zaświadczenie z dnia 24 lutego 2015 r. wystawione przez Starostę (...) Ośrodek (...) i K. w L., z którego wynika, że ojciec wnioskodawcy J. S. posiadał gospodarstwo rolne w miejscowości K. w latach 1970 – 1972 r. o powierzchni 4,17 ha, w latach 1973 r. – 10 września 1974 r. o powierzchni 4,27 ha i w okresie 11 września 1974 r.
– 1984 r. o powierzchni 4,49 ha; zaświadczenie z dnia 20 maja 2015 r. zameldowania na pobyt stały wystawione przez Urząd Gminy R., z którego wynika, że W. S. był zameldowany w K. pod numerem 30 w okresie od 30 lipca 1955 r. do 16 października 1982 r., w K. pod numerem 14 w okresie od 16 października 1982 r. do 16 października 1995 r. i w C. pod numerem 103 lok 6 począwszy od 16 października 1995 r. do dnia wydawania zaświadczenia; kserokopię książeczki wojskowej, z której wynika, że wnioskodawca w okresie od 31 grudnia 1974 r. do 14 października 1976 r. odbył zasadniczą służbę wojskową oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.
Wnioskodawca dołączył ponadto dokumentację poświadczającą jego zatrudnienie: świadectwo pracy z dnia 31 maja 1997 r. wydane przez Gospodarstwo (...) (...)w P. z/s w S. Zakład (...), z którego wynika, że w okresie od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. był zatrudniony na stanowisku pracownik produkcji pasz oraz palacz suszarni; świadectwo pracy z dnia 7 kwietnia 2004 r. wystawione przez A. – (...) Sp. z o.o. w J. (...) C., z którego wynika, że w okresie od 1 lipca 1997 r. do 31 marca 2004 r. był zatrudniony na stanowisku operator suszarni i mieszalni pasz.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach emerytalnych dokumentacji, decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. ZUS odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe – 17 lat, 6 miesięcy i 2 dni; uzupełniające – rola – 9 lat, 3 miesiące i 8 dni; łącznie – 25 lat. Dowód: akta organu rentowego: - wniosek o emeryturę z dnia 22.06.2015 r., - oświadczenie wnioskodawcy, oświadczenie w sprawie braku dokumentów z zeznaniami świadków, - zaświadczenia z dnia 19.02.2015 r., 24.02.2015 r., 20.05.2015 r., - kserokopia książeczki wojskowej, - zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, - świadectwa pracy z dnia 31.05.1997 r. i z dnia 7.04.2004 r., - decyzja ZUS z dnia 30.06.2015 r.
Sąd ustalił, że wnioskodawca W. S. w okresie od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. był zatrudniony w Gospodarstwie (...) (...) w P. z/s w S. Zakład (...) na stanowisku pracownika produkcji pasz oraz palacz suszarni. Wnioskodawca był palaczem suszarni zielonek. Obsługiwał piec główny, w którym temperatura wynosiła nawet 2000 stopni Celsjusza (temperatura zależała od rodzaju i wilgotności surowca), a temperatura wylotowa wynosiła około 1200 stopni Celsjusza. W samym pomieszczeniu zaś temperatura wynosiła około 35 stopni Celsjusza.
Zakład produkował susz zielonek, ziemniaków, buraków, marchwi, a także zajmował się produkcją pasz. Do obowiązków wnioskodawcy należało przywiezienie węgla do zasobnika i utrzymanie stałej temperatury w piecu. Wnioskodawca pracował na hali, gdzie znajdował się piec i inne urządzenia służące do suszenia. Na hali, oprócz palacza pracował również aparatowy, dwie osoby przy workownicy oraz jedna osoba, która podawała surowiec do suszarni. Praca odbywała się w trybie 3 – zmianowym. Panowała tam bardzo wysoka temperatura, zapylenie oraz hałas.
Pracownicy otrzymywali z tytułu pracy w warunkach szkodliwych 10 % dodatku przez cały okres zatrudnienia. Sąd ustalił ponadto, że od kwietnia do grudnia pracownicy pracowali w suszarni, natomiast w pozostałym okresie, kiedy nie było już materiału do suszenia, kierowani byli do wytwórni pasz i mieszanek. W tych okresach również otrzymywali dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Do ich zadań należało wówczas śrutowanie zbóż, zasypywanie do zbiorników śruty, mieszanie i workowanie. W. S. pracował w tamtym okresie jako śrutowy.
W wytwórni pasz pracowało około 8 osób. Panowało tam zapylenie oraz huk. W. S. przez cały rok kalendarzowy w Gospodarstwie (...) (...) w P. z/s w S. Zakład (...) pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd ustalił nadto, że Gospodarstwo (...) Skarbu Państwa w P. z/s w S. Zakład (...) zostało zlikwidowane w dniu 31 maja 1997 r., a następnie zostało przejęte przez (...) Spółkę z o.o. w P.. Wnioskodawca w okresie od 1 lipca 1997 r. do 31 marca 2004 r. pracował w (...) Spółka z o.o. w P. –G.w C. na stanowisku operatora suszarni i mieszalni pasz.
Wytwórnia pasz mieściła się w tym samym miejscu, jak u poprzedniego właściciela, natomiast suszarnia zboża i kukurydzy znajdowała się w innym budynku. Od rozpoczęcia pracy w A. – S. wnioskodawca pracował w mieszalni pasz jedynie w okresie żniw, natomiast w pozostałym okresie pracował w suszarni, jako suszarniowy (operator suszarni). W. S. w (...) Spółka z o.o. w P. – Gospodarstwo w C. pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dowód: - zeznania świadków: F. Ł., k. 28 i J. M., k. 28, - przesłuchanie wnioskodawcy, k. 28, - akta osobowe dot. zatrudnienia wnioskodawcy w (...) w P. z/s w S. Zakład (...), - akta osobowe dot. zatrudnienia wnioskodawcy w (...) Spółka z o.o. w P. –G. w C..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków F. Ł. i J. M., a także wnioskodawcy W. S., jako spójne, logiczne, znajdujące potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Dowody powyższe stanowiły podstawę ustaleń Sądu zwłaszcza, że zeznania wskazanych świadków korespondują z zeznaniami odwołującego słuchanego w charakterze strony, które Sąd również uznał za wiarygodne w całości.
Dowody osobowe stanowią dodatkowo uzupełnienie dowodów z dokumentów w zakresie zajmowanych przez wnioskodawcę stanowisk pracy oraz rodzaju pracy wykonywanej w okresach będących przedmiotem postepowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcy W. S. należy uznać za zasadne. Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184). Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1). Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32). Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. Z akt sprawy wynika, że ZUS nie kwestionował spełnienia przez wnioskodawcę innych warunków niezbędnych do nabycia prawa do emerytury, na podstawie wyżej powołanych przepisów. Wnioskodawca ukończył bowiem 60 lat w dniu (...) r., złożył oświadczenie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca W. S. był zatrudniony w Gospodarstwie (...) (...) w P. z/s w S. Zakład (...) na stanowisku pracownika produkcji pasz oraz palacza suszarni, w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. Następnie Gospodarstwo (...) Skarbu Państwa w P. z/s w S. Zakład (...) zostało zlikwidowane w dniu 31 maja 1997 r., a jego działalność została przejęta przez (...) Spółkę z o.o. w P., gdzie wnioskodawca pracował na stanowisku operatora suszarni i mieszalni pasz w okresie od 1 lipca 1997 r. do 31 marca 2004 r.
Zarówno u pierwszego, jak i drugiego pracodawcy wnioskodawca wykonywał te same czynności, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wprawdzie nazwy niektórych stanowisk zajmowanych przez wnioskodawcę nie odpowiadają nazewnictwu stanowisk ustalonych w zarządzeniu resortowym, jednak nie oznacza to, iż prace nie są wykonywane w warunkach szczególnych. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem orzecznictwa dla ustalenia pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. istotne znaczenie ma rodzaj faktycznie wykonywanej pracy.
Zakres wykonywanych czynności przez wnioskodawcę we wskazanych powyżej okresach w pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionym w wykazie A, w dziale X „W rolnictwie i przemyśle rolno – spożywczym” pod pozycją 10 „prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty”, a także w dziale XIV „Prace różne” pod pozycją 11 „Prace w suszarniach z zastosowaniem podgrzewania, jeżeli temperatura powietrza w tych suszarniach przekracza 35 stopni Celsjusza” stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zajmowane przez wnioskodawcę stanowiska wymienione zostały w wykazie A, dziale X - „Przemysł paszowy i utylizacyjny” pod pozycją 10 „Prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty” pkt 2 „mieszankowy śruty i komponentów paszowych”, a także w dziale X „Przemysł zbożowo – młynarski” pod pozycją 10 „prace przy wytwarzaniu maki, kasz, płatków i śruty” pkt 5 „mieszankowy śruty i komponentów paszowych”, a także w wykazie A, pod pozycją 11 „Prace w suszarniach z zastosowaniem podgrzewania jeżeli temperatura powietrza w tych suszarniach przekracza 35 stopni Celsjusza” pkt 1 „suszarniowy” i pkt 2 „suszarniowy zielonek i pakowacz suszu”, stanowiące załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika więc, że wnioskodawca W. S. na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 22 czerwca 2015 r., jednakże 60 lat ukończył dopiero w dniu 21 lipca 2015 r., a zatem po myśli powołanych wyżej przepisów prawo do emerytury przysługuje mu od (...) Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami, orzeczono jak w sentencji wyroku.