Social security court grants early pension by correcting ZUS's failure to recognize specific work periods.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court reversed the ZUS decision denying early retirement due to insufficient special conditions work history. The applicant argued for 15 years of qualifying work, but the ZUS rejected periods where job titles did not match the official regulation. The court found the applicant had indeed worked in special conditions and granted the pension while noting the agency bore no liability for the initial error.
Legislator headnote
AI generatedUstawa z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 184 ust. 1; The court must verify the factual basis for special conditions work periods using objective evidence and may grant benefits if the applicant proves the requirement was met during the administrative review.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: III U 308/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2015r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Monika Obrębska Protokolant: sekretarz sądowy Przemysław Dudziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015r. w O. sprawy z odwołania Z. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 6.03.2015r. znak (...) orzeka:
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje Z. N. prawo do emerytury począwszy od dnia 1.09.2014r.;
2. stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Sygn. akt III U 308/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6.03.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił Z. N. prawa do wcześniejszej emerytury uznając, iż nie udowodnił on wymaganego 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Z. N. decyzję powyższą zaskarżył, wnosząc od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że przepracował w szczególnych warunkach wymagane 15 lat. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że Z. N. nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Do okresów pracy w szczególnych warunkach ZUS nie zaliczył odwołującemu okresu od 27.11.1979r. do 30.06.1981r. (...) Oddział w W. ponieważ w przedstawionym świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach podany charakter pracy odwołującego „szlifierz płaszczyzn” nie jest zgodny z charakterem wskazanym w Rozporządzeniu RM z 08.02.1983r. ZUS nie uznał także okresu od 26.01.1984r. do 30.09.1996r. i od 01.10.1996r. do 30.06.1997r. z uwagi na to, że w przedłożonym świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach podany charakter pracy „prace szlifierskie” nie jest zgodny z wykazanym w Rozporządzeniu RM z 08.02.1983r.
Odnośnie okresu od 01.07.1997r. do 31.12.1998r. ZUS wskazał, że w przedstawionym świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach podany charakter pracy odwołującego „szlifierz płaszczyzn” nie jest zgodny z charakterem wskazanym w Rozporządzeniu RM z 08.02.1983r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Z. N. urodził się (...) Na dzień 01.01.1999r. zgromadził okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat i 20 dni. Nie jest członkiem OFE. Z dniem 27.11.1979r. Z. N. podjął zatrudnienie w P. (...) Oddział w W. na stanowisku szlifierza, gdzie zajmował się szlifowaniem sprężyn.
Z dniem 01.10.1980r. powierzono mu obowiązki zwijacza sprężyn, które wykonywał do końca czerwca 1981r. Z dniem 01.07.1981r. został zatrudniony w (...) w W. na stanowisku zwijacza sprężyn. Z dniem 26.01.1984r. ponownie powierzono mu obowiązki szlifierza płaszczyzn. Od tego czasu Z. N. zajmował się wyłącznie szlifowaniem sprężyn. W okresie od 14.08.1990r. do 31.12.1990r. Z. N. przebywał na urlopie bezpłatnym, po zakończeniu którego z dniem 02.01.1991r. został ponownie przyjęty na stanowisko szlifierza płaszczyzn. Z dniem 1.10.1996r. na skutek zmian organizacyjnych zakładu pracy odwołujący stał się pracownikiem (...) Sp. z o.o.
Zakład (...), przy czym jego warunki pracy nie uległy zmianie. W dalszym ciągu pracował na stanowisku szlifierza. W wyniku kolejnych zmian organizacyjnych tj. przejęcia (...) Sp. z o.o. Zakład (...) przez J.C. - (...) Polska Sp z o.o. Z. N. z dniem 01.07.1997r. stał się pracownikiem J.C. - (...) Polska SP z o.o. w W.. W dalszym ciągu do końca zatrudnienia tj. 31.08.1999r. pracował na stanowisku szlifierza. Prace szlifierskie Z. N. we wskazanych wyżej okresach wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: dokumenty z akt rentowych i dokumentację osobowo – płacową za sporne okresy zatrudnienia, zeznania odwołującego oraz świadków Z.
S. i W. T.. Sąd Okręgowy
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:
Odwołanie Z. N. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą do ubiegania się przez odwołującego o prawo do emerytury jest art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż urodził się on 17.02.1953r. Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 01.01.1949r., jeżeli: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa, - w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zasadniczo okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy (tak:
§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.). Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień, w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239). ZUS zakwestionował przedłożone przez odwołującego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Odwołujący wywodził natomiast, że w szczególnych warunkach jako szlifierz pracował w firmie (...) od 1971r., a następnie po wojsku w (...) Fabryce (...), a następnie w (...) Sp. z o.o. w W. i (...).
Odnośnie zatrudnienia w firmie (...) odwołujący podał, że zajmował się wówczas szlifowaniem na szlifierkach, gdzie szlifował sprężyny, pomimo, że miał angaż ślusarza produkcyjnego. Po wojsku podjął zatrudnienie w (...) Fabryce (...), gdzie został przyjęty na stanowisko szlifierza i w dalszym ciągu szlifował sprężyny na dużych szlifierkach. Jako szlifierz pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, często po godzinach. W takim charakterze jako szlifierz pracował do końca 1998r. Zeznania odwołującego potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie.
Świadek Z. S. podał, że pracował razem z odwołującym najpierw w (...) Oddział w W., a następnie w (...) i D.. Obaj robili dokładnie samo. Zajmowali się szlifowaniem sprężyn na szlifierkach. Pracowali na linii szlifierek. Do obowiązków szlifierza należała obsługa całej szlifierki i wymiana tarcz. Dostawali zupę z wkładką i pół mleka. Świadek dodał, że on uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury, ale również musiał odwoływać się do Sądu. Podobnej treści zeznania złożył W. T., który zeznał, że odwołujący w 1971r. został przyjęty do jego brygady, gdzie zajmował się szlifowaniem płaszczyzn sprężyn tj. obsługiwał szlifierkę, która szlifowała sprężyny.
Świadek podał, że on z odwołującym pracował do 1992r. Potem przeniósł się na Wydział Narzędziowy. Świadek podał, że również on uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury. Zeznania świadków znajdują zasadniczo potwierdzenie w dokumentach z akt osobowych odwołującego, które udało się Sądowi w toku postępowania pozyskać. Z ich analizy wynika, że z dniem 27.11.1979r. odwołujący został zatrudniony w P. (...) Oddział w W. na stanowisko szlifierza. Z dniem 01.10.1980r. powierzono mu obowiązki zwijacza sprężyn. Z dniem 01.07.1981r. odwołujący został zatrudniony w (...) w W. na stanowisku zwijacza.
Z dniem 26.01.1984r. powierzono mu obowiązki szlifierza płaszczyzn. Wszystkie kolejne angaże potwierdzają, że odwołujący był zatrudniony na stanowisku szlifierza. Z dokumentacji osobowej wynika, że w okresie od 14.08.1990r. do 31.12.1990r. Z. N. przebywał na urlopie bezpłatnym, po zakończeniu którego z dniem 02.01.1991r. został ponownie przyjęty na stanowisko szlifierza płaszczyzn. Z dniem 1.10.1996r. na skutek zmian organizacyjnych zakładu pracy odwołujący stał się pracownikiem (...) Sp. z o.o. Zakład (...), przy czym jego warunki pracy nie uległy zmianie.
W dalszym ciągu pracował na stanowisku szlifierza. W wyniku kolejnych zmian organizacyjnych tj. przejęcia (...) Sp. z o.o. Zakład (...) przez J.C. - (...) Sp. z o.o. Z. N. z dniem 01.07.1997r. stał się pracownikiem J.C. - (...) Polska SP z o.o. w W.. W dalszym ciągu do końca zatrudnienia w w/w zakładzie pracy tj. do 1.08.1999r. pracował na stanowisku szlifierza. Dokumenty z akt osobowych odwołującego nie budziły wątpliwości Sądu co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i zostały uznane za wiarygodne. Zeznania świadków i odwołującego Sąd uznał za wiarygodne jedynie w takim zakresie, w jakim znalazły one potwierdzenie w dokumentach z akt osobowych.
Sąd miał w tym zakresie na uwadze fakt, że dowody osobowe są ze swej istoty nacechowane dużym subiektywizmem, ponadto z uwagi na znaczny upływ czasu od okresów będących przedmiotem ustaleń Sądu, świadkowie mogli pewnych okoliczności nie pamiętać. Stąd Sąd ustalając rzeczywisty charakter zatrudnienia odwołującego w spornych okresach uznał za zasadne oparcie się przede wszystkim na najbardziej obiektywnych dowodach z dokumentów, tym bardziej, że w dużej mierze korespondowały one z zeznaniami odwołującego i świadków. Reasumując powyższe Sąd uznał, że okresy zatrudnienia Z.
N. od 27.11.1979r. do 30.09.1980r. tj. do dnia poprzedzającego powierzenie odwołującemu obowiązków zwijacza sprężyn, od 26.01.1984r. tj. od dnia, w którym odwołującemu ponownie powierzono wykonywanie obowiązków szlifierza do 13.08.1990r. tj. do dnia poprzedzającego rozpoczęcie urlopu bezpłatnego i od dnia 02.01.1991r. tj. ponownego rozpoczęcia pracy po urlopie bezpłatnym do 31.12.1998r. (tj. łącznie 15 lat, 4 miesiące i 23 dni) należy odwołującemu zaliczyć do stażu pracy w szczególnych warunkach. W okresach tych Z. N. wykonywał prace polegające na szlifowaniu mechanicznym.
Była to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Prace te wyszczególnione są w wykazie A dziale III poz. 78 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne. Z. N. spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury wynikające z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Na dzień 01.01.1999r. udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat i 20 dni, osiągnął wiek 60 lat w dniu (...) i nie jest członkiem OFE (vide: dokumenty z akt emerytalnych). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 477 14§2 kpc i przyznał Z. N. prawo do emerytury począwszy od dnia 1.09.2014 roku tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym odwołujący złożył wniosek o świadczenie – stosownie do treści art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z treścią art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury.
Dopiero na etapie postępowania sądowego po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymagany ustawą 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.