Civil appeal court reversed lower court order regarding court fee refund after plaintiff withdrew lawsuit.

Sygn. akt III Cz 881/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Dyrda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2015 r. sprawy z powództwa (...) (...) w W. przeciwko B. M. (M.) o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt VIII Nc 76/15 postanawia :

1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazać zwrot powodowi kwoty 30 (trzydzieści) złotych tytułem uiszczonej opłaty od pozwu;

2. zwrócić powodowi opłatę od zażalenia w kwocie 30 (trzydzieści) złotych;

3. oddalić zawarty w zażaleniu wniosek powoda o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. SSO Andrzej Dyrda

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 17 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Zabrzu umorzył postępowanie w sprawie z powództwa (...) (...)w W. przeciwko I. S. o zapłatę oraz oddalił wniosek powoda o zwrot opłaty od pozwu. Sąd Rejonowy ustalił, iż powód domagał się wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak wobec stwierdzenia braku podstaw do jego wydania sprawa została przekazana przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie do Sądu Rejonowego w Zabrzu według właściwości. Ustalił też, że pismem procesowym nadanym 19 lutego 2015r. powód cofnął pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz wniósł o umorzenie postępowania i zwrot opłaty sądowej na wskazany przez niego numer rachunku bankowego.

Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, jako podstawę rozstrzygnięcia wskazując art. 203 § 1 k.p.c. oraz art. 355 § 1 k.p.c. Oddalając wniosek o zwrot opłaty powołał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 79 ust.1 pkt 1 lit. b i art 80 ust 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 80 ust. 2 w zw. art. 79 ust. 1 pkt 1b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku umorzenia postępowania przez Sąd właściwości ogólnej pozwanej na skutek cofnięcia pozwu, w sprawie pozew został skierowany pierwotnie do elektronicznego postępowania sądowego, orzeczenie o zwrocie opłaty sądowej winien wydać Sąd Rejonowy Lublin – Zachód VI Wydział Cywilny, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że orzeczenie o zwrocie opłaty sądowej winien wydać sąd, w którym rozpoznawana jest sprawa, tj. sąd wydający postanowienie o umorzeniu postępowania, zaś jedynie faktycznego zwrotu uiszczonej opłaty sądowej rozumianego jako czynność techniczna dokonuje sąd, który opłatę pobrał, tj.

Sąd Rejonowy – Zachód w L., Wydział VI Cywilny. W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się zmiany postanowienia poprzez orzeczenie o zwrocie uiszczonej opłaty od pozwu, zasądzenia od pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego, ewentualnie uchylenia postanowienia w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Przepis art. 80 ustawy z dnia 5 grudnia 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014, poz. 1025 z późniejszymi zmianami, dalej KswscU) dotyczy obowiązku zwrotu nienależnie pobranej opłaty. Jak wynika z art. 80 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 KswscU o zwrocie nienależnie pobranej opłaty orzeka Sąd, który daną opłatę pobrał. W niniejszej zaś sprawie nie miało miejsca pobranie nienależnej opłaty, przeciwnie opłata uiszczona przez powoda w elektronicznym postępowaniu upominawczym przed Sądem Rejonowym Lublin-Zachód w (...) była opłatą pobraną w sposób prawidłowy i we właściwej wysokości zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt. 2 KswscU Tym samym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 80 ust. 2 KswscU, lecz art. 79 ust.1 pkt 1 lit. b KswscU w z art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c., zgodnie z którymi to przepisami o kosztach, w tym o zwrocie opłaty w przypadku cofnięcia pozwu, rozstrzyga Sąd w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Przyjęcie zresztą, by to inny Sąd niż Sąd kończący sprawę w danej instancji, miał rozstrzygać o zwrocie opłat przy braku informacji, co do podstaw ich zwrotu byłoby niecelowe i sprzeczne z zasadami logiki. Okoliczność, zaś który z Sądów dokona faktycznego zwrotu uiszczonej opłaty nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w związku z tym, iż każda z tych jednostek stanowi statio fisci tej samej osoby prawnej, jaką jest Skarb Państwa. W oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 1e KswscU orzeczono o zwrocie powodowi opłaty uiszczonej od zażalenia.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie podlegało zmianie, o czym Sąd Okręgowy orzekł na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na zasadzie art. 98 k.p.c. biorąc pod uwagę, iż nie doszło w niniejszej sprawie do doręczenia odpisu pozwu pozwanej. Zatem przy braku zawisłości sporu, brak jest podstaw do obciążania pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz powoda, który cofając pozew jest w rozumieniu art. 98 k.p.c. stroną przegraną w sprawie niezależnie od wyniku postępowania zażaleniowego.

SSO Andrzej Dyrda