Appeal dismissed; administrative easement title precludes acquisition of transmission easement by prescription.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the district court's rejection of a request to establish a transmission easement. The appellant argued that the lower court erred in applying civil code provisions regarding prescription and failed to determine the scope of the easement. The court clarified that the utility company's right to use the land stems from an administrative decision, which constitutes a limitation of ownership rather than a servitude requiring compensation or establishment via prescription.
Legislator headnote
AI generatedArt. 305 1 k.c.; Art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości: An administrative decision granting a utility company the right to operate transmission equipment constitutes a limitation of ownership and does not preclude the owner from claiming compensation for a transmission easement, but it also means the company cannot acquire a transmission easement by prescription.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III Ca 644/15
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 29 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w Pabianicach w sprawie z wniosku I. N. z udziałem (...) S.A. w K. o ustanowienie służebności przesyłu oddalił wniosek oraz orzekł o kosztach postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła wnioskodawczyni zarzucając w pierwszej kolejności naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego odnoszących się do kwestii zasiedzenia służebności w treści odpowiadającej służebności przesyłu, które (ujęte zbiorczo) dotyczyły: - art. 305 1 k.c. z zw. z art. 292 k.c. i art. 176 k.c., a także art. 292 k.c. w zw. z art. 285 k.c., poprzez przyjęcie, że przed wejściem w życie art. 305 1 do (...) k.c. dopuszczalnym było nabycie w drodze zasiedzenia na rzecz przedsiębiorcy służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu, a w konsekwencji uwzględnienie zarzutu zasiedzenia służebności w treści odpowiadającej służebności przesyłu podczas, gdy prawidłowa analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że jest to niedopuszczalne; -art. 172 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że uczestnik zasiedział służebność gruntową w treści odpowiadającej służebności przesyłu podczas, gdy nie udowodnił on ciągłości posiadania prawa, co wykazuje skarżąca w dalszej części zarzutu oraz posiadał nieruchomość w złej wierze, bowiem nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, którym mógłby wykazać uprawnienie do korzystania z nieruchomości wnioskodawczyni; - art. 292 w zw. z art. 175 k.c. i art. 121 pkt 1 k.c. oraz w zw. z art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.
Nr 17, poz.
70) poprzez pominięcie zasad prawidłowej wykładni, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do zasiedzenia służebności odpowiadającej w swej treści służebności przesyłu na rzecz poprzednika prawnego uczestnika, podczas gdy wykonywanie uprawnień wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ww. ustawy, stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu (wyrok SN z dn. 8.04.2014 r.
III CZP 87/13); - art. 305 1 k.c. przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy, podczas gdy wniosek dotyczył ustanowienia służebności na rzecz uczestnika postępowania, a ten korzysta z nieruchomości wnioskodawczyni bez podstawy prawnej bowiem nie udowodnił nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie; - art. 5 k.c. poprzez uwzględnienie zarzutu zasiedzenia, w sytuacji jego sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i zamiaru obejścia przepisów prawa dotyczących służebności przesyłu obowiązujących od 3 sierpnia 2008 r., bowiem od tej chwili nie jest dopuszczalne nabycie przez przedsiębiorstwo w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu; - art. 7 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że domniemanie dobrej wiary uczestnika nie zostało obalone, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że służebność przesyłu została zasiedziana w dobrej wierze.
W dalszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 k.p.c. przez błędną ocenę materiału dowodowego wynikającą z rozstrzygania wątpliwości w sprawie na niekorzyść ochrony prawa własności oraz poprzez przyjęcie, że służebność przesyłu zasiedziana przez poprzednika prawnego uczestnika została na uczestnika skutecznie przeniesiona, a także art. 249 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i nie zażądanie przez Sąd Rejonowy okazania dokumentów przedsiębiorstwa w oryginale mimo tego, iż dowody przedłożone przez uczestnika w toku postępowania mogą budzić wątpliwości co do ich autentyczności.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu oraz zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według stawek, ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie wniosku w całości i zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania w pierwszej instancji oraz kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne, jak również w następstwie bezbłędnie zastosowanych przepisów prawa materialnego. Żaden z podniesionych przez skarżącą zarzutów nie zmienił powyższej oceny. Skarżąca treścią zarzutów apelacyjnych uczyniła bowiem kwestię dopuszczalności i przesłanek zasiedzenia przez uczestnika służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, podczas gdy podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, tj. oddalenia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, nie było zasiedzenie przez uczestnika służebności gruntowej, odpowiadającej treścią służebności przesyłu, a istnienie po jego stronie tytułu prawnego do władania nieruchomością wynikającego z decyzji administracyjnej z dnia 18.12.1965 r. wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.
Nr 17, poz. 70). Tak więc, apelacja nie odnosi się do przyjętego przez Sąd Rejonowy za podstawę rozstrzygnięcia trybu administracyjnego nabycia uprawnienia uczestnika do korzystania z sieci przesyłowych postawionych na nieruchomości wnioskodawczyni i świadczy o niezrozumieniu motywów rozstrzygnięcia. Potwierdza to początkowy fragment uzasadnienia apelacji, z którego wynika, że Sąd I instancji zaskarżonym orzeczeniem oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu i uznał, że uczestnik nabył służebność gruntową odpowiadającej treścią służebności przesyłu przez zasiedzenie.
Zdaniem skarżącej doprowadziło to do nierozpoznania istoty sprawy, bowiem uwzględniając zarzut zasiedzenia, Sąd I instancji nie dokonał jakichkolwiek ustaleń co do zakresu służebności, jej treści oraz wynagrodzenia należnego skarżącej. Dalsza część apelacji jest rozwinięciem nietrafionych zarzutów. Znamiennym jest wyrażone w treści apelacji stanowisko skarżącej, że zarzut zasiedzenia w niniejszej sprawie winien być oddalony. W tym miejscu należy odnieść się do fragmentu uzasadnienia Sądu Rejonowego na k. 181 stanowiącego, iż „ na uwzględnienie nie zasługiwał- z przyczyn podanych powyżej - zarzut zasiedzenia służebności podniesiony przez uczestnika postępowania”.
I dalej, na k. 182 Sąd Rejonowy wyjaśniając istnienie dwóch równoległych, ale odrębnych trybów (cywilnego i administracyjnego), w jakich przedsiębiorca może nabyć uprawnienie do korzystania z sieci przesyłowych postawionych na nieruchomości innej osoby stwierdza, że „przedsiębiorca korzystający z urządzeń przesyłowych na podstawie decyzji administracyjnej wydanej zgodnie z art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie może nabyć służebności przesyłu przez zasiedzenie”. Mając powyższe na uwadze, raz jeszcze podkreślić należy, że podstawą oddalenia wniosku I.
N. o ustanowienie służebności przesyłu nie było zasiedzenie przez (...) S.A. w K. służebności gruntowej, odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Podstawą oddalenia wniosku był brak konieczności ustanowienia służebności przesyłu (por.: uchwała SN z 6.06.2014 r., [II CZP 107/13, Biuletyn SN 2014/6/7) wynikający z dysponowania przez (...) S.A. w K. tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości wnioskodawczyni wynikającym ze wspomnianej decyzji administracyjnej przyznającej uprawnienie w zakresie eksploatacji, naprawy i konserwacji urządzeń przesyłowych znajdujących się na tej nieruchomości.
Decyzja powyższa stanowi ograniczenie prawa własności w rozumieniu art. 140 k.c. i jednocześnie jest tytułem prawnym do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie wynikającym z jej treści. Na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek znoszenia ograniczeń wynikających z uprawnienia przyznanego podmiotowi wskazanemu w decyzji. Natomiast, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu tylko w przypadku, gdy służebność przesyłu jest konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § l k.c., a przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, (art. 305 2 § 2 k.c.), co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
W związku z tym, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13§2 k.p.c., oddalił apelację jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art.520 §1 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c., uznając, że w sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady, że każdy z uczestników ponosi we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.