Legislator Case Law & Legislation
III Ca 1694/13 AI generated

Court allows county claim for foster care costs, ruling municipalities must co-finance emergency placements.

Case Number III Ca 1694/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The appellate court reversed the lower court's dismissal of the county's claim for foster care expenses. The county argued that municipalities must co-finance emergency foster placements under the Family Support Act, while the municipality contended that the county bears sole responsibility for such costs. The court held that the statutory text and legislative intent require municipalities to participate in funding these placements, thereby validating the county's appeal.

Legislator headnote

AI generated

Art. 191 ust. 1, 9, 10, 12 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; Art. 176 pkt 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; The municipality is obligated to co-finance the stay of a child in a foster family, even in emergency situations, as this is a natural consequence of the general rule of municipal responsibility for children from its territory.

Keywords

AI generated
foster care funding emergency placement municipal liability county responsibility Family Support Act cost sharing appellate review

Cited Legislation

AI generated
Art. 191 ust. 1, 9, 10, 12 of the Act on Family Support and the System of Foster Care
(...) – na podstawie art. 191 ust.
Art. 176 pkt 5 of the Act on Family Support and the System of Foster Care
Stwierdziła, że regulacja art. 176 pkt 5 i art.
Art. 386 § 1 of the Code of Civil Procedure
Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powoda jako uzasadnioną uwzględniono zmieniając zaskarżony wyrok w sposób określony w sentencji, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.
Art. 108 § 1 of the Code of Civil Procedure
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy regulacji art. 108 § 1 k.p.c.
Art. 98 § 1 and 3 of the Code of Civil Procedure
O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.
art. 98 k.p.c
O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.
art. 386 § 1 k.p.c
Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powoda jako uzasadnioną uwzględniono zmieniając zaskarżony wyrok w sposób określony w sentencji, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.
art. 108 § 1 k.p.c
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy regulacji art. 108 § 1 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III Ca 1694/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędzia SO Krystyna Wiśniewska-Drobny Sędzia SR (del.) Anna Hajda Protokolant: Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Powiatu (...) przeciwko Gminie P. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt I C 658/13 1 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 19,68 zł (dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopada 2012 r., b zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu; 1 zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 90 (dziewięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSR (del.) Anna Hajda SSO Leszek Dąbek SSO Krystyna Wiśniewska-Drobny Sygn. akt III Ca 1694/13 U z a s d n i e n i e Powód Powiat (...) żądał zasądzenia od pozwanej Gminy P. kwoty 19,68 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 28 11 2012r. oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdził, że domaga się zwrotu wydatków poniesionych w związku z umieszczeniem w pieczy zastępczej małoletnich E. R. i J. R. zamieszkałych w P. przy ul. (...) – na podstawie art. 191 ust. 9 ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2013, poz. 135).

Pozwana Gmina P. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu. Stwierdziła, że regulacja art. 176 pkt 5 i art. 180 pkt 13 ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ustanawia prymat finansowania przez powiat świadczeń pieniężnych dotyczących dzieci z terenu powiatu umieszczonych w rodzinach zastępczych, zaś pomocniczo (subsydiarnie) wprowadza po stronie gminy obowiązek współfinansowania pobytu dziecka w rodzinie zastępczej. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim w wyroku z dnia 26 07 2013r. oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu.

W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia stwierdził, że bezspornym było, że małoletnie E. R. i J. R. przebywały przez dwa dni tj. 3-4 10 2012r. w rodzinie zastępczej o charakterze pogotowania opiekuńczego. Spornym było natomiast, czy gmina zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej współfinansuje pobyt w rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia opiekuńczego czy jedynie pobyt w rodzinie zastępczej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał regulacje art. 191 ust. 1-4, 9, 10, 12 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Sąd Rejonowy wskazał, że przepis ten rozróżnia finansowanie pieczy zastępczej „interwencyjnej” tj. umieszczenie w pogotowiu opiekuńczym lub interwencyjnej placówce opiekuńczo-wychowawczej pomiędzy powiatami ostatniego miejsca zamieszkania dzieci a powiatem, w którym znajduje się rodzina zastępcza lub placówka opiekuńczo-wychowawcza, przy czym zgodnie z ust. 12 art. 191 ustawy finansowanie pobytu dzieci w placówkach interwencyjnych ponosi wskazany w tym przepisie powiat. Z kolei art. 191 ust. 9 i 10 wprowadzają szczególną regulację dotyczącą współfinansowania pobytu dzieci w pieczy zastępczej i wyszczególniają w jakich sytuacjach koszty te współfinansuje gmina.

Te sytuacje to pobyt dziecka w: rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W ocenie Sądu Rejonowego zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy oraz wytycznymi Ministra Pracy i Polityki Społecznej zasadą ma być współfinansowanie przez gminę pobytu dzieci w szeroko pojętej pieczy zastępczej. Jednak art. 191 ustawy w wyjątkowy sposób traktuje finansowanie pobytu w rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia opiekuńczego.

Świadczy o tym umiejscowienie ust. 12 tegoż artykułu, po zasadach regulujących finansowanie przez gminę oraz podkreślenie, iż finansującym pobyt w placówkach o charakterze interwencyjnym ma być powiat. Gdyby interpretować te przepisy w odmienny sposób jego istnienie byłoby zbędne, gdyż finansowanie przez powiat ostatniego miejsca zamieszkania i zasada niezawierania porozumień z powiatem, w którym znajduje się rodzina zastępcza, wynikałoby już z art. 191 ust. 5 ustawy, „zatem nie wiadomo czemu miałoby służyć istnienie ustępu 12 tego przepisu”.

O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżył powód Powiat (...) , wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Zarzucił orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 191 ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący zarzucił, iż w art. 191 ust. 9 i 10 ustawy w sposób kompleksowy uregulowano zakres odpowiedzialności finansowej gmin za pobyt dzieci we wszelkich formach pieczy zastępczej przewidzianych w ustawie z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji obowiązek partycypacji gmin w wydatkach na opiekę i wychowanie dziecka dotyczy wszystkich jej rodzajów, w tym również pieczy „interwencyjnej”. Ustawodawca bowiem w tym zakresie nie przewidział wyjątku takiego, jak w przypadku powiatów w art. 191 ust. 12 i 13 ustawy. W ocenie powoda przepis art. 191 ust. 12 ustawy reguluje zasady odpowiedzialności pomiędzy powiatami i nie dotyczy obowiązków gmin, dla których ustawodawca nie przewidział wyjątków uzależniających ich odpowiedzialność finansową z tytułu wydatków na opiekę i wychowanie dzieci w rodzinach zastępczych od rodzaju rodziny zastępczej.

Pozwana Gmina P. wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :

Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenie powoda, przyjmując, że ma one źródło w regulacji art. 191 ust. 9 ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2013, poz. 135) a następnie orzekając skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzczeczenia Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia nie były kwestionowane w apelacji i mają podstawę w zgromadzonym w sprawie wiarygodnym materiale dowodowym. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.

Spór leżącego u podstaw powództwa spór prawny dotyczył zagadnienia ponoszenia kosztów pobytu małoletnich umieszczonych w rodzinie zastępczej pełniącej funkcje pogotowia rodzinnego w oparciu o regulację art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U 2011r. nr 149, poz. 887, z późniejszymi zmianami i związany był z wykładnią regulacji prawnej zawartej w art. 191 tej ustawy, w szczególności wykładni regulacji jej art. 191 ust.

12. Regulacja art. 191 określa zasady ponoszenia kosztów pobytu małoletnich w pieczy zastępczej wprowadzając w ust. 1 jako zasadę obowiązek ich ponoszenia przez „Powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi” oraz nakładając w uregulowaniach ust. 9 i 10 tego przepisu na „Gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem” obowiązek partycypowania w tych kosztach, w tym również w kosztach umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej.

Równocześnie w ust. 8 powyższego przepisu wyłączno zastosowanie uregulowań zawartych ust. 1 i 5 w odniesieniu do „dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, na podstawie art. 58 ust. 1 lub art. 103 ust. 2”, wprowadzając w ich miejsce w ust 12 nowe uregulowanie, zgodnie z którym „Wydatki na dziecko, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, w wysokości proporcjonalnej do liczby dni pobytu dziecka w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego albo placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, ponosi powiat, o którym mowa w ust. 1-4, albo powiat, który otrzymuje zwrot wydatków na utrzymanie dziecka”.

Z literalnego brzmienia tej ostatniej regulacji wynika zatem, że modyfikuje ona tylko ogólne zasady ponoszenia kosztów pieczy zastępczej przez powiaty, lecz nie wyłącza ona w żaden sposób nałożonego w ust. 9 i 10 na „Gminy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem” obowiązku partycypowania w kosztach pobytu dziecka w rodzinie zastępczej. Literalne brzmienie tej regulacji jest przy tym zgodne z a przedstawionym w projekcie ustawy jej ratio legis, zgodnie z którym gminy ponoszą odpowiedzialność za wszystkie dzieci z jej terenu, w tym także za te które zostały umieszczone w pieczy zastępczej (zasada ta znalazła swe normatywne odzwierciedlenie w uregulowaniu art. 176 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym do zadań własnych gminy między innymi należy „współfinansowanie pobytu dziecka w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym”) i wbrew temu co przyjął Sąd Rejonowy uregulowania ust. 9 i 10 nie są „szczególną wyjątkową regulacją”, lecz naturalną normatywną konsekwencją wskazanej wcześniej zasady.

Czyni to apelację uzasadnioną i prowadziło do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powoda jako uzasadnioną uwzględniono zmieniając zaskarżony wyrok w sposób określony w sentencji, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy regulacji art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c., § 6 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 490).

SSR (del.) Anna Hajda SSO Leszek Dąbek SSO Krystyna Wiśniewska – Drobny