Legislator Case Law & Legislation
III Ca 1265/15 AI generated

Court dismissed appeal on penalty interest exceeding statutory maximums under Polish Civil Code. Appeal rejected due to excessive penalty rates. Court applied statutory cap on interest. Penalty interest deemed usurious. Legal rule on interest caps applied.

Case Number III Ca 1265/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the plaintiff's appeal against a first-instance judgment awarding penalty interest. The court found that the contractual penalty for late payment, calculated at 5 zł per day, constituted excessive interest exceeding the statutory maximum allowed by law. Consequently, the court reduced the payable amount to the legal cap of 16% per annum and upheld the original judgment.

Legislator headnote

AI generated

Art. 359 § 2 1, 2 k.c.; Art. 65 § 2 k.c.; When contractual penalty interest exceeds the statutory maximum, the court must apply the legal cap, treating the excess as usurious and void.

Keywords

AI generated
penalty interest statutory maximum usurious contract civil code interest cap late payment appellate review

Cited Legislation

AI generated
Art. 359 § 2 1 k.c.
c) umowy pożyczki za sprzeczną z art. 359 § 2 1 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że wysokość odsetek karnych (nazwanych opłatą windykacyjną) w wysokości 5 zł dziennie (tj.
Art. 359 § 2 2 k.c.
i z tych względów, na podstawie art. 359 § 2 2 k.c., przyznał powodowi odsetki maksymalne w wysokości 10,52 zł.
Art. 65 § 2 k.c.
Art. 385 k.p.c.
Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił apelacje na podstawie art. 385 k.p.c. SSO Andrzej Dyrda
Art. 505 § 13 k.p.c.
art. 482 § 1 k.c
481 § 1 i 2 k.c., a o odsetkach od skapitalizowanych odsetek na mocy art. 482 § 1 k.c.
art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c
O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.
art. 227 k.p.c
w związk7u z art. 227 k.p.c.
art. 387 § 1 k.p.c
jest przepisem szczególnym do art. 387 § 1 k.p.c.
art. 65 § 2 k.c

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III Ca 1265/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Andrzej Dyrda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2015 r. w Gliwicach sprawy z powództwa (...) Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko J. K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt I C 3268/14 oddala apelację. SSO Andrzej Dyrda

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 20 marca 2015 roku zasądził od pozwanej J. K. na rzecz powoda (...) Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. kwotę 538,77 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014 roku oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Nadto zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 136,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nadał wyrokowi w punktach 1 i 3 rygor natychmiastowej wykonalności. Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że 20 czerwca 2013r.

J. K. zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w P. umowę pożyczki krótkoterminowej nr (...), na mocy której (...) Sp. z o.o. udzieliła pozwanej pożyczki w kwocie 400 zł, a pozwana zobowiązała się do zwrotu pożyczki w dniu 22 lipca 2013r. W § 5 umowy pozwana zobowiązała się również do zapłaty na rzecz pożyczkodawcy prowizji wstępnej za udostępnienie pożyczki w kwocie 116 zł oraz opłaty windykacyjnej równej 5 zł za każdy dzień opóźnienia spłaty jakiejkolwiek kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w tym w szczególności kwoty kapitału pożyczki, odsetek, opłat lub prowizji.

Opłata windykacyjna pobierana miała być przez 60 dni od daty powstania obowiązku spłaty pożyczki lub pozostałych należności. W dniu 9 maja 2014r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. zawarła z powodem umowę cesji wierzytelności, a w dniu 28 października 2014r. aneks nr (...) do tej umowy, na mocy których powód nabył wierzytelność przeciwko pozwanemu z tytułu umowy pożyczki krótkoterminowej nr (...). Pismem z dnia 28 maja 2014 r. powód zawiadomił pozwaną o nabyciu wierzytelności przysługującej przeciwko niej i wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 817,14 zł w terminie 7 dni.

W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy stwierdził, że pozwanego i pierwotnego wierzyciela (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. łączyła umowa pożyczki krótkoterminowej nr (...) z 20 czerwca 2013 r. oraz, że powód nabył wierzytelność przeciwko pozwanemu wynikającą z tej umowy. Sąd uznał zasadność powództwa w zakresie należności głównej w wysokości 400 zł oraz prowizji wstępnej za udostępnienie pożyczki w wysokości 116 zł, a także odsetek ustawowych od należności głównej skapitalizowanych za okres od dnia 10 maja 2014 r. do dnia wniesienia pozwu w wysokości 12,25 zł.

Sąd uznał wysokość odsetek karnych naliczonych przez pierwotnego wierzyciela na podstawie § 5 ust. 1 lit.

c) umowy pożyczki za sprzeczną z art. 359 § 2 1 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że wysokość odsetek karnych (nazwanych opłatą windykacyjną) w wysokości 5 zł dziennie (tj. 456,25% w stosunku rocznym) znacznie przekraczała wysokość odsetek maksymalnych obowiązujących w okresie od 23 lipca 2013 r. do 20 września 2013r. i z tych względów, na podstawie art. 359 § 2 2 k.c., przyznał powodowi odsetki maksymalne w wysokości 10,52 zł. O odsetkach ustawowych od należności głównej Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., a o odsetkach od skapitalizowanych odsetek na mocy art. 482 § 1 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. Apelację od tego orzeczenia wniósł powód zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 $ 1 k.p.c. w związk7u z art. 227 k.p.c. polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, ocenie materiału dowodowego przejawiającej się w uznaniu, że kwota 300 zł dochodzona przez powoda w niniejszym postępowania stanowi odsetki karne podczas gdy z treści § 5 pkt 5. 1 lit. C przedstawione przez powoda umowy pożyczki krótkoterminowej nr (...) z 20 czerwca 2013 r. wynika, że powyższa kwota stanowi opłatę windykacyjną.

Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 poprzez zasądzenie od pozwanej J. K. na rzecz powoda (...) Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. pozostałej kwoty roszczenia dochodzonej pozwem w wysokości 289,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty oraz zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 3 poprzez zasądzenie od pozwanej J. K. na rzecz powoda (...) Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie przed Sądem I instancji oraz zasądzenie od pozwanej J.

K. na rzecz powoda (...) Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie apelacyjne.

Sąd Odwoławczy zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, a Sąd Odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego. Artykuł 505 13 § 1 k.p.c. jest przepisem szczególnym do art. 387 § 1 k.p.c. Jeżeli Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku winno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na względzie powyższe unormowania, Sąd Odwoławczy dokonując oceny całości ustaleń i oceny prawnej uznał, że apelacja jest uzasadniona. Zgodnie z art. 359 § § 2 1 k.c. maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).

Zgodnie natomiast z art. 359 § 2 2 k.c. jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach, treść art. 359 § 2 1 k.c. stanowi wskazówkę co do tego, jakiego rzędu wielkość zastrzeżonych w umowie odsetek uzasadnia uznanie zastrzeżenia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.( tak: w wyroku tego Sądu z dnia 28 czerwca 2013r., I ACa 262/13). Wskazany pogląd Sąd Okręgowy podziela. W § 5 ust. 1 lit. c umowy pożyczki krótkoterminowej nr (...) z 20 czerwca 2013r. (k.

43) strony ustaliły, że opłata windykacyjna równa 5 złotych za każdy dzień opóźnienia spłaty jakiejkolwiek kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w tym szczególności kwoty kapitału pożyczki, odsetek, opłat lub prowizji, będzie pobierana przez okres 60 dni od daty powstania obowiązku spłaty pożyczki lub pozostałych należności. Pomimo, iż w § 4 ust. 1 umowy pożyczki, strony ustaliły, że pożyczka będzie oprocentowana według stałej stopy procentowej wynoszącej 0 % w stosunku rocznym, to jednak powyższe postanowienie umowne, przy uwzględnieniu dyspozycji normy z art. 65 § 2 k.c., nie mogło prowadzić do wniosku, że wolą stron było udzielenie umowy pożyczki bez pobierania wynagrodzenia z tego tytułu w formie odsetek.

Pomimo braku definicji legalnej tego pojęcia, nie ulega wątpliwości, że odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy. Nie ulega wątpliwości, że taki charakter przybiera ustalona w § 5 ust. 1 lit. c umowy pożyczki opłata windykacyjna, co przenosiło się na prawidłowe zakwalifikowanie tego postanowienia umownego jako zobowiązania pozwanej do uiszczenia odsetek, wbrew zastrzeżeniom umownym zawartym w § 4 ust. 1 umowy. Tym samym, skoro ustalona w ten sposób wysokość odsetek przekraczała wysokość odsetek maksymalnych, to zgodnie art. 359 § 2 2 k.c. należne powodowi były odsetki maksymalne w wysokości 16 %.

Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił apelacje na podstawie art. 385 k.p.c. SSO Andrzej Dyrda