Appeal dismissed; defendant failed to prove inability to pay court costs despite claiming unemployment and low income.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the defendant's appeal against the first-instance court's decision to deny a waiver of court costs. The defendant argued he had no funds due to irregular work, but failed to provide bank statements or tax returns to substantiate his claim. The court ruled that the defendant did not exhaust all savings to meet basic living expenses before seeking a waiver, making his financial situation insufficient for relief.
Legislator headnote
AI generatedArt. 102 § 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Art. 233 § 2 k.p.c.: A waiver of court costs is granted only to those who, after exhausting all savings, cannot afford the costs without endangering their or their family's necessary maintenance.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Cz 862/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tomasz Adamski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Miejskiego (...) w B. przeciwko P. B. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 3 września 2013 roku sygn. akt IC 5/13 postanawia; oddalić zażalenie. i II Cz 862/13
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 września 2013 roku Sąd Rejonowy w Szubinie oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 102 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienia od kosztów sadowych może domagać się osoba, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Tymczasem z oświadczenia pozwanego wynika, że zamieszkuje on z żoną we wspólnym gospodarstwie domowym, na utrzymaniu ma małoletniego syna, obecnie zatrudniony jest jako kucharz, a żona pracuje jako nauczyciel.
W tej sytuacji - w ocenie sądu I instancji - nie ma wątpliwości, że wobec wnioskodawcy nie ma ryzyka wskazanego z cytowanym przepisie w obciążeniu go kosztami sądowymi. Pozwany winien liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w procesie, którego jest stroną i winien poczynić na ten cel stosowne oszczędności. Co istotne pozwany nie przedstawił - mimo stosownego wezwania - wyciągu ze swego rachunku bankowego, ani kopii zeznania PIT za 2012 rok, tym samym nie wykazał, by jego sytuacja była na tyle trudna, jak sam przedstawia i by uniemożliwiała mu ona uiszczenie opłaty od apelacji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany domagając się jego zmiany poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Argumentował w zażaleniu, że jest pozbawiony stałej pracy, a zarobione pieniądze z prac dorywczych przeznacza na życie swojej rodziny, nie ma więc środków na uiszczenie opłaty od apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne. 2 Podstawy do ubiegania się o zwolnieni od kosztów sądowych zostały wskazane prawidłowo przez sąd I instancji. Instytucja ta jest swoistą formą kredytu udzielanego przez Skarb Państwa osobom najbiedniejszym, po to by im w ten sposób pomóc w sądowym dochodzeniu roszczeń. O zwolnienie od kosztów sądowych może ubiegać się zatem jedynie osoba, która poczyniwszy oszczędności we wszystkich swoich wydatkach, aż do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, nie jest wstanie zebrać sumy niezbędnej na pokrycie kosztów sądowych.
Osoba taka dopiero wówczas może - powołując się na tzw. prawo ubogich - zwrócić się o pomoc do państwa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 roku, II CZ 104/84 oraz z dnia 24 lipca 1980 roku, I CZ 99/80). W ocenie sądu sytuacja taka nie zachodzi w przypadku konieczności poniesienia kosztów sądowych przez P. B.. W ocenie sądu odwoławczego wydatek związany z kosztami procesu, traktować należy traktować co najmniej równorzędnie z innymi wydatkami powoda. Niedopuszczalnym jest bowiem uznanie, że koszty sądowe płaci tylko ten kto posiada oszczędności, lub nadwyżki ze swoich dochodów, a przeciwnie -kosztów sądowych nie płaci w wyjątkowych sytuacjach jedynie ten, kto mimo podjęcia rzeczywistych starań o zgromadzenie niezbędnych środków, nie zdołał tego uczynić.
Pozwany jest osobą - jak sam podaje - bez stałej pracy, jego żona pracuje i zarabia miesięcznie około 2.000 zł netto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze jego syn i pasierbica. W takiej sytuacji niezrozumiałym pozostaje postawa pozwanego, który na żądanie sądu, nie przedstawił wyciągu ze swego rachunku bankowego oraz kopii PIT za 2012 roku. Świadczy to - jak słusznie wskazuje sąd I instancji - że rzeczywista sytuacja majątkowa pozwanego jest odmienna (art. 233 § 2 kpc), tj. taka która pozwala na poniesienie koszty sądowe bez zagrożenia dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb utrzymania jego i rodziny.
Pozwany pracował w okresie letnim 2013 roku jako kucharz (nie zechciał jednak ujawnić za jakim wynagrodzeniem), w okresie od stycznia do października 2012 rbku 3 pracował zarobkowo w Szwecji, tego dochodu także nie zechciał jednak ujawnić. W tej sytuacji jego twierdzenia o rzekomej tragicznej sytuacji majątkowej pozostają gołosłowne i nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia go od kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Wobec powyższego Sąd Okręgowy zażalenie uznał za bezzasadne i na podstawie przepisów art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc je oddalił. 4