Appeal court reversed dismissal of joint property division due to creditor's legal interest established by marital regime decree.
Legislator summary
AI generatedThe District Court dismissed the plaintiff's request for division of joint property, ruling the creditor lacked legal interest since they could execute against the husband's share directly. The Court of Appeal found this reasoning flawed because the creditor had already obtained a decree establishing the separation of property regime. Consequently, the appeal was allowed, and the case was remanded for a full evidentiary hearing to determine the division.
Legislator headnote
AI generatedArt. 52 § 1a krio; Art. 386 § 4 kpc: A creditor who has obtained a court decree establishing the separation of property regime possesses a legal interest in demanding the division of joint property, preventing the lower court from dismissing the claim solely on the grounds that execution against the debtor's share is possible.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 673/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Barbara Nowicka Sędziowie SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski Protokolant Bogusława Mierzwa po rozpoznaniu w dniu 20 października 2015 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z wniosku (...) Spółka z o.o. w G. przy udziale I. M. i D. M. o podział majątku wspólnego na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt I Ns 908/15 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świdnicy . (...) Sygn. akt II Ca 673/15
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek (...) Sp. z o.o. w G. o podział majątku wspólnego uczestników I. M. i D. M.. Sąd Rejonowy, przy zastosowaniu art. 514 § 2 kpc, stanął na stanowisku, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w domaganiu się podziału majątku wspólnego uczestników skoro może skierować egzekucje z udziałów każdego z nich w nieruchomościach wymienionych we wniosku, a które to powstały na skutek ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd wskazał, że podobny pogląd wyrażono w orzecznictwie, gdzie przyjęto, iż wierzyciel jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej może prowadzić egzekucję z udziału tego małżonka we własności nieruchomości wchodzącej poprzednio w skład majątku wspólnego bez uprzedniego przeprowadzenia podziału majątku. W apelacji od powyższego postanowienia, wnioskodawca zarzucił naruszenie:
1. art. 52 § 1a krio, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie ma on interesu prawnego w podziale majątku wspólnego uczestników pomimo tego, że wcześniej uzyskał na podstawie tego przepisu orzeczenie o przymusowym ustroju małżeńskim, a realizacja uprawnień z tego przepisu zmierza do podziału majątku wspólnego, 2. art. 328 § 2 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej oddalenia wniosku, 3. art. 233 § 1 kpc w z. z art. 912 kpc, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w podziale majątku wspólnego uczestników, pomimo tego, że dokonał on zajęcia praw przysługujących uczestnikom z podziału majątku.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja okazała się uzasadniona. Sąd Rejonowy przyjmując nieprawidłowe stanowisko w kwestii braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w konsekwencji nie rozpoznał istoty sprawy, a wydanie orzeczenia kończącego postępowanie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, co prowadziło do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Jak wynika z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji, skoro wnioskodawca może skierować egzekucję do udziałów każdego z uczestników w nieruchomościach wymienionych we wniosku, które powstały na skutek ustanowienia rozdzielności, to z tego względu nie ma interesu prawnego w domaganiu się podziału majątku wspólnego uczestników. Na poparcie swojego stanowiska Sąd przytoczył tezę z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2015 r. / sygn. III CZP 9/15 /, gdzie wyrażono pogląd, że wierzyciel jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej może prowadzić egzekucję z udziału tego małżonka we własności nieruchomości wchodzącej poprzednio w skład majątku wspólnego bez uprzedniego przeprowadzenia podziału.
Jakkolwiek już samej treści tezy można wywnioskować, że jest to prawo wyboru wierzyciela / na co wskazuje użycie słowa „może” /, tak przede wszystkim należy mieć na względzie, na co słusznie wskazała strona skarżąca, iż w uzasadnieniu powołanej uchwały wprost nie wykluczono zastosowania drugiego sposobu. W jednym z ostatnich akapitów Sąd Najwyższy zważył, że egzekucja do udziału w prawie własności rzeczy może jednak okazać się mniej skuteczna niż egzekucja skierowana do tej rzeczy, a to dlatego, że udział nie znajduje z taką łatwością nabywcy w postępowaniu egzekucyjnym.
Nie można wówczas wykluczyć, że wierzyciel jednego z małżonków, zamiast prowadzić egzekucję do udziału swego dłużnika we własności przedmiotu należącego do majątku wspólnego po ustaniu wspólności, zdecyduje się na skierowanie egzekucji do prawa, z mocy którego małżonek będący dłużnikiem może żądać podziału majątku wspólnego, chociaż ta droga poszukiwania zaspokojenia wierzytelności jest długotrwała i połączona z wyższymi wydatkami. Powyżej prezentowany pogląd Sąd Okręgowy w całości podziela dodając, że uzyskanie przez wierzyciela orzeczenia ustanawiającego ustrój rozdzielności majątkowej stanowi niejako „pierwszy krok” do jego zaspokojenia, a powszechnie przyjmuje się, że wierzyciel musi dokonać zajęcia prawa małżonka dłużnika do żądania podziału majątku wspólnego / tak E. Skowrońska- Bocian, Komentarz do art. 52 krio, wyd./el.
Lex /. Nie może ujść uwadze, że sama treść art. 52 § 1a krio pośrednio pozwala zaakceptować taki pogląd. Zgodnie bowiem z tym przepisem ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. W rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca już w 2014 roku skutecznie uzyskała prawomocne orzeczenie ustanawiające rozdzielność majątkową dłużników / k. 10 /, a zatem może skutecznie zmierzać do realizacji swoich uprawnień.
Powyższe argumenty przemawiały zatem za zasadnością wniesionej apelacji i musiały skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż nie rozpoznano istoty sprawy, a ponadto wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przy ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy, mając na uwadze istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, przeprowadzi w stosownym zakresie postępowanie dowodowe, a dopiero po dokonaniu innych koniecznych czynności, wyda odpowiednie rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania. (...)