Court rules bank loses inheritance case to municipality under inventory law and pays publication costs.
Legislator summary
AI generatedThe court ruled that the municipality of the deceased's last residence acquired the entire estate under the inventory law, while ordering the bank to pay publication costs. The bank requested inheritance confirmation based on a debt owed by the deceased, but no heirs appeared after a public summons. Since no heirs claimed the estate, the law designated the municipality as the statutory heir, and the bank was held liable for the procedural expenses.
Legislator headnote
AI generatedArt. 926 § 1, 2 k.c.; Art. 670, 672, 676 k.p.c.; Art. 520 § 1 k.p.c.: When no heirs appear to claim an estate after a public summons, the municipality of the decedent's last residence acquires it under the inventory law, and in non-procedural proceedings, one participant is not entitled to claim costs from another absent conflicting interests.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I Ns 182/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2015 roku Sąd Rejonowy w Raciborzu Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Anna Nowak Protokolant: sekr. sądowy Bożena Ploch-Ryczkowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 roku w Raciborzu na rozprawie sprawy z wniosku: (...) Banku SA w W. z udziałem : Gminy R. o stwierdzenie nabycia spadku po O. S. postanawia:
1. stwierdzić, że spadek po O. S., zmarłym w dniu 4 września 2007 roku w G., ostatnio stale zamieszkałym w R., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyła Gmina R. w całości, 2. nakazać pobrać od wnioskodawcy (...) Banku SA w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Raciborzu kwotę 50zł /pięćdziesiąt złotych/ tytułem wydatków na ogłoszenie. Sygn. akt I Ns 182/14
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 20 lutego 2014 roku (...) Bank Spółka Akcyjna w W. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po O. S., zmarłym w dniu 4 września 2007 roku w G.. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że jest wierzycielem zmarłego O. S. z tytułu umowy kredytu. Jako uczestnika postępowania uprawnionego do objęcia spadku z mocy ustawy wnioskodawca wskazał Gminę R.. Uczestnik postępowania Gmina R. nie sprzeciwił się wnioskowi. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 roku pełnomocnik uczestnika postępowania Gminy R. oświadczył, że nie zna spadkobierców po O.
S.. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 roku dokonano na stronie internetowej ebos.pl ogłoszenia o następującej treści: „W Sądzie Rejonowym w Raciborzu w sprawie I Ns 182/14 z wniosku (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po O. S. zmarłym dnia 4 września 2007 r. w G. ostatnio stale zamieszkałym w R.. Sąd wzywa wszystkich spadkobierców, aby w terminie 6 miesięcy od daty publikacji ogłoszenia zgłosili i udowodnili nabycie spadku, gdyż w przeciwnym razie mogą być pominięci w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku.” Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
O. S. był dłużnikiem (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. z tytułu umowy kredytu z dnia 7 grudnia 2005 roku. Okoliczność bezsporna; O. S. zmarł w dniu 4 września 2007 roku w G., ostatnio stale zamieszkiwał w R.. W chwili śmierci był rozwiedziony. Spadkobiercy O. S. nie są znani. Dowód: - odpis skrócony aktu zgonu – k. 3;
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy poczynił w oparciu o przedłożone dokumenty. Okoliczność, że O. S. był wierzycielem wnioskodawcy (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. nie została zaprzeczona, a zatem zgodnie z art. 230 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., nie wymagała dowodu. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, rozważania prawne sprowadzały się w niniejszej do ustalenia istnienia spadkobierców ustawowych zmarłego O. S.. Zgodnie z treścią przepisu art. 926 § 1 i 2 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy, albo z testamentu, przy czym dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje m. in. wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy.
Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem spadkodawca O. S. nie pozostawił testamentu. Zaś zgodnie z art. 935 k.c. w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Zgodnie z art. 670 k.p.c. Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Zaś zgodnie z art. 672 k.p.c. jeżeli zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie.
Na zasadzie art. 676 k.p.c. jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo, zgłosiwszy je, nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały wykazane, a w ich braku - przez Skarb Państwa jako spadkobiercę ustawowego. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 roku Sąd wezwał wszystkich spadkobierców, aby w terminie 6 miesięcy od daty publikacji ogłoszenia zgłosili i udowodnili nabycie spadku, gdyż w przeciwnym razie mogą być pominięci w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Na powyższe ogłoszenie nikt się nie zgłosił. Mając na uwadze powyższe, spadek po O. S. przypadł w całości gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy – to jest uczestnikowi postępowania Gminie R., która nabyła go z dobrodziejstwem inwentarza. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadniał art. 83 § 2 w zw. z art.113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 j.t.), na mocy którego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, na które złożyła się kwota 50 zł tytułem ogłoszenia w prasie.
Wnioskodawca był zainteresowany ustaleniem spadkobierców po O. S., tak zatem Sąd obciążył go wydatkami. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury i orzecznictwa Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów między uczestnikami i nie zamieścił w sentencji postanowienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ art. 520 §1 kpc wyłącza zastosowanie normy z art. 108 §1 kpc. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 1999 r., III CKN 497/98, OSNC 2000, nr 6, poz. 116 negatywnie ocenił praktykę zamieszczania w sentencji postanowienia oddzielnego punktu o "wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania między uczestnikami" lub zamieszczania rozstrzygnięcia powtarzającego treść art. 520 § 1.
W postępowaniu nieprocesowym nie ma "pojedynku" dwóch przeciwstawnych sobie stron, dlatego też nie można mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu (por. art. 98 § 1). Przeciwnie, z treści całego art. 520 kpc wynika, że ustawodawca zakłada, że w zasadzie uczestnicy postępowania są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi. Dlatego ten, kto poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika.
Jedynie wyjątkowo jeżeli uczestnicy albo w różnym stopniu byli zainteresowani wynikiem postępowania, albo interesy ich były sprzeczne, sąd może orzec na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 520 § 2) lub na zasadzie zawinienia (art. 520 § 3).