Appeal dismissed; final court ruling on property division remains binding for land registry warnings despite factual errors in expert opinion.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appeal filed by property owners against a land registry warning based on a final court ruling. The appellants argued that the underlying judgment relied on a flawed expert opinion regarding a non-existent fence, which they claimed constituted a crime. The court held that while the factual basis of the original judgment might be erroneous, the final ruling itself is binding and constitutes the legal reality for the land registry. Consequently, the registry was obligated to issue the warning based on the final judgment's result, and the appellants must challenge the factual findings in the original proceedings rather than in the land registry procedure.
Legislator headnote
AI generatedArt. 36 ust. 1, 3 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece; Art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.: A final court judgment constitutes the binding legal reality for land registry entries, and the registry is not authorized to re-evaluate the factual premises or underlying expert opinions of that judgment.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: I. Ca. 538/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Cezary Olszewski (spr.) Sędziowie: SO Aneta Ineza Sztukowska SO Mirosław Krzysztof Derda po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 roku w Suwałkach na posiedzeniu niejawnym sprawy na skutek zawiadomienia Sądu Rejonowego w Olecku z udziałem D. H., A. H., S. J., I. J., R. B., J. B. o zmianie właściciela nieruchomości na skutek apelacji uczestników postępowania D. H. i A. H. na postanowienie Sądu Rejonowego w Olecku IV Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 30 czerwca 2015 roku, (...) (Kw nr (...)) postanawia: oddalić apelację. SSO Aneta Ineza Sztukowska SSO Cezary Olszewski SSO Mirosław Krzysztof Derda Sygn. akt: I. Ca. 538/15
UZASADNIENIE
Dnia 25 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Olecku I Wydział Cywilny zawiadomił Sąd Rejonowy w (...)IV Wydział Ksiąg Wieczystych o zmianie właściciela nieruchomości położonej w Ż., gmina D., dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...). Jako podstawę wpisu Sąd Rejonowy w Olecku wskazał prawomocne postanowienie z dnia 30 maja 2012 r. wydane w sprawie I. Ns. 275/05. Na skutek powyższego zawiadomienia, dnia 27 maja 2015 r. Starszy Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w (...) dokonał w dziale III księgi wieczystej KW nr (...) wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone przez D. H. i A. H.. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w (...) utrzymał w mocy zaskarżony wpis. W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt: I. Ns. 275/05 jest prawomocne i w związku z tym wpis dokonany przez Referendarza Sądowego jest prawidłowy. Apelację od powyższego postanowienia wnieśli D. H. i A. H.. Wyjaśnili, że rzeczywisty stan prawny wynikający z postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt:
I. Ns. 275/05 został uzyskany w wyniku przestępstwa – poświadczenia nieprawdy przez biegłego geodetę sądowego dotyczącą istnienia nieistniejącego ogrodzenia między działką (...). Podnieśli też, że kwestionowane orzeczenie zostało wydane niezgodnie z prawem.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy akceptuje orzeczenie Sądu I instancji, jak również argumentację zawartą w jego uzasadnieniu i przyjmuje ją za własną. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.) sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego oraz notariusze sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta.
W myśl zaś art. 36 ust. 3 zd. 1 w/w ustawy, w razie otrzymania zawiadomienia sąd z urzędu dokonuje wpisu ostrzeżenia, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Treść powyższego przepisu nakłada na sądy i organy administracji rządowej obowiązek zawiadamiania sądu prowadzącego księgi wieczyste o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta. Przepis ten ma na celu zapobieżeniu utrzymywaniu się niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w sytuacji, w której zmiana właściciela nieruchomości następuje pozaksięgowo.
W celu należytego wykonania tego obowiązku sądy lub organy administracji rządowej winny złożyć dokument określony w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (np. akty notarialne, orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, itd.). Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że przewidziane w powyższym przepisie związanie innych sądów prawomocnym orzeczeniem dotyczy tylko samej sentencji orzeczenia, a nie ustaleń faktycznych i poglądów prawnych wyrażonych w jego uzasadnieniu (por. wyrok SN z 18 kwietnia 2013 r., II CSK 514/12, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., III CSK 284/07, Lex nr 380931). Przedmiotem prawomocności materialnej orzeczenia jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Sąd orzekając w konkretnej sprawie nie jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak również poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 249/10, Lex nr 936477).
Związanie treścią prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że inne sądy oraz inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Związanie to dotyczy jednak, jak wskazano wyżej samej treści sentencji i nie obejmuje jej uzasadnienia, zawierającego wskazanie dokonanych ustaleń i ocenę prawną. Odnosi się ono bowiem do samego rezultatu rozstrzygnięcia, a nie przesłanek, które do niego doprowadziły (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, z 23 maja 2002 r., IV CKN 1073/00).
Nie ulega więc wątpliwości, że orzeczenia sądowe prawomocne zarówno o charakterze konstytutywnym, jak i deklaratoryjnym stanowią podstawę wpisu. Do orzeczeń o charakterze konstytutywnym należy m. in. postanowienie o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne). W niniejszej sprawie wpis ostrzeżenia został dokonany na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt: I. Ns. 275/05 Sądu Rejonowego w (...) o rozgraniczenie nieruchomości.
Apelacja od powyższego orzeczenia została bowiem oddalona na podstawie postanowienia z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt: I. Ca. 390/14, co znane jest Sądowi Okręgowemu w (...) z urzędu. W tych warunkach stwierdzić należy, że sąd wieczystoksięgowy zobligowany był po otrzymaniu zawiadomienia o zmianie właściciela do dokonania stosownego ostrzeżenia z urzędu na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Niewątpliwie orzeczenie sądowe spełniało także wymogi formalne dokumentu stanowiącego podstawę wpisu w księdze wieczystej, stosownie do art. 31 ust. 1 w/w ustawy.
W konsekwencji, brak było podstaw do podważenia zaskarżonego orzeczenia. Słusznie wskazał też Sąd Rejonowy, że kwestionowanie ustaleń Sądu Rejonowego w (...) w sprawie o sygn. akt: I. Ns. 275/05, w tym zgłoszenie zastrzeżeń do opinii biegłego, która stanowiła podstawę tych ustaleń, winno odbywać się w toku tego postępowania. Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym nie jest bowiem uprawniony do rozstrzygnięcia sporu między stronami w przedmiocie zgłaszanego prawa do własności nieruchomości w sytuacji kiedy spór ten ujawni się w tym właśnie postępowaniu.
W konsekwencji, sąd wieczystoksiegowy rozpoznając wniosek o dokonanie wpisu związany jest treścią dokumentów dołączonych do wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji. SSO Aneta Ineza Sztukowska SSO Cezary Olszewski SSO Mirosław Krzysztof Derda