Legislator Case Law & Legislation
I C 225/15 AI generated

Court partially allowed loan contract claim, rejecting excessive penalty clauses as contrary to public policy.

Case Number I C 225/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court partially granted the plaintiff's claim for loan repayment, awarding the principal and valid fees while dismissing excessive penalty clauses. The plaintiff sought over 1,000 PLN based on a loan agreement containing high windication fees, but the defendant did not appear at the hearing. The court ruled that certain penalty provisions violated the principle of good faith and statutory limits, reducing the awarded amount to 571.17 PLN.

Legislator headnote

AI generated

Art. 5 kc; Art. 58 § 2 kc; Art. 481 kc; Art. 359 § 2 kc: Contractual clauses imposing excessive penalties or fees that contradict public policy or statutory limits are void, and courts must adjust awards to reflect only reasonable compensation for actual costs incurred.

Keywords

AI generated
loan contract dispute excessive penalty clauses public policy principle windication costs partial claim dismissal default judgment civil code provisions

Cited Legislation

AI generated
Art. 5 kc
W pozostałym zakresie Sąd uznał, że postanowienia umowne są nieważne z mocy poniżej wskazanych przepisów art. 5 kc w zw.
Art. 58 § 2 kc
z art. 58 § 2 kc i powództwo w tym zakresie oddalił.
Art. 481 kc
O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc.
Art. 359 § 2 kc
18-18 verte) W tym zakresie Sąd oparł się na treści umowy stron i na art. 359 § 2 1 kc regulującym odsetki maksymalne.
Art. 339 § 1 kpc
3 wyroku) Niniejszy wyrok był wyrokiem zaocznym wydanym na podstawie art. 339 § 1 kpc.
Art. 333 § 1 pkt. 3 kpc
Z tego też względu Sąd w punkcie 4 wyroku nadał na podstawie art. 333 § 1 pkt. 3 kpc wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności.
Art. 98 kpc
Na podstawie art. 98 kpc Sąd zasądził koszty procesu od pozwanej na rzecz powódki w łącznej kwocie 124,85 zł., na co składa się powyższy procent opłaty sądowej od pozwu – całkowita opłata to 30,- zł., nadto procent jak ww.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 225/14 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Joanna Dalba Protokolant Anna Szwed po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2015 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w W. przeciwko E. G. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej E. G. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. w W. kwotę 571,17 zł (pięćset siedemdziesiąt jeden złotych i siedemnaście groszy) wraz z: - odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP rocznie liczonymi od kwoty 534,50 zł (pięćset trzydzieści cztery złote i pięćdziesiąt groszy) od dnia 21 maja 2014 r. do dnia zapłaty; - odsetkami ustawowymi od kwoty 36,67 zł (trzydzieści sześć złotych i sześćdziesiąt siedem groszy) od dnia 31 października 2014 r. do dnia zapłaty;

2. w pozostałym zakresie oddala powództwo;

3. zasądza od pozwanej E. G. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. w W. kwotę 124,85 zł (sto dwadzieścia cztery złote i osiemdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 99,- zł (dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

4. wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn .akt: I C 225/15

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia (...) Sp. Z o.o. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od E. G. kwoty 1.040,- złotych, na którą składają się kwoty: - 690,- zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 4 kwietnia 2014 r. do dnia zapłaty; - 350,- zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 maja 2014 r. do dnia zapłaty oraz wniósł o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż dochodzona kwota wynika z braku zapłaty przez pozwaną zobowiązania z tytułu umowy pożyczki z dnia 4 marca 2014 r. zawartej miedzy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. a E. G.. (pozew z załącznikami – k. 2-18 ).

Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 roku nie stawił się pełnomocnik powoda ani pozwana, prawidłowo zawiadomieni. ( zpo- k. 27-28, protokół – k. 29). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 marca 2014 r. pomiędzy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. a E. G. została zawarta umowa pożyczki. Umowa została zawarta na okres od dnia 4 marca 2014 r. do dnia 3 kwietnia 2014 r., kiedy to miała nastąpić spłata końcowej raty pożyczki. (umowa – k.11,12). W w/w umowie pożyczkodawca, (...) Sp. z o.o. zobowiązała się do wypłaty kwoty 500,00 zł dla pozwanej E. G..

Ponadto, powód zastrzegł sobie prawo do pobrania opłat: 1. 50,00 zł za upomnienie, które powód mógł wysłać po upływie 7 dni od wystąpienia opóźnienia w spłacie 2. 50,00 zł za wezwania do zapłaty, które powód mógł wysłać po upływie 14 dni od opóźnienia w spłacie 3. 200,00 zł za wypowiedzenie umowy pożyczki 4. 50,00 zł za wezwanie do wykupu weksla 5. 10,00 zł dziennie za czynności windykacyjne i telefoniczny monitoring zadłużenia, naliczane od dnia wysłania pierwszego upomnienia przez okres do 60 dni. Od pozwanej pobrano prowizję w kwocie 190,-zł.

Na podstawie § 1 pkt. 7 umowy pożyczkobiorca zobowiązał się dokonać spłaty pożyczki wraz z odsetkami umownymi w wysokości 16% w stosunku rocznym. Powód, pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. wezwał pozwaną E. G. do natychmiastowej spłaty zadłużenia w kwocie 690,00 zł. W w/w piśmie naliczył również opłatę w wysokości 50,00 zł za upomnienie. (wezwanie – k. 13, zpo – k.

14) Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. powód wezwał pozwaną do natychmiastowej spłaty zadłużenia w kwocie 740,00 zł. Powód naliczył także opłatę od upomnienia w kwocie 50,00 zł. (wezwanie – 15, zpo – 16) W dniu 19 maja 2014 r. powód wezwał w przesądowym wezwaniu do zapłaty oraz wezwaniu do wykupu weksla pozwaną E. G. do spłaty zadłużenia w kwocie 1054,00 zł. Pismo to stanowiło jednocześnie wypowiedzenie umowy stron. (pismo – k. 17, zpo – k.

18) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Sąd w części co do kwoty 571,17 zł i odsetek wymienionych w wyroku uwzględnił powództwo jako uzasadnione, a uznał je za bezzasadne w pozostałej części. Zagadnienie pożyczki zawartej pomiędzy stronami niniejszego postępowania jest uregulowane w Ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U.2014.1497 j.t.). Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 tej Ustawy - Umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać:

1) imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy i pośrednika kredytowego;

2) rodzaj kredytu;

3) czas obowiązywania umowy;

4) całkowitą kwotę kredytu;

5) terminy i sposób wypłaty kredytu;

6) stopę oprocentowania kredytu oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy;

7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia;

8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1;

9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu;

10) informację o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności opłatach, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki na jakich koszty te mogą ulec zmianie;

11) roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu;

12) skutki braku płatności;

13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią;

14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje;

15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym;

16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem;

17) informację o prawie kredytodawcy do zastrzeżenia w umowie prowizji za dokonanie spłaty kredytu przed terminem i zasady ustalenia wysokości tej prowizji;

18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1;

19) warunki wypowiedzenia umowy;

20) informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi;

21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów. W świetle zaś art. 25 ust. 1 ww. Ustawy - Kredytodawca lub pośrednik kredytowy przy ustalaniu rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania uwzględnia:

1) całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, z wyłączeniem opłat z tytułu niewykonania swoich zobowiązań wynikających z umowy o kredyt oraz opłat innych niż cena nabycia towaru lub usługi, które konsument jest zobowiązany ponieść bez względu na sposób finansowania tego nabycia, oraz 2) koszty prowadzenia rachunku, z którego realizowane są spłaty, koszty przelewów i wpłat na ten rachunek, oraz inne koszty związane z tymi transakcjami, chyba że otwarcie rachunku nie jest obowiązkowe, a koszty rachunku zostały w sposób jasny, zrozumiały i widoczny podane w umowie o kredyt lub w innej umowie zawartej z konsumentem.

Poprzednio obowiązywała Ustawa z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U.2001.100.1081 z późn. zm.) W świetle przepisu art. 7a tej Ustawy - Łączna kwota wszystkich opłat, prowizji oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki, z wyłączeniem udokumentowanych lub wynikających z innych przepisów prawa kosztów, związanych z ustanowieniem, zmianą lub wygaśnięciem zabezpieczeń i ubezpieczeń (w tym kosztów ubezpieczenia spłaty kredytu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4), nie może przekroczyć 5 % kwoty udzielonego kredytu konsumenckiego.

Takiej czy podobnej regulacji nie zawiera nowa Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Umowa pomiędzy stronami niniejszego postępowania została zawarta w dniu 4 marca 2014 r., a więc pod rządami nowej Ustawy. Kwota kapitału kredytu na podstawie umowy stron to: 500,- zł., natomiast – jak wynika z § 1 pkt. 1 umowy – prowizje od udzielenia pożyczki ustalono na kwotę 190,- zł. Natomiast suma wszystkich opłat dochodzonych w pozwie od pozwanej to 350,- zł Tak więc kwota prowizji i opłat to łącznie kwota 540,- zł., czyli stanowiła ona ponad 100% udzielonej faktycznie pozwanej pożyczki.

Zdaniem Sądu opłaty, które naliczył powód, tj. opłaty za upomnienie w kwocie 50,00 zł, opłata za wezwanie do zapłaty w kwocie 50,00 zł, koszt wypowiedzenia umowy w kwocie 200,00 zł i opłata za wezwanie do wykupu weksla w kwocie 50,00 zł były nieuprawnione w zaistniałym stanie faktycznym. Przekraczały bowiem znacznie koszty udzielonego kredytu. Co więcej, w zakresie opłaty za wypowiedzenie umowy w kwocie 200,00 zł, powód takiej opłaty nie mógł w ogóle pobrać. Przedmiotem powództwa jest umowa pożyczki zawarta 4 marca 2014 r., która obowiązywała do 3 kwietnia 2014 r.

Powód wypowiedział umowę 19 maja 2014 r., także uczynił to już po wygaśnięciu umowy. W związku z powyższym, opłata za wypowiedzenie umowy nie mogła być naliczona. Umowy można wypowiadać tylko w okresie ich obowiązywania. Ponadto, powód nie wykazał wysokości poniesionych kosztów, nie wiadomo, dlaczego w/w opłaty miałyby zostać określone na taką, a nie inną wysokość. Opłaty te nie mogą stanowić dodatkowych źródeł dochodu, mogą być one tylko i wyłącznie rekompensatą za wydatki poniesione w związku z czynnościami potrzebnymi do egzekucji długu.

Pogląd o konieczności wykazania wysokości kosztów pożyczkodawcy został m. in. wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r. Sądu Rejonowego w Nysie (sygn. Akt I C 79/14 z dnia 10 czerwca 2014 r.). W tym stanie rzeczy Sąd uznał zasadność powództwa w kwocie 571,17 zł., na co składały się następujące kwoty: - 500,- zł. – kwota kapitału; - 34,50 zł. – kwota prowizji od udzielenia pożyczki, którą to Sąd uznał za zasadną w kwocie 5% od 690,- zł,; - 36,67 zł. – kwota opłat po wygaśnięciu umowy jako 5,3 % od kwoty 690,- zł.

W pozostałym zakresie Sąd uznał, że postanowienia umowne są nieważne z mocy poniżej wskazanych przepisów art. 5 kc w zw. z art. 58 § 2 kc i powództwo w tym zakresie oddalił. Mianowicie Sąd przepis art. 5 Kodeksu cywilnego stanowi, że - Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Natomiast na podstawie art. 58 § 1 kc - Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

W świetle zaś § 2 ww. przepisu -Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punktach 1 i 2 wyroku. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc. Sąd zasądził od kwoty 500,- zł. (kapitał) plus 34,50 zł. (kwota prowizji wyliczona jak wyżej wskazano), czyli łącznie od kwoty 534,- zł. – odsetki od dnia 21 maja 2015 r., kiedy to doręczono pozwanej wezwanie do zapłaty. (k. 18-18 verte) W tym zakresie Sąd oparł się na treści umowy stron i na art. 359 § 2 1 kc regulującym odsetki maksymalne.

Natomiast odsetki ustawowe od kwoty opłat 36,67 zł. (opłaty wyliczone jak wyżej wskazano) Sąd zasądził od dnia wniesienia powództwa tj. od dnia 31 października 2014 r. Z uwagi na powyższe powód wygrał sprawę w 55%. Na podstawie art. 98 kpc Sąd zasądził koszty procesu od pozwanej na rzecz powódki w łącznej kwocie 124,85 zł., na co składa się powyższy procent opłaty sądowej od pozwu – całkowita opłata to 30,- zł., nadto procent jak ww. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika powoda. (por. pkt. 3 wyroku) Niniejszy wyrok był wyrokiem zaocznym wydanym na podstawie art. 339 § 1 kpc.

Z tego też względu Sąd w punkcie 4 wyroku nadał na podstawie art. 333 § 1 pkt. 3 kpc wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności. (por. pkt. 4 wyroku) ZARZĄDZENIE (...)