Legislator Case Law & Legislation
III AUa 528/13 AI generated

Appeal court quashes lower court's pension award due to failure to order mandatory expert medical opinion.

Case Number III AUa 528/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court quashed the lower court's decision granting a disability pension and remanded the case for a retrial. The applicant argued for pension rights based on a long work history and a prior medical opinion, while the Social Insurance Institution contended insufficient contribution periods. The court ruled that the first-instance judge violated procedural law by relying on an expert opinion from a different case rather than ordering a new, mandatory expert examination required by statute.

Legislator headnote

AI generated

Art. 278 § 1 k.p.c.; Art. 12 ust. 1, 3; Art. 13 ust. 1 of the Social Insurance Act: In cases concerning the right to a disability pension, the assessment of work incapacity requiring specialized knowledge must be based on an expert opinion from a qualified medical expert; reliance on an expert opinion from a different proceeding constitutes only private evidence and does not satisfy this statutory requirement.

Keywords

AI generated
disability pension entitlement expert medical opinion procedural violation social insurance law work incapacity assessment evidence admissibility remand for retrial

Cited Legislation

AI generated
Art. 278 § 1 k.p.c.
Na mocy art. 278 § 1 k.p.c., w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.
Art. 12 ust. 1 and 3 of the Social Insurance Act
Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 12 cytowanej ustawy, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
Art. 13 ust. 1 of the Social Insurance Act
Art. 386 § 4 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
art. 278 § 1 k.p.c
Na mocy art. 278 § 1 k.p.c., w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.
art. 386 § 4 k.p.c
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III AUa 528/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Grubba (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Mazur SSO del. Alicja Podlewska Protokolant: Angelika Judka po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. w Gdańsku sprawy K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do renty na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt VII U 2201/12 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku VII Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sygn. akt III AUa 528/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 marca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił wnioskodawcy K. S. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na to, że w ciągu dziesięciolecia przypadającego przed dniem złożenia wniosku o świadczenie rentowe nie wykazał on wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, pomimo iż Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 24 lutego 2012 r. uznała, iż wnioskodawca jest trwale częściowo niezdolny do pracy od dnia złożenia wniosku o rentę. Częściowa niezdolność do pracy powstała w marcu 2012 r.

Wnioskodawca K. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wniósł o przyznanie prawa do renty, albowiem został uznany za trwale częściowo niezdolnego do pracy, wskazując przy tym, iż schorzenie, z powodu którego uznano go za niezdolnego do pracy, istnieje od dzieciństwa i już w 2010 roku składał wniosek o przyznanie mu prawa do renty. Wnioskodawca posiada staż wynoszący 34 lata, 2 miesiące i 23 dni. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując w całości argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji.

Informacyjnie organ rentowy podał, iż wnioskodawca udowodnił okres składkowy i nieskładkowy na przestrzeni całego życia w wymiarze: 34 lat, 2 miesięcy i 23 dni. Jednocześnie pozwany organ rentowy wskazał, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ubezpieczony legitymuje się okresami składkowymi i nieskładkowymi w zakresie prawa do renty na dzień powstania niezdolności i do pracy w wymiarze 8 lat, 1 miesiąc i 15 dni, zaś na dzień złożenia wniosku w wymiarze 2 lat, 9 miesięcy i 9 dni zamiast wymaganych 5 lat. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r.

Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia złożenia wniosku na stałe. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: K. S., urodzony dnia (...), w dniu 19 marca 2012 r. złożył w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. ustalił, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy.

Wnioskodawca wniósł od tego orzeczenia sprzeciw do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia 24 maja 2012 r. orzekła, iż wnioskodawca jest trwale częściowo niezdolny do pracy od dnia złożenia wniosku. Wnioskodawca bezspornie wykazał się stażem ubezpieczeniowym w wymiarze łącznie 34 lat, 2 miesięcy i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania ustalonego stopnia niezdolności do pracy - 8 lat, 1 miesiąc oraz 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych, natomiast w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem złożenia wniosku o świadczenie rentowe wnioskodawca wykazał 2 lata, 9 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. decyzją z dnia 12 czerwca 2012 r. odmówił prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na to że niezdolność do pracy wnioskodawcy K. S. powstała po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia wnioskodawcy, które ustało 30 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące przesłanki :

1) jest niezdolny do pracy, 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 3) niezdolność do pracy powstała w okresie ubezpieczenia albo nie później niż w okresie 18 miesięcy od jego ustania. Jednocześnie, przesłanka przyznania renty określona w pkt 3 nie ma zastosowania do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący, co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (ust. 2 art. 57). W myśl art. 58 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy, warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej (ust. 2 art. 58 ustawy). Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 12 cytowanej ustawy, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.

Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości iż wnioskodawca jest trwale częściowo niezdolny do pracy, co zostało stwierdzone orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 maja 2012 roku. Niesporne jest również, że wnioskodawca legitymuje się wymaganym 5-letnim okresem składkowym i nieskładkowym poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy.

Wnioskodawca nie wykazał, że niezdolność do pracy wnioskodawcy powstała w okresie 18-tu miesięcy od ustania ubezpieczenia. Wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu do 30 kwietnia 2010 roku, a Komisja Lekarska ustaliła niezdolność do pracy na dzień złożenia wniosku o rentę w marcu 2012 roku. Wątpliwości odnośnie konieczności spełnienia wskazanego wyżej warunku w stosunku do ubezpieczonych legitymujących się odpowiednio długim stażem ubezpieczeniowym były przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który już w 2006 r. w uchwale z dnia 23 marca 2006 r.

I UZP 5/05 (OSNP 2006 r., Nr 19020, poz. 305) wyraził pogląd, że renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy, bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 tej ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał na możliwość wykładni językowo-logicznej art. 57 ust. 2 ustawy, która prowadziłaby do stanowiska, że skoro przepis ten wyraźnie stwierdza, że do osób w nim wymienionych nie stosuje się przepisu ust. 1 pkt 3, to znajdują do nich zastosowanie pozostałe przepisy ust. 1, tj. wymagania przewidziane w pkt 1 i 2 w ich dotychczasowym rozumieniu. Wykładni tej przeciwstawił inną możliwą interpretację językowo-logiczną art. 57 ust. 2 ustawy. Sąd Najwyższy zauważył, że po nowelizacji art. 57 składa się z dwóch części nie tylko w znaczeniu formalnym - ust. 1 i 2 - ale również merytorycznym.

Ustęp 1 określa dotychczasowe przesłanki prawa do renty. Ustęp 2 stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. Koncentrując się na treści wymienionego przepisu w jego pełnym brzmieniu Sąd ten doszedł do wniosku, że w odniesieniu do osób, o których mowa w tym przepisie ustawodawca zrezygnował nie tylko z wymagania, aby niezdolność do pracy powstała w okresach wymienionych w ust. 1 pkt 3, ale ponadto określił w sposób szczególny okres składkowy i nieskładkowy wymagany dla nabycia przez nie prawa do renty oraz stopień niezdolności do pracy.

Stwierdził, że określony w art. 57 ust. 2 minimalny wymagany okres składkowy i nieskładkowy spełnia przewidziany w ust. 1 pkt 2 warunek uzyskania prawa do renty w postaci posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego. Uzasadnia to w sumie wniosek, że przepis ust. 2 w sposób szczególny w porównaniu z przesłankami (warunkami) przewidzianymi w ust. 1 określa przesłanki prawa do renty. Wymagany okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2 określa przepis art. 58, według którego warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2 uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej określoną liczbę lat w zależności od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy.

Okres ten wynosi pięć lat, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. Przepis art. 58 ust. 1 nie odnosi się do art. 57 ust. 2, który samodzielnie określił minimalny okres składkowy i nieskładkowy. Tym samym w odniesieniu do kręgu osób, o których mowa w art. 58 ust. 1 nie znajduje zastosowania ust. 2 tego przepisu, który w przypadku osób w wieku powyżej 30 lat wymaga, aby pięcioletni okres zatrudnienia przypadał w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Sąd Najwyższy odwołał się również do wykładni funkcjonalnej omawianego przepisu, stwierdzając, że kontekście nowej regulacji prawnej przewidzianej art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niebezpieczeństwo naruszenia dotychczasowego systemu ubezpieczenia rentowego nie zachodzi ze względu na surowe warunki uzyskania prawa do emerytury oraz wymóg istnienia u ubezpieczonego całkowitej niezdolności do pracy. W ocenie Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, jednakże na podstawie dokumentacji lekarskiej znajdującej się w aktach rentowych wynika, iż niezdolność do pracy wnioskodawcy powstała znacznie wcześniej niż ustaliła to Komisja Lekarska ZUS-u.

Wnioskodawca od dzieciństwa choruje na epilepsję. W trakcie ostatniego zatrudnienia, które trwało do 30.04.2012 roku wnioskodawca kilkakrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich. Wraz z wnioskiem o rentę wnioskodawca dołączył opinię Sądowo -psychiatryczną sporządzoną w dniu 18 października 2011 roku dla potrzeb Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe. Z opinii tej wynika, że na tę datę wnioskodawca był już osobą niezdolną do pracy, zdradza objawy choroby psychicznej „jakościowych zaburzeń świadomości". Z uwagi na objawy tej choroby (znaczna dezorganizacja myślenia i zachowania, prowadząca do zachowań niebezpiecznych dla badanego i otoczenia, agresja czynna), badany stanowił bezpośrednie zagrożenie dla własnego życia, a także zdrowia i życia innych osób.

Ze względu na powyższe biegły sądowy M. S.specjalista psychiatra orzekł iż przyjęcie K. S.do szpitala psychiatrycznego na mocy art. 23 Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego mimo braku zgody ubezpieczonego - było zasadne. Powyższy stan psychiczny wnioskodawcy powstał niewątpliwie w okresie przed upływem 18-tu miesięcy od daty ustania ubezpieczenia. W świetle powyższego, zdaniem Sądu I instancji, zbędne było powoływanie dowodu z opinii biegłego sądowego psychiatry na okoliczność daty powstania niezdolności do pracy wnioskodawcy, a w szczególności czy powstała ona przed dniem 1 listopada 2011 roku.

W wywiadzie opinii lekarskiej zawarta jest informacja (nieprawdziwa co do wskazanej w nim daty, a mające ważne znaczenie dla ustalenia daty powstania niezdolności do pracy), że wnioskodawca w listopadzie 2011 roku, (a w rzeczywistości miało to miejsce 10 października 2011 roku - co potwierdza karta wypisu ze szpitala i opinia lekarza psychiatry z dnia 18 października 2011 roku) po napadzie padaczkowym miał miejsce przedłużony stan pomroczny i leczony był na oddziale psychiatrycznym - umknęło uwadze Komisji lekarskiej ZUS-u, że przebywał tam ponad 3 miesiące.

Z dokumentów, które miała do dyspozycji Komisja Lekarska ZUS-u, a także Lekarz Orzecznik ZUS wynika, że wnioskodawca został przyjęty na oddział w „stanie pomrocznym po napadzie drgawkowym" a lekarz dyżurny Izby Przyjęć zadecydowała o przyjęciu go do szpitala psychiatrycznego, mimo braku zgody na leczenie. Konieczne było przeprowadzenie postępowania przed Sądem Rejonowym Gdańsk - Południe V Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego bez wyrażonej zgody na mocy art. 23 Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego (sygn. akt sprawy VRNs 610/11).

Sporządzona opinia lekarska w tej sprawie potwierdziła zasadność takiej formy przyjęcia na oddział psychiatryczny. Po wyjściu ze szpitala, zaledwie miesiąc później wnioskodawca w marcu 2012 roku miał kolejny napad padaczkowy, w wyniku którego urazu twarzo-czaszki ze złamaniem kości oczodołu lewego i ogniskiem krwotocznym w płacie czołowym prawym i został przyjęty do szpitala na oddział chirurgii ogólnej z rozpoznaniem stanu po napadzie padaczkowym, wtórnym urazem głowy, stłuczeniem płata czołowego prawego, złamaniem wieloodłamowym zatoki szczękowej lewej, złamaniem luku jarzmowego lewego, złamaniem ściany bocznej oczodołu lewego.

W wywiadzie opinii lekarskiej wspomina się jedynie, że wnioskodawca w marcu 2012 roku doznał po napadzie padaczkowym urazu twarzo-czaszki ze złamaniem kości oczodołu lewego i ogniskiem krwotocznym w płacie czołowym prawym. W wywiadzie tym stwierdza się, również, że od 2 lat napady stały się uogólnione Zdaniem Sądu Okręgowego, znajdująca się w aktach dokumentacja lekarska daje podstawę do przyjęcia, że wnioskodawca był częściowo niezdolny do pracy w dniu przyjęcia na oddział psychiatryczny, tj. dnia 10 października 2011 roku.

Tym samym wnioskodawca spełniła wszystkie warunki niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia złożenia wniosku na stałe. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji, działając na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z cytowanymi przepisami, zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w ten sposób, że przyznał K. S. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od dnia złożenia wniosku (tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym wnioskodawca złożył wniosek o świadczenie rentowe) na stałe. Odnośnie daty początkowej przyznania świadczenia Sąd Okręgowy miał na uwadze dyspozycję art. 129 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Apelację od wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zarzucając naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez stwierdzenie, że częściowa niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała dnia 10 października 2011 r. Wskazując na powyższe, pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Komisja lekarska w dniu 24 maja 2012 r. wydała orzeczenie o częściowej trwałej niezdolności do pracy od daty złożenia wniosku, tj. od marca 2012 r. po zasięgnięciu opinii konsultanta psychologa.

Uzyskane wyniki wskazywały na cechy patologii w obrębie (...) pod postacią obniżenia uczenia się nowego materiału, zwolnienia toku myślowego, zaburzeń koncentracji uwagi o możliwym podłożu emocjonalnym do dalszej obserwacji, które aktualnie ograniczały zdolność do pracy. Hospitalizacja psychiatryczna od dnia 11 października 2011 r. do dnia 26 stycznia 2012 r. byłą z powodu przedłużonego stanu pomrocznego po przebytym napadzie padaczkowym. W trakcie 3 miesięcznej obserwacji psychiatrycznej wykonane testy psychologiczne w styczniu 2012 r. nie wykazały istnienia dysfunkcji poznawczych.

Również zapis EEG w normie, bez czynności patologicznej. Podczas hospitalizacji nie rozpoznano choroby psychicznej, a jedynie zaburzenia nastroju i osobowości pod postacią dysforii, postawy roszczeniowej, okresowo agresji słownej. Dokumentacja neurologiczna, druk N- 9 wskazują, że napady duże występowały jeden raz na kilaka miesięcy, głównie w nocy. Od 2010 r. wnioskodawca zgłasza napady częściowo złożone dwa razy w miesiącu. Ze względu na powyższe okoliczności ustalenie wcześniejszej daty powstania/długotrwałej niezdolności do pracy budzi uzasadnione wątpliwości.

W związku z tym, zdaniem pozwanego, niezdolność do pracy powstała po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia, które ustało 30 kwietnia 2010 r. Z ostrożności pozwany podał także, iż na okoliczność ustalenia innej daty powstania niezdolności do pracy, aniżeli ustalonej przez organ rentowy, Sąd winien w niniejszym postępowaniu przeprowadzić dowód z opinii biegłych sądowych. Powyższe znajduje oparcie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 01.12.2010 r. I UK 204/09. Sąd Najwyższy stwierdził, iż w sprawie, której przedmiotem jest prawo do renty z ubezpieczenia społecznego, warunkująca powstanie tego prawa ocena niezdolności do pracy w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych posiadających odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń ubezpieczonego.

W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego okazała się zasadna, skutkując uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przedmiotem niniejszej sprawy było prawo wnioskodawcy K. S. do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazać na wstępie należy, iż Sąd I instancji prawidłowo przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, jednakże nie zastosował ich właściwie, gdyż nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niemożności dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych.

Na mocy art. 278 § 1 k.p.c., w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ocena niezdolności do pracy, w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy uwzględniać musi takie elementy jak poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

Ocena ta ma charakter prawny, jednak podstawę jej dokonania stanowić musi rzetelna ocena stanu zdrowia ubezpieczonego. W związku z powyższym, pomimo wskazania w przepisie art. 278 § 1 k.p.c. możliwości powołania biegłego jako fakultatywnego, nie zaś obligatoryjnego dowodu, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, w sprawie, której przedmiotem jest prawo do renty z ubezpieczenia społecznego, warunkująca powstanie tego prawa ocena niezdolności do pracy w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych posiadających odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń ubezpieczonego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2010 r., I UK 204/09, Lex nr 577813; wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2005 r., II UK 277/04, Lex nr 174292, wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2007, III UK 130/06, Lex nr 368973).

W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy swoje ustalenia w zakresie stopnia oraz daty powstania niezdolności do pracy wnioskodawcy oparł na opinii Komisji Lekarskiej ZUS-u oraz na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji lekarskiej. Sąd I instancji nie przeprowadził natomiast dowodu z opinii biegłego, a jedynie posiłkował się załączoną przez wnioskodawcę opinią sądowo - psychiatryczną sporządzoną w dniu 18 października 2011 r. na potrzeby sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym Gdańsk – Południe w Gdańsku, z której wynika, iż na te datę ubezpieczony był już osobą niezdolną do pracy.

Zważyć jednakże należy, iż opinia biegłego złożona w innej sprawie nie ma mocy dowodowej opinii biegłego na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, dowód z opinii biegłego złożonej w innej sprawie, w zakresie zawartej w takiej opinii treści, ma charakter dokumentu prywatnego co oznacza, że stanowi dowód tego, że dana osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., I UK 210/12, Lex nr 1284721; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r., II CNP 23/11, Lex nr 1110965).

Stwierdzić zatem trzeba, iż Sąd Okręgowy, przeprowadzając postępowanie dowodowe i dokonując ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, naruszył art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jako że kwestia niezdolności do pracy stanowi istotną przesłankę przyznania prawa do renty z tytułu częściowej bądź całkowitej niezdolności do pracy, naruszenie to spowodowało nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.