Social court dismissed pension appeal; claimant failed to prove 15 years special work due to forced labor contract status.
Legislator summary
AI generatedThe Social Court dismissed the appellant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant early retirement benefits. The appellant argued that a specific employment period should count as special work, but the court found the employment was based on a forced labor contract. Consequently, the court ruled that such contracts preclude the statutory right to early retirement regardless of the work's nature.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 32; Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego art. 4 ust. 1; Prawo pracy art. 2; Prawo postępowania w sprawach ubezpieczenia art. 477 ust. 14 § 1: Employment under a forced labor contract excludes the right to early retirement even if performed under special working conditions.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VII U 2457/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia S.O. Ewa Gulska Protokolant sekretarz sądowy Anna Łempicka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 roku w Lublinie sprawy L. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania L. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 września 2014 roku numer (...) oddala odwołanie. Sygn akt VII U 2457/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 września 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił L. K. prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2014 r., poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r., Nr.8, poz 43 ze zm). W uzasadnieniu wskazano, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie osiągnął 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz nie został udowodniony 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i pełnym wymiarze czasu pracy (decyzja – k. 27 akt emerytalnych).
W odwołaniu od powyższej decyzji L. K. domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury. Skarżący w uzasadnieniu odwołania wskazał, iż w okresie od 7 marca 1978 roku do 30 listopada 1984 roku pracował na rzecz (...)z siedzibą w O. na podstawie umowy o pracę nakładczą. Wnioskodawca domagał się zaliczenia powyższego okresu do ogólnego stażu pracy oraz do okresu pracy w warunkach szczególnych ( odwołanie – k. 2-7 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ renrowy wnosił o jego oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 11 – 12 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił co następuje. S. M. , urodzony (...) w dniu (...) roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł oświadczenie o tym, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (wniosek o emeryturę - k. 1 – 4 a.e.). Na podstawie dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury organ emerytalny ustalił na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 20 lat, 7 miesięcy i 20 dni, tj. 20 lat, 6 miesięcy i 8 dni okresów składkowych oraz 1 miesiąc i 12 dni okresów nieskładkowych.
Organ rentowy do stażu pracy w warunkach szczególnych zaliczył wnioskodawcy okres wynoszący 11 lat, 6 miesięcy i 21 dni (decyzja – 27 – 27 v. a.e., karta przebiegu zatrudnienia – k. 26 a.e.). Zakład nie uwzględnił okresu pracy od 7 marca 1978 roku do 30 listopada 1984 roku w (...) w O. jako pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, ponieważ wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę lecz wykonywał pracę chałupniczą – umowa o pracę nakładczą (decyzja – k. 27 a.e.). W tym stanie rzeczy wydana została zaskarżona decyzja z dnia 19 września 2014 roku.
L. K. został zatrudniony w (...)w L. Oddział w L. na podstawie umowy o pracę nakładczą od dnia 7 marca 1978 roku (umowa o pracę nakładczą – k. 9 w aktach osobowych – koperta k. 56 a.s.). Wnioskodawca w w/w zakładzie pracy zatrudniony jako spawacza-lakiernik. Do obowiązków skarżącego należało wykonywanie stojaków na kwiaty. L. K. spawając kwietniki, a następnie malował je dwukrotnie farbą olejną przy pomocy pędzla. Po wykonaniu świecznika wnioskodawca go pakował i metkował. Skarżący musiał wykonać minimalną ilość świeczników wynoszącą 200 sztuk, zaś faktycznie wykonywał ich w przedziale wynoszącym około 250-300 sztuk.
L. K. powyższe czynności wykonywał na terenie swojej posesji, gdzie miał odpowiednio przygotowane pomieszczenie (zeznania wnioskodawcy – k. 28 v. – 29 a.s. i 64 v. a.s., zeznania świadka M. K. – k. 44 v. a.s., zeznania świadka K. L. – k. 44 v. – 45 a.s., zeznania świadka T. L. – k. 45 a.s.). Wszystkie materiały potrzebne do wytworzenia świeczników tj. farbę, rozpuszczalniki, narzędzia i spawalnicę, wnioskodawca otrzymywał od pracodawcy (zeznania wnioskodawcy – k. 28 v. – 29 a.s., zeznania świadka M. K. – k. 44 v. a.s., zeznania świadka T.
L. – k. 45 a.s.). Wytworzone przez skarżącego świeczniki były odbierane bezpośrednio od niego dwa lub trzy razy w miesiącu. Ponadto wobec wnioskodawcy wykonywane były kontrole ze strony(...)(zeznania wnioskodawcy – k. 28 v. – 29 a.s., zeznania świadka M. K. – k. 44 v. a.s., zeznania świadka K. L. – k. 44 v. – 45 a.s., zeznania świadka T. L. – k. 45 a.s.). Wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie w systemie akordowym, które było nie niższe połowa najniższego wynagrodzenia (zeznania wnioskodawcy – k. 28 v. – 29 a.s. i 64 v. a.s., zeznania świadka M.
K. – k. 44 v. a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody. Za wiarygodne Sąd uznał zeznania złożone przez wnioskodawcę uznając je za jasne, pełne, logiczne, spójne z zeznaniami świadków oraz z dowodami w postaci dokumentów znajdującymi się w aktach osobowych wnioskodawcy. Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie, za wyjątkiem M. K. – żony skarżącego, to osoby obce dla wnioskodawcy. Byli oni jego sąsiadami w okresie zatrudnienia w w/w zakładzie pracy na podstawie umowy o pracę nakładczą.
Świadkowie dysponowali, niezbędnymi wiadomościami w zakresie charakteru czynności wykonywanych przez wnioskodawcę, jego obowiązków, warunków zatrudnienia i zasad organizacji pracy. Zeznania świadków są logiczne i spójne, korelują ze sobą i z zeznaniami skarżącego. Zeznania wnioskodawcy, jak i świadków w tym również M. K. (żony skarżącego) były wiarygodne. L. K. w sposób szczegółowy opisał zakres swoich obowiązków. Przede wszystkim jednak przyznał, że pracę w spornym okresie wykonywał na podstawie umowy o pracę nakładczą.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony również w oparciu o przytoczone dowody z dokumentów zawarte w aktach organu rentowego, jak i w oparciu o akta osobowe wnioskodawcy za okres pracy w(...) Zostały one sporządzone w przepisanej formie, w oparciu o obowiązujące w dacie ich wydania przepisy prawne oraz wydane przez kompetentne osoby w ramach przysługujących im uprawnień.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie L. K. nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Ubezpieczeń (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przepis art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Według § 3 cytowanego rozporządzenia okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Jednocześnie przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury L. K. musiał spełnić łącznie następujące przesłanki: osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny, nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnić: co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat.
Stwierdzić w tym miejscu należy, iż dochodzony w niniejszym postępowaniu okres zatrudnienia od 7 marca 1978 roku do 30 listopada 1984 roku w (...) z siedzibą w O., nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym na podstawie art. 32 ustawy nie przysługuje ubezpieczonym z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o pracę nakładczą, choćby wykonywali to zatrudnienie w szczególnych warunkach. W wyroku z dnia 8 maja 2008 r., ( I UK 354/07, OSNP 2009/17-18/237) i z dnia 21 stycznia 2010 r., ( II UK 162/09, LEX nr 583806) Sąd Najwyzszy wskazał, że prawo do emerytury w nizszym wieku emerytalnym nie przysługuje ubezpieczonym z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o pracę nakładczą, choćby wykonywali to zatrudnienie w szczególnych warunkach.
Treść art. 32 ustawy wprost bowiem stanowi, że prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przysługuje wyłącznie pracownikom. Pracownikami są zaś wyłącznie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. (art. 2 kp). W tym przypadku nie ma więc znaczenia charakter wykonywanych czynności, ale podstawa zatrudnienia. Nawet wykonywanie czynności wchodzących w zakres prac zaliczanych do wykonywanych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie uprawnia do emerytury z tego tytułu, jeżeli prace wykonywane były na podstawie umowy o pracę nakładczą.
Taka zaś sytuacja miała miejsce w przypadku spornego okresu zatrudnienia wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy należało uznać, że L. K. licząc na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił jednej z przesłanek do ustalenia prawa do emerytury tj. wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie wyżej wskazanych przepisów oraz art. 477 14 § 1 kpc orzekł jak w sentencji.