Court exempts plaintiff from costs under Art. 102 CPC due to special circumstances and ongoing health effects.

Sygn. akt III Cz 1858/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek Sędziowie SO Andrzej Dyrda (spr.) SR (del.) Maryla Majewska - Lewandowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy z powództwa D. K. przeciwko (...) Zakładowi (...) na (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt II C 702/12 postanawia :

1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 3 w ten sposób, że nie obciąża powoda kosztami procesu;

2. oddalić zażalenie w pozostałej części;

3. nie obciążyć powoda kosztami postępowania zażaleniowego. SR(del.) Maryla Majewska - SSO Leszek Dąbek SSO Andrzej Dyrda - Lewandowska

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem zawartym w punkcie 3 wyroku z dnia 23 maja 2014r. Sąd Rejonowy w Rybniku zasądził od pozwanego (...) Zakładu (...) na (...) S.A. na rzecz powoda D. K. kwotę 982 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w oparciu o art. 100 k.p.c. w związku z art. 108 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie wniosła pozwana podnosząc, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 100 k.p.c. Na tych podstawach wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kwoty 163,28 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W niniejszym postępowaniu powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 3.850 zł odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu z powodu nieszczęśliwego wypadku . Podstawą roszczenia było zatem subiektywne przekonanie (choć nie w pełni słuszne) powoda o zasadności jego żądania. Zakwestionowanie tego przeświadczenia przez pozwanego, co wynika z istoty kontradyktoryjności, nie mogło przełożyć się na kwalifikację, że od tej chwili powód niezasadnie podtrzymywał swoje żądanie.

Subiektywne (ze swej istoty) poczucie krzywdy wymagało zweryfikowania istnienia tego stanu w sposób obiektywny, co z kolei wymagało przeprowadzenia postępowania sądowego z uwzględnieniem zasad postępowania dowodowego. Wyjaśnienie istoty sprawy, zgodnie z art. 227 k.p.c., wymagało zatem ustalenia rozmiaru doznanego uszczerbku. Ustalenie tych okoliczności wymagało z kolei wiadomości specjalnych, które umożliwiły dopiero na definitywne rozstrzygnięcie o zasadności roszczenia. Oddalenie powództwa w takich przypadkach, co miało miejsce w tym przypadku, nie przesądza o oczywistej bezzasadności roszczenia, na co w zażaleniu wskazuje pozwany.

W niniejszym przypadku, powód utrzymał się ze swym żądaniem w niewielkim zakresie, jednak mimo to, Sąd Rejonowy zastosował art. 100 k.p.c. i całymi kosztami obciążył pozwaną, pomimo, iż postępowanie zostało w części umorzone. Sąd Okręgowy oceny tej nie podziela. W okolicznościach tej sprawy, Sąd Okręgowy uznał za zasadne zastosowanie art. 102 k.p.c. i nie obciążył powoda kosztami procesu. Stosownie do art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Wskazana regulacja prawna, jako przepis szczególny do wskazanego powyżej art. 98 k.p.c., winna być stosowana w wyjątkowych sytuacjach, na co zresztą wskazuje redakcja art. 102 k.p.c. Ocena, czy takie przesłanki wystąpiły powinna być zawsze dokonywana w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r., II CZ 223/73). W doktrynie i orzecznictwie, jako okoliczności uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c., wskazuje się te związane z samym przebiegiem postępowania, ale również dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony.

Niemniej jednak, trudna sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 k.p.c.- od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2012r., I ACa 316/12; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2012r., I ACz 1178/12; postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2012r., I ACz 961/12).

Ocena tych okoliczności następuje z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Za zastosowaniem art. 102 k.p.c. przemawia przede wszystkim przedmiot postępowania, jak również to, że pomimo zakończenia procesu leczenia, powód nadal odczuwa skutki doznanego urazu w postaci bólu nadgarstka w przypadku przeciążeniu funkcją. Tym samym, pomimo ustalenia całkowitego uszczerbku w wysokości niższej niż zakładał powód, a jednocześnie wyższej niż wynikało to ze stanowiska pozwanej, zasadne było nieobciążenie powoda kosztami procesu ze względu na wskazane powyżej okoliczności.

Te same względy zadecydowały o nieobciążaniu powoda również kosztami postępowania zażaleniowego. Z powołanych powyżej względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji, po myśli art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c., a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił w oparciu o art. 385 k.p.c. SR(del.) Maryla Majewska - SSO Leszek Dąbek SSO Andrzej Dyrda - Lewandowska