Legislator Case Law & Legislation
II Cz 579/14 AI generated

Appeal dismissed; appellant bears expert costs as no conflicting interests existed under Civil Procedure Code.

Case Number II Cz 579/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal regarding the allocation of expert witness costs in a probate dispute. The lower court had ordered the appellant to pay for an expert opinion necessary to interpret the will, while the appellant argued this violated the general rule on cost allocation. The court ruled that since the parties' interests were not conflicting and the expert evidence was essential for the court's independent assessment of the will, the appellant must bear these costs under the standard provision of the Civil Procedure Code.

Legislator headnote

AI generated

Art. 520 § 1 k.p.c.; Art. 520 § 2 k.p.c.; Art. 113 ust. 1 u.k.s.c.: Costs incurred for expert opinions ordered by the court are borne by the party whose participation necessitated the evidence, absent a conflict of interests between parties justifying the exception in § 2.

Keywords

AI generated
costs of proceedings expert opinion conflict of interests probate dispute Civil Procedure Code court order appellant liability

Cited Legislation

AI generated
Art. 520 § 1 k.p.c.
Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, iż oparł je na treści przepisu art. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Art. 520 § 2 k.p.c.
Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, iż oparł je na treści przepisu art. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Art. 113 ust. 1 u.k.s.c.
Oznacza to, że zastosowanie do rozstrzygnięcia o tych kosztach ma przepis art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym odpowiednie zastosowanie do orzekania o pozostałych do uiszczenia kosztach sądowych znajdzie przepis art.
Art. 385 k.p.c.
Na mocy art. 385 kpc w zw.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 kpc zażalenie wnioskodawcy jako bezzasadne należało oddalić.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II Cz 579/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2015 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. H. z udziałem M. C., H. P., J. J., B. H., J. I. o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F. H. w sprawie II Ns 985/12 na skutek zażalenia wnioskodawcy od punktu 3 postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2014 roku w sprawie II Ns 135/13 postanawia: oddalić zażalenie. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt II Cz 579/14

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 14 maja 2014 roku zmienił prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 24.01.2013 roku w sprawie II Ns 985/12 w punkcie 1 w ten sposób, iż stwierdził, że spadek po F. H. zmarłej w dniu 13.11.1980 roku nabyli na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia (...) synowie: H. H. w(...) części i M. H. w (...) części oraz na podstawie ustawy synowie: H. H. i M. H. każdy z nich w (...) części. W punkcie 2 postanowienia Sąd przyznał biegłemu R. G. wynagrodzenie w kwocie 5.980, 90 zł za sporządzenie opinii z dnia 14.01.2014 roku.

W punkcie 3 postanowienia Sąd Rejonowy kosztami sądowymi obciążył wnioskodawcę H. H. i nakazał pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 5.980,90 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 14.05.2014 roku Sąd Rejonowy wskazał, że z wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wystąpił H. H. wnosząc o stwierdzenie, że spadek po F. H. na podstawie testamentu nabył on w (...) części oraz M. H. w (...) części, a także o przyznanie zapisów wskazanych w testamencie J.

L. oraz W. Z.. Na rozprawie w dniu 09.05.2014 roku wnioskodawca zmodyfikował swoje stanowisko wnosząc o stwierdzenie, iż to on nabył spadek na mocy testamentu w całości natomiast rozporządzenia na rzecz pozostałych w/w osób stanowią zapisy. W wypadku nieuwzględnienia takiej wykładni testamentu wnioskodawca wniósł o uznanie, iż udział wynoszący (...) dziedziczą H. H. i M. H. proporcjonalnie do wskazanych w testamencie udziałów przypadających na rzecz każdego z nich. Uczestniczka postępowania M. C. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku co do pozostałej - nieokreślonej w testamencie - części spadku poprzez stwierdzenie, że nabyli ją spadkobiercy ustawowi po 1/12 części każdy.

Sąd Rejonowy stwierdził, że dla wykładni testamentu F. H. z uwagi na jego treść, istotne znaczenie miało ustalenie składu majątku na dzień sporządzania testamentu a także jego wartości w celu ustalenia czy przeznaczenie J. L. i W. Z. kwot po 5.000 zł miało charakter ustanowienia na ich rzecz zapisu czy też było powołaniem do dziedziczenia w (...) części. W tym celu Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego na okoliczność oszacowania jaka była wartość nieruchomości spadkowej w dniu sporządzenia testamentu i jaki był stosunek kwot wskazanych w testamencie do tej wartości.

Biegły oszacował wartość nieruchomości na kwotę 212.900 starych złotych. Sąd dając wiarę opinii biegłego ustalił, iż kwoty po 5.000 zł stanowiły znikomą część majątku spadkowego i dlatego wykluczone jest uznanie, iż spadkodawczyni powoływała J. L. i W. Z. do (...) części spadku. Sąd uznał te rozporządzenia za zapisy. Między innymi na tej podstawie Sąd Rejonowy orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, iż oparł je na treści przepisu art. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Oznacza to, że jeżeli jest kilku uczestników postępowania i żaden z nich nie zgłosił wniosku o zasądzenie kosztów, Sąd wydaje rozstrzygnięcie o kosztach według formuły tego przepisu, czyli orzeka, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Zasada ta, w ocenie Sądu Rejonowego, dotyczy zarówno kosztów poniesionych przez uczestnika bezpośrednio, powstałych w wyniku uwzględnienia przez Sąd wniosku dowodowego uczestnika, a także wygenerowanych w związku z postępowaniem uczestnika. Sąd Rejonowy wskazał, że w judykaturze podkreśla się, iż podstawą rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu nieprocesowym jest zasada ich ponoszenia przez każdego uczestnika.

Jeżeli Sąd w konkretnej sprawie uzna, że powinno być inaczej, musi kierować się przesłankami wskazanymi w art. 520 § 2 i 3 kpc. W ocenie Sądu Rejonowego na gruncie niniejszej sprawy nie wystąpiła żadna z określonych w tych przepisach przesłanek uprawniających Sąd do odstąpienia od zasady orzekania o kosztach określonej w art. 520 § 1 kpc. Sąd podkreślił, że to wnioskodawca zainicjował postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku kierując się swoim interesem. Dlatego Sąd postanowił zgodnie z zasadą określoną w art. 520 § 1 kpc obciążyć kosztami postępowania wnioskodawcę.

Na koszty te składała się opłata od wniosku w kwocie 50 zł oraz wynagrodzenie biegłego w kwocie 5.980,90 zł, a skoro wnioskodawca uiścił opłatę od wniosku, należało zasądzić od niego kwotę 5.980,90 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami uiszczonymi a należnymi. Zażalenie na postanowienie o kosztach sądowych zawarte w punkcie 3 postanowienia z dnia 14.05.2014 roku złożył wnioskodawca, zarzucając mu naruszenie art. 520 § 1 kpc poprzez jego błędną interpretację i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i obciążenie kosztami sądowymi wnioskodawcy oraz wszystkich uczestników postępowania w częściach równych bądź nie obciążanie kosztami wnioskodawcy oraz uczestników.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wnioskodawca składając wniosek o zmianę postanowienia działał z chęci urzeczywistnienia woli spadkodawcy. Ponadto skarżący podkreślił, że koszty w przedmiotowej sprawie w znacznej mierze zostały wygenerowane przez Sąd Rejonowy, który przeprowadził dowód z opinii biegłego z urzędu mimo, że żaden z uczestników postępowania nie zgłaszał takiego wniosku. Nadto mimo, że wnioskodawca był inicjatorem postępowania, to jego wynikiem byli zainteresowani wszyscy uczestnicy postępowania gdyż każdy z uczestników w związku ze zmianą postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku w mniejszym lub większym stopniu został materialnie przysporzony.

Dlatego też zdaniem skarżącego zgodnie z art. 520 § 1 kpc każdy z uczestników postępowania winien ponieść koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie w częściach równych bądź Sąd winien odstąpić od obciążenia stron kosztami stosownie do treści art. 102 kpc w związku z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z urzędu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawcy uznać należało za niezasadne. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu I instancji o braku podstaw od odstąpienia od generalnej zasady dotyczącej kosztów postępowania nieprocesowego wynikającej z art. 520 § 1 kpc a tym samym uznaje zarzut podniesiony w zażaleniu za bezzasadny. Zawarta w zażaleniu propozycja zmiany zaskarżonego postanowienia jest sprzeczna z ogólną zasadą zgodnie z którą każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane z jego udziałem w tym postępowaniu. Wniosek zażalenia zmierza w istocie do odstąpienia od tej zasady i zastosowania wyjątku od niej zawartego w art. 520 § 2 kpc.

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż interesy uczestników postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku nie mogą być uznane za sprzeczne a tym samym brak jest podstaw do stosowania art. 520 § 2 kpc. Zaznaczyć należy, że zaskarżone postanowienie dotyczy nie kosztów postępowania a wyłącznie kosztów sądowych w zakresie wydatków poniesionych w związku z przeprowadzonym dowodem z opinii biegłego sądowego. Oznacza to, że zastosowanie do rozstrzygnięcia o tych kosztach ma przepis art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym odpowiednie zastosowanie do orzekania o pozostałych do uiszczenia kosztach sądowych znajdzie przepis art. 520 kpc.

Skoro nie da się w niniejszej sprawie wskazać na sprzeczność interesów uczestników postępowania to i do rozstrzygnięcia o kosztach sadowych nie można odpowiednio stosować przepisu art. 520 § 2 kpc. Sąd Rejonowy zastosował, zatem prawidłowy przepis art. 520 § 1 kpc rozstrzygając o kosztach sądowych w punkcie 3 postanowienia z dnia 14 maja 2014 roku. Spornym pozostawało natomiast czy istniały podstawy do obciążenia wydatkami w całości wnioskodawcy. Sąd Okręgowy tak jak i Sąd I instancji uznaje, że takie podstawy w niniejszej sprawie zaistniały.

Nie ma znaczenia, iż dowód z opinii biegłego sądowego został dopuszczony w niniejszej sprawie z urzędu a nie na wniosek uczestników, bowiem jest oczywiste, iż Sąd Rejonowy w celu prawidłowego rozpoznania zgłoszonego przez wnioskodawcę wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z uwagi na stanowisko wnioskodawcy, musiał dopuścić dowód z opinii biegłego na wskazane w postanowieniu z dnia 11.09.2013 roku okoliczności. Bez przeprowadzenia takiego dowodu nie byłoby możliwe dokonanie oceny charakteru rozporządzeń zawartych w testamencie a tym samym rozpoznanie wniosku.

Istotnym jest, iż ostatecznie wydane postanowienie oparte zostało na wnioskach zawartych w opinii biegłego a ani ta opinia ani postanowienie z dnia 14.05.2014 roku nie było kwestionowane przez uczestników w tym przez samego wnioskodawcę (poza zaskarżonym punktem 3). Dowód ten można by uznać za zbędny jedynie w sytuacji w której uczestnicy postępowania wyraziliby zgodne stanowiska, jednak z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia. Podkreślić należy, że stanowisko uczestniczki postępowania M. C. jak się następnie okazało było zgodne z wnioskami opinii biegłego i postanowieniem Sądu.

Wnioskodawca jednak nie zgadzał się na takie rozstrzygniecie sprawy, co w ocenie Sądu Okręgowego doprowadziło do konieczności przeprowadzenia w/o dowodu a w konsekwencji do powstania wydatków związanych z opinią biegłego. Wobec powyższego również w ocenie Sądu Okręgowego koszty tej opinii zgodnie z art. 520 § 1 kpc winien ponieść wnioskodawca albowiem powstały one w związku z jego udziałem w postępowaniu. Na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc zażalenie wnioskodawcy jako bezzasadne należało oddalić.