Court grants pension right by confirming 15 years of special conditions employment based on witness testimony.

Sygn. akt VU 1020/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska Protokolant Alicja Jesion po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim sprawy z wniosku J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 17 września 2012 r. sygn. (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy J. K. prawo do emerytury od dnia 23 grudnia 2012 roku. Sygn. akt VU 1020/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 września 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy J. K.prawa do emerytury. Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 24 września 2012 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracował w takich warunkach także w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku w Zakładach (...)w T. ZUS wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: J. K., urodzony w dniu (...), złożył w dniu 21 sierpnia 2012 roku wniosek o przyznanie emerytury.

Do dnia 22 grudnia 2012 roku wnioskodawca pobierał świadczenie rehabilitacyjne. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-5 w aktach ZUS) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 12 lat, 1 miesiąc i 21 dni. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych okresy zatrudnienia: od 25 września 1970 roku do 12 lutego 1972 roku oraz od 18 stycznia 1973 roku do 30 września 1976 roku na stanowisku rozładunkowego i wyładunkowego, od 16 października 1981 roku do 30 kwietnia 1987 roku na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych w Zakładach (...)w T. oraz od 29 października 1990 roku do 30 kwietnia 1992 roku w Spółdzielni Pracy (...)w T. na stanowisku palacza.

Na dzień złożenia wniosku o emeryturę wnioskodawca miał rozwiązany stosunek pracy. Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. (okoliczności niesporne) W okresie od 25 września 1970 roku do 15 kwietnia 1989 roku wnioskodawca był zatrudniony w Zakładach (...)w T. W umowach o prace i angażach pracodawca wskazał, że w okresach: - od 25 września 1970 roku do 12 lutego 1972 roku oraz od 18 stycznia 1973 roku do 30 września 1976 roku wnioskodawca pracował na stanowisku rozładunkowego i wyładunkowego w oddziale remontowym; - od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku wnioskodawca pracował na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych w wydziale transportu; - od 16 października 1981 roku do 30 kwietnia 1987 roku wnioskodawca pracował na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych w oddziale remontowym. (dowód:

świadectwo pracy, umowy o pracę, angaże w aktach osobowych wnioskodawcy) W okresie od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku wnioskodawca pracował w Zakładach (...)w T. na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych i wykonywał te same czynności, co w okresie od 16 października 1981 roku do 30 kwietnia 1987 roku, zaliczonym przez ZUS do pracy w warunkach szczególnych. W ww. okresie wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace związane z montażem, demontażem i transportem urządzeń chemicznych na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe były wykonywane prace w warunkach szczególnych.

Wnioskodawca wymieniał retorty, silniki na wentylatorach, mieszadła, włókniarki, nagrzewnice, płukarki, suszarki, piece K., filtry na kordach, wyparki itp. Brygada, w której pracował wnioskodawca najpierw demontowała i wywoziła maszyny z oddziałów chemicznych na złom lub do remontów, a następnie montowała wyremontowane lub nowe maszyny na tych oddziałach. Chociaż wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku przypisany był do wydziału transportu, to wykonywał te same czynności co w całym okresie zatrudnienia w (...). (dowód: protokół powypadkowy z dnia 11 października 1980 roku w aktach osobowych J.

D., zeznania świadków S. K. k. 17, J. D. k. 17, J. W. k. 43, T. M. k. 43, informacyjne wyjaśnienia wnioskodawcy k. 15 w aktach sprawy) Zakłady (...)w T. nie wystawiły wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność niesporna) Zatrudnieni wraz z wnioskodawcą w jednej brygadzie S. K., J. W. i T. M. mają zaliczone okresy pracy na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych do pracy w warunkach szczególnych i przyznane prawa do emerytury. (dowód: akta rentowe J. W. i T. M., akta rentowe i osobowe S. K.) Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie więcej niż 15 lat. (okoliczność niesporna) Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2). Od 1 stycznia 2013 roku przepis art. 184 ust. 2 został natomiast zmieniony i od tej daty dla nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym nie jest już wymagane uprzednie rozwiązanie stosunku pracy.

W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).

Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).

Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego.

Ograniczenia dowodowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami. Spór pomiędzy stronami ograniczał się do faktu, czy wnioskodawca ma 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach (spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu (...)roku ukończył (...) lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i na dzień złożenia wniosku o emeryturę miał rozwiązany stosunek pracy.

Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach także w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku w Zakładach (...)w T. na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych. Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w spornym okresie Sąd oparł się na zeznaniach świadków S. K., J.

D., J. W. i T. M. oraz zeznaniach samego wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i logiczne. Podkreślić przy należy, iż organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie wiarygodności wskazanych wyżej dowodów. Z dowodów powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował. Będąc zatrudnionym w Zakładach (...)w T. w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku wnioskodawca pracował w Zakładach (...)w T. pracował na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych.

W okresie tym, wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace związane z montażem, demontażem i transportem urządzeń chemicznych na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe były wykonywane prace w warunkach szczególnych. Wnioskodawca wymieniał retorty, silniki na wentylatorach, mieszadła, włókniarki, nagrzewnice, płukarki, suszarki, piece K., filtry na kordach, wyparki itp. W świetle złożonych w sprawie zeznań nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w spornym okresie zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale XIV stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe były wykonywane prace wymienione w wykazie.

Podkreślić należy, iż w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 15 października 1981 roku wnioskodawca wykonywał te same czynności, co w okresie od 16 października 1981 roku do 30 kwietnia 1987 roku, który to okres został zaliczony przez ZUS do pracy w warunkach szczególnych. Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych spornego okresu zatrudnienia, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie ponad 15 lat. W związku z tym, że wykazany przez wnioskodawcę okres pracy w warunkach szczególnych wynosi więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.