Social security court dismisses contribution claims against a business owner who never actually conducted business.
Legislator summary
AI generatedThe court reversed the Social Security Agency's decision to collect unpaid contributions and penalties from the insured. Although the insured registered a business without proper intent, the court found he never engaged in actual commercial activity, earning no income or purchasing inventory. Consequently, the court ruled that no social security obligations existed for the disputed period.
Legislator headnote
AI generatedArt. 232 k.p.c.; Art. 477 § 14 pkt 2 k.p.c.; Art. 6 ust. 1 pkt 5, Art. 13 pkt 4 ustawy systemowej: Registration of a business activity does not create social security obligations if the insured never actually conducted the business, as proven by lack of income, inventory, or premises.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: X U 2796/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 września 2015 roku Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach Wydział X w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Petri Protokolant: Sylwia Krenczyk po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 roku w Katowicach odwołania E. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 13 października 2014 roku Nr: (...) o ustalenie należności z tytułu składek zmienia zaskarżoną decyzję stwierdzając brak zaległości składkowych ubezpieczonego SSO Anna Petri sygn. akt X U 2796/14
UZASADNIENIE
Ubezpieczony E. C. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 13 października 2014r. określającej wysokość należności z tytułu składek za okres od stycznia 2005r. do maja 2006r., w tym na: ⚫ ubezpieczenie społeczne za okres od lutego do maja 2005r. w wysokości 1.511,75 zł i odsetki – 1.722 zł; ⚫ ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2005r. do maja 2006r. w wysokości 2.590,85 zł i odsetki – 2.796 zł; ⚫ na Fundusz Pracy za okres od stycznia 2005r. do maja 2006r. w wysokości 140,87 zł i odsetki – 157 zł w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.
Odwołujący podniósł, iż faktycznie w ogóle nie podjął działalności gospodarczej i nie prowadził jej w spornym okresie (k. 2-3). Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie od ubezpieczonego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wskazując, iż wbrew stanowisku ubezpieczonego z uwagi na nie zgłoszenie przez niego w spornym okresie zaprzestania prowadzenia działalności w organie ewidencyjnym i podatkowym przez cały ten czas posiadał status przedsiębiorcy. Nie wykazał przy tym, że działalności tej nie prowadził.
Nie ma więc podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji (k. 7-8). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony z wykształcenia jest inżynierem. Po utracie pracy, w okresie od 25 sierpnia 2003r. do 14 grudnia 2004r. miał status bezrobotnego, a po zaprzestaniu pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie osiągał żadnych przychodów. Z dniem 15 grudnia 2004r. zgłosił rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na hurtowej i detalicznej sprzedaży towarów, ich transporcie i magazynowaniu. Jako miejsce prowadzenia działalności wskazał swoje mieszkanie w S..
Tego dnia zgłosił się też do ubezpieczeń, a następnie z pożyczonych pieniędzy opłacił składki za grudzień 2004r. i styczeń 2005r. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej – k. 12, decyzja o uzyskaniu i utracie statusu bezrobotnego i zgłoszenie do ubezpieczeń w aktach składkowych, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 42). Działalność gospodarcza ubezpieczonego w praktyce miała polegać na obwoźnej sprzedaży wełnianych kołder. Ubezpieczony nigdy jednak nie podejmował żadnych czynności związanych z jej prowadzeniem.
Nie wynajmował na te potrzeby żadnego lokalu. Nie zakupił też żadnej kołdry w celu odsprzedaży. Z tytułu działalności nie osiągnął żadnych dochodów. Po dokonaniu wpisu do ewidencji tylko raz na przełomie 2004/2005 ubezpieczony zadzwonił do jednego potencjalnego klienta z książki telefonicznej w celu sprzedaży kołdry, której jeszcze sam nie nabył. Został jednak źle potraktowany i zrezygnował z podejmowania dalszych prób. Potwierdziło to ostatecznie, iż ubezpieczony nie ma „żyłki biznesmena”. Decyzję o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej podjął pochopnie pod wpływem nacisków żony i rodziny związanych z utrzymującym się brakiem przychodów (przesłuchanie ubezpieczonego – k. 42).
W styczniu 2005r. ubezpieczony uznał, że planowana sprzedaż na zasadzie prezentacji to oszustwo. Zajmowała się tym firma (...) z O., która nabywała kołdry po 150 zł za sztukę, a sprzedawała emerytom po 3 tysiące zł. Ubezpieczony uznał to za nieuczciwe, bowiem trzeba było przy tym zapewniać o leczniczych właściwościach kołder, których one nie posiadały. Po dokonaniu wpisu do ewidencji ubezpieczony sam nabył taką kołdrę i przekonał się o braku jej właściwości. Do tego czasu zakładał, że one istnieją. Mimo zapewnień firmy (...) używanie kołdry nie zmniejszyło jego bólów kręgosłupa i stawów (przesłuchanie ubezpieczonego – k. 42).
W styczniu 2005r. pojawiła się szansa zatrudnienia ubezpieczonego w Urzędzie Miasta w S., ponieważ miał się tam zwolnić etat. Wtedy ostatecznie ubezpieczony zadecydował, że działalności faktycznie nie podejmie. Nie pomyślał wówczas o konieczności wykreślenia się z ewidencji. Założył, że brak dochodów będzie sam przez się wskazywał na fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej. Dopiero z końcem maja 2005r. żona wskazała mu na konieczność zawieszenia działalności. Wówczas jeszcze ubezpieczony nie dokonał wykreślenia z ewidencji zakładając, że może w przyszłości zajmie się sprzedażą innych towarów, co ostatecznie nie miało miejsca.
Dotąd nie brał w ogóle pod uwagę sprzedaży innych artykułów poza kołdrami. Wskazanie na szeroki zakres planowanej działalności poradzili mi urzędnicy (przesłuchanie ubezpieczonego – k. 42). W dniu 4 maja 2005r. ubezpieczony zawarł z Urzędem Miasta w S. umowę o pracę na 3-miesięczny okres próbny w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku podinspektora w Referacie (...). Kolejną umowę nawiązał na takich warunkach – na czas określony od 4 sierpnia 2005r. do 31 lipca 2007r. Do rozwiązania stosunku pracy doszło 13 lipca 2007r. na mocy porozumienia stron.
Od 16 lipca 2007r. do 30 kwietnia 2011r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) S.A. w S. na stanowisku technologa, starszego technologa, mistrza oddziału spawania korpusu i specjalisty (umowy o pracę i świadectwa pracy ubezpieczonego w aktach składkowych). Z dniem 1 czerwca 2005r. ubezpieczony zawiesił działalność gospodarczą do dnia 29 kwietnia 2011r. Za lata 2004-2011 składał zeznania podatkowe wskazujące na brak jakiegokolwiek dochodu, więc nie odprowadzał podatku dochodowego. Z dniem 30 kwietnia 2011r. wykreślił się z ewidencji działalności gospodarczej (zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego – k. 6 i 13, decyzja o wykreśleniu – k. 16-17).
W związku ze zgłoszeniem prowadzenia działalności gospodarczej wysokość zadłużenia ubezpieczonego z tytułu składek wynosiła: ⚫ ubezpieczenie społeczne za okres od lutego do maja 2005r. w wysokości 1.511,75 zł i odsetki – 1.722 zł; ⚫ ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2005r. do maja 2006r. w wysokości 2.590,85 zł i odsetki – 2.796 zł; ⚫ na Fundusz Pracy za okres od stycznia 2005r. do maja 2005r. w wysokości 140,87 zł i odsetki – 157 zł (załącznik do zaskarżonej decyzji w aktach składkowych). Istotę sporu stanowi ustalenie czy od stycznia 2005r. do maja 2006r. ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom w związku z prowadzeniem przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej i czy w związku z tym ma zaległości składkowe.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą systemową w związku z art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 tej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą: od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie tej działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w którym to osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlegają tym ubezpieczeniom.
Zgodnie ze stanowiskiem Sąd Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 maja 2008r. (III UK 112/07; niepubl.) podleganie ubezpieczeniu społecznemu wynika z faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej. W myśl art. 2 ust. ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 679 z późn. zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Realizowanie tej działalności w sposób zorganizowany i ciągły jest nieodzownym atrybutem działalności gospodarczej.
Taką właściwość definiującą powinna zatem posiadać „osoba prowadząca działalność gospodarczą”, by podlegać ubezpieczeniom. Taki sam pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2005r. (III AUa 193/05; niepublikowany), z którego wynika, iż prowadzenie działalności gospodarczej występuje w okresie jej faktycznego wykonywania, jak i wykonywania innych czynności związanych z tą działalnością. Istota działalności gospodarczej polega bowiem na tym, że jest ona prowadzona w sposób ciągły i zorganizowany.
Nie budzi najmniejszych wątpliwości fakt, iż w spornym okresie od stycznia 2005r. do maja 2006r. ubezpieczony w ogóle nie prowadził działalności gospodarczej, ponieważ faktycznie jej nie wykonywał ani też nie wykonywał innych czynności z nią związanych. Jeden zniechęcający go telefon do potencjalnego klienta bez wątpienia nie stanowi prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły. Ubezpieczony nie osiągał też z jej tytułu żadnych przychodów, więc nie może być mowy o prowadzeniu zarobkowej działalności.
Decyzję o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej ubezpieczony podjął pochopnie wyłącznie pod wpływem nacisków żony i rodziny związanych z utrzymującym się brakiem przychodów. Ubezpieczony nie nabył też żadnych towarów w celu odsprzedaży, nie wynajął pomieszczeń przeznaczonych na magazyny i nadal poszukiwał zatrudnienia, co zresztą w maju 2005r. przyniosło zamierzony skutek. O tym, że działalność gospodarcza nie zostanie definitywnie podjęta ubezpieczony zadecydował w styczniu 2005r. Wtedy okazało się, że zakupiona przez niego samego kołdra nie posiada właściwości leczniczych, o jakich miał zapewniać potencjalnych nabywców tego towaru.
Uznał wówczas, że planowana przez niego sprzedaż kołder nie jest uczciwa. Do tego czasu zakładał, że kołdry zakupione w firmie (...) faktycznie zmniejszają bóle kręgosłupa i stawów, co jednak nie było zgodne z rzeczywistością. Ponadto na przełomie 2004/2005 ubezpieczony został źle potraktowany przez jedynego potencjalnego klienta, do którego zwrócił się telefonicznie, co go całkowicie zniechęciło z podejmowania dalszych prób. Potwierdziło to ostatecznie, iż ubezpieczony nie ma „żyłki biznesmena”. Dlatego też, gdy w styczniu 2005r. pojawiła się szansa, że zostanie wkrótce zatrudniony w Urzędzie Miasta w S., ponieważ zwolni się etat, co faktycznie miało miejsce od 4 maja 2005r., to ostatecznie zadecydował, że działalności gospodarczej nie podejmie.
Niewątpliwie ubezpieczony winien niezwłocznie zawiadomić organ ewidencyjny o tym, iż w rzeczywistości nie rozpoczął wykonywania działalności gospodarczej, na skutek czego jego wpis do ewidencji działalności gospodarczej zostałby wykreślony. Nie uczynił tego z uwagi na zaniedbanie i błędne założenie, że brak dochodów będzie sam przez się wskazywał na fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej. Zaniechanie tego zawiadomienia nie oznacza jednak, że prowadził taką działalność. Jak wynika z wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 maja 2005r. (III AUa 102/05; niepublikowany) zaprzestanie wykonywania działalności skutkuje uchyleniem obowiązku ubezpieczenia społecznego.
Skoro zatem w spornym okresie ubezpieczony nie prowadził działalności gospodarczej, przeto nie podlegał ubezpieczeniom z tego tytułu i nie może być zobligowany do uiszczenia składek ubezpieczeniowych i na Fundusz Pracy. Bierna postawa ubezpieczonego i przebieg jego kariery zawodowej związanej z realizacją stosunku pracy potwierdzają fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej, jaką zarejestrował wyłącznie pod wypływem nacisków żony i rodziny związanych z brakiem przychodów. Wbrew wymogom przewidzianym w art. 232 k.p.c. organ rentowy nie wykazał, by było inaczej.
Mając powyższe na względzie na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 pkt 4 ustawy systemowej należało zmienić zaskarżoną decyzję stwierdzając brak zaległości składkowych ubezpieczonego. SSO Anna Petri ZARZąDZENIA:
1. odnotować;
2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS wraz z aktami składkowymi po złożeniu przez niego w terminie stosownego wniosku;
3. kalendarz 14 dni lub z wpływem. K. dnia 7 września 2015r.