Social security court rejects 'sham employment' claim, upholding mandatory insurance for actual worker.
Legislator summary
AI generatedThe social security court overturned the insurer's decision denying mandatory social insurance to the appellant, K. M., who was employed by I. P. from August 2014. The insurer had argued the employment contract was a sham designed solely to bypass social security laws, but the court found no evidence of such intent. The court ruled that the appellant performed genuine work duties under organizational subordination, establishing a valid employment relationship that triggered mandatory insurance obligations under Polish law.
Legislator headnote
AI generatedArt. 22 ust. 1 k.p.; Art. 58 § 1 k.c.; Art. 13 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach społecznych: A labor contract is valid and creates mandatory social insurance obligations if the worker performs actual duties under subordination, absent evidence of a sham agreement intended to evade statutory protections.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt V U 287/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. w Kaliszu odwołania K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 9 stycznia 2015 r. Nr (...) w sprawie K. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie ubezpieczenia 1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.z dnia 9 stycznia 2015 r. znak (...) w ten sposób, że ustala, iż odwołująca K. M.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym pracowników: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu u płatnika składek (...)w S.od dnia 01 sierpnia 2014 r. do nadal.
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz odwołującej K. M. kwotę 60 zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 stycznia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O.stwierdził, iż K. M.zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik firmy (...)w S.nie podlega ubezpieczeniom społecznym pracowników od dnia 1 sierpnia 2014 r. wskazując, iż umowa o pracę została zawarta dla pozoru. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. M. wnosząc o zmianę decyzji i objęcie pracownicy ubezpieczeniem społecznym pracowników od dnia 1 sierpnia 2014 r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Wezwana do sprawy I. P. właścicielka firmy (...)przychyliła się do odwołania.
Sąd ustalił, co następuje: Poza sporem pozostaje, iż I. P.prowadząca firmę (...) w S.oraz K. M., zawarli w dniu 24 lipca 2014 r. umowę o pracę na czas nieokreślony. K. M.jako pracownik, poczynając od dnia 1 sierpnia 2014 r., miała wykonywać w ramach pełnego etatu obowiązki sprzedawcy za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 1 700 zł. Poza sporem pozostaje również wykonywanie od kilku lat przez pracodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie handlu artykułami odzieżowymi. K. M.zgodnie z zawartą umową wykonywała pracę od dnia 1sierpnia 2014 r.
Zanim odwołująca zastała dopuszczona do pracy, przeszła odpowiednie badania lekarskie. Odbyła także szkolenie stanowiskowe oraz podstawowe szkolenie bhp. W ramach swych obowiązków, odwołująca obsługiwała przychodzących do sklepu klientów, informowała ich o właściwościach wybranego wyrobu, obsługiwała kasę fiskalną, przyjmowała pieniądze za sprzedany towar, segregowała towar znajdujący się w magazynie oraz na wystawie. Miejscem pracy odwołującej był sklep znajdujący się w T.odległym od K.o około 60 km. Odwołująca pokonywała drogę z miejsca swego zamieszkania do T.w ten sposób, że we własnym zakresie dojeżdżała do miejscowości S.do miejsca zamieszkania I.
P.a dalszą podróż odbywała z pracodawcą. Podobnie wyglądał powrót z pracy do domu. Odwołująca obowiązki swe wykonywała każdego dnia roboczego w rozmiarze 8 godzin. I. P. w T.prowadzi 3 sklepy. W jednym z nich sama prowadzi sprzedaż, w drugim sprzedaż prowadzi jej mąż a w trzecim sprzedaż prowadziła odwołująca a wcześniej B. C.– matka odwołującej. dowód: zeznania świadków: B. C., J. P., S. W., zeznania odwołującej, zeznania zainteresowanego, listy obecności w aktach ZUS. Miedzy odwołującą a pracodawcą istnieje stosunek pokrewieństwa – odwołująca jest siostrzenicą I.
P.. Przyczyną nieobecności odwołującej w pracy od dnia 6 października 2014 r. była czasowa niezdolność do pracy w związku z przebiegiem ciąży a następnie urodzenie przez pracownicę dziecka i zwolnienie z pracy odpowiadające urlopowi macierzyńskiemu. /bezsporne/ W chwili zawierania umowy o pracę odwołująca była w początkowym okresie ciąży jednak wiedzę o takim stanie posiadła w połowie sierpnia po wykonaniu testów. Nie istniało wtedy zagrożenie wystąpienia powikłań. Konieczność interwencji lekarza specjalisty powstała w dniu 6 października 2014 r.
Wtedy też lekarz wystawił orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy stwierdzając 14 tydzień ciąży. dowód: zeznania odwołującej, zaświadczenie lekarskie w aktach ZUS Ustalając powyższy stan faktyczny sąd dał wiarę zeznaniom odwołującej, zeznaniom zainteresowanej oraz zeznaniom wskazanych wyżej świadków. Sąd dał wiarę dokumentom: umowie o pracę, listom obecności,
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.6 ust.1 pkt oraz art.11 ust.1 i art.12 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz.U. nr 137, poz.887/ obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy. W myśl przepisu art. 13 pkt 1 cytowanej ustawy osoby te podlegają ubezpieczeniu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Przepisy regulujące zatrudnienie zawarte są w kodeksie pracy. W myśl przepisu art. 22 ust.1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.
W takim ujęciu stosunek pracy to określona relacja między pracownikiem a pracodawcą, której główną treść stanowi zobowiązanie się pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem w warunkach organizacyjnego podporządkowania, a pracodawcy – do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia istnienie skutecznie zawartego stosunku pracy w rozumieniu powyższej regulacji. Brak było w analizowanym zatrudnieniu elementów wskazujących na pozorność umowy o pracę, jeżeli – co wynika tak z zeznań pracodawcy, zeznań pracownicy, zeznań świadków słuchanych w postępowaniu sądowym oraz z list obecności – odwołująca wykonywała pracę.
Brak było również elementów wskazujących na działanie stron umowy o pracę w celu obejścia prawa, co prowadziłoby do uznania omawianej czynności za nieważną. Zgodnie bowiem z przepisem art.58 § 1 k.c. czynność prawna jest nieważna, gdy pozostaje w sprzeczności z ustawą albo ma na celu jej obejście. W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że przez czynność prawną podjętą w celu obejścia ustawy należy rozumieć czynność prawną, co prawda dozwoloną, podjętą jednak z intencją osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo bądź też realizującą cel sprzeczny z prawem.
Ważność umowy opartej na takiej czynności ocenia się wedle przesłanek z chwili zawierania umowy. Wykonanie zaś takiej umowy nie ma w tym zakresie znaczenia. Brak jest podstaw aby stronom umowy o pracę przypisać zmowę w celu uzyskania przez odwołującą świadczeń wynikających z ciąży i macierzyństwa. Trudno przyjąć aby stronom umowy przypisać działanie w warunkach zawartych w art.58 k.c. a w szczególności, iż zawierana umowa ma służyć wyłącznie uzyskaniu przez pracownika świadczeń chorobowych. Takim wnioskom przeczą realizowane przez strony umowy o pracę czynności faktyczne zawierające się w zakresie obowiązków pracowniczych odwołującej.
Zatem zawarcie umowy o pracę nie było podyktowane jedynie zamiarem uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego skoro strony realizowały cel gospodarczy. Ubocznie należy stwierdzić, iż każdej umowie o pracę towarzyszy perspektywa uzyskania świadczeń chorobowych na wypadek czasowej niezdolności do pracy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zaskarżona decyzja podlegała zmianie jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o przepis art. 98 k.p.c. i § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, uznając, iż nakład pracy pełnomocnika procesowego uzasadnia zastosowanie wynagrodzenia w wysokości podstawowej stawki minimalnej.