Appeal court partially allowed fee waiver for indigent defendant exceeding 1,000 PLN due to financial hardship.

Sygn. akt I ACz 487/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Anna Gawełko po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r.na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. G., T. G. przeciwko M. C., J. S., J. P., Towarzystwu (...) S.A. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego J. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 21 maja 2013r., sygn. akt I C 1011/10 p o s t a n a w i a: I. z m i e n i ć zaskarżone postanowienie w pkt. I w ten sposób, że zwolnić pozwanego J. P. od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych), II. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie zwolnił pozwanego J. P. od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 2.000,00 zł, oddalając w pozostałej części jego wniosek. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż wniosek pozwanego zasługiwał na częściowe uwzględnienie. Sąd Okręgowy zauważył, iż przedmiotowa sprawa toczy się od trzech lat, a pozwany jako strona procesu winien liczyć się z ewentualnym przegraniem sprawy i koniecznością poniesienia kosztów opłaty sądowej, które to koszty winien wkalkulować w budżet prowadzenia gospodarstwa domowego.

Z tych też względów, Sąd uznał, iż sytuacja majątkowa i rodzinna pozwanego pozwala mu ponieść część opłaty sądowej od apelacji w kwocie 2.000 zł bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pozwany domagając się zwolnienia go w całości z przedmiotowej opłaty od apelacji. Skarżący podniósł, iż w roku 2012r. uzyskał dochód w wysokości 8.404,07 zł. Z kwoty tej utrzymuje czteroosobową rodzinę. W związku z trudną sytuacją materialną zaciągnął pożyczkę w wysokości 36.120 zł, jeszcze w 2006r.

Obecnie nie ma zdolności kredytowej i nie może zaciągnąć nowych kredytów. Z tego też względu nie jest w stanie ponieść przedmiotowej opłaty od apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Zażalenie pozwanego zasługuje na częściowe uwzględnienie. W myśl art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceny przesłanek zastosowania art. 102 w/w ustawy nie można dokonywać w oderwaniu od celu tego przepisu. Ma on, w interesie społecznym, umożliwić ubogiej stronie obronę jej słusznych praw i stanowi w istocie formę pomocy socjalnej udzielanej przez Skarb Państwa.

W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że argumentacja przytoczona przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia generalnie zasługuje na aprobatę. Należy jednak zauważyć, że kwota samej opłaty sądowej od apelacji wynosząca w niniejszej sprawie ponad 12.000 zł, a po zwolnieniu ponad 2.000 zł, przekracza aktualne możliwości płatnicze pozwanego. Pozwany pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która pobiera emeryturę oraz dwoma dorosłymi synami. Sam prowadzi działalność gospodarczą, która w 2012r. przyniosła mu dochód niewiele ponad 8.000 zł.

Posiada zadłużenia w banku i nie ma możliwości zaciągnięcia nowych zobowiązań kredytowych z uwagi na brak zdolności kredytowej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Apelacyjnego, zasadnym jest zwolnienie pozwanego od opłaty sądowej od apelacji w kwocie ponad 1000 zł, która nie spowoduje uszczerbku dla utrzymania koniecznego jego i rodziny. Należy jednak podzielić stanowisko Sądu I instancji, że przedmiotowy proces toczy się od 2010r., a więc pozwany miał znaczną ilość czasu na zabezpieczenie, chociaż w części środków koniecznych do uiszczenia należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych i to przy uwzględnieniu obecnych problemów finansowych.

Wyżej przedstawione względy przemawiają za częściowym zwolnieniem od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji ponad kwotę 1.000 zł. W pozostałym zakresie, zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw należało oddalić. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny orzekł, jak sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., natomiast w pozostałej części zażalenie oddalił w myśl art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. (pkt. II sentencji).