Legislator Case Law & Legislation
IV Cz 455/15 AI generated

Court dismissed appeal against security measure for easement, ruling applicant proved legal interest and necessity.

Case Number IV Cz 455/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The District Court dismissed the appellant's appeal against a first-instance decision granting security for the establishment of a necessary way. The appellant argued the court erred in finding a legal interest and failed to properly assess evidence regarding public road access. The appellate court rejected these claims, noting the applicant demonstrated a real threat to their rights by the closure of the gate and that the security measure was necessary before the final judgment.

Legislator headnote

AI generated

Art. 730 § 1 k.p.c.; Art. 755 § 1 k.p.c.; Art. 731 k.p.c.; Art. 385 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c.; Art. 108 k.p.c.: A security measure may be granted if the applicant proves a legal interest and a real threat to their rights, even if the final merits of the claim are not yet determined.

Keywords

AI generated
security measure necessary way legal interest easement appellate review costs of proceedings evidence assessment

Cited Legislation

AI generated
Art. 730 § 1 k.p.c.
W myśl art. 730 1 § 1 kpc udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Art. 755 § 1 k.p.c.
wnosząc zażalenie, w którym zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: - naruszenie art. 755 § 1 kpc, poprzez udzielenie zabezpieczenia w sposób wskazany w treści postanowienia, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia; - naruszenie art.
Art. 731 k.p.c.
Art. 385 k.p.c.
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 385 kpc w związku z art.
Art. 397 § 2 k.p.c.
385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc, należało orzec jak w punkcie 1.
Art. 108 k.p.c.
Zgodnie bowiem z treścią art. 108 kpc sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
art. 243 k.p.c
art. 207 § 7 k.p.c
winno zostać zwrócone w oparciu o treść art. 207 § 7 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt IV Cz 455/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w S. IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Jaroszewicz Sędziowie SO: Andrzej Jastrzębski, Mariola Watemborska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2015 r. w S. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. R. z udziałem K. S., (...) SA w W. oraz Gminy C. o ustanowienie drogi koniecznej na skutek zażalenia uczestnika postępowania K. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 9 lipca 2015r., sygn. akt I Ns 1072/14 postanawia:

1. oddalić zażalenie;

2. oddalić wniosek wnioskodawcy o zasądzenie na jego rzecz od uczestnika postępowania kosztów postępowania zażaleniowego. Sygn. akt IV Cz 455/15

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 9 lipca 2015r. udzielił zabezpieczenia w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej w ten sposób, że nakazał uczestnikowi postępowania K. S. wydanie wnioskodawcy kluczy umożliwiających swobodne otwieranie metalowej bramy wjazdowej znajdującej się na działce nr (...) położonej w miejscowości M., stanowiącej własności uczestnika K. S. oraz zakazanie temu uczestnikowi zamykania dostępu do drogi stanowiącej działkę nr (...) w celu umożliwienia dojścia i dojazdu do działki nr (...) położonej w tej samej miejscowości należącej do wnioskodawcy.

W ocenie Sądu I instancji wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Z takim stanowiskiem Sądu Rejonowego nie zgodził się uczestnik postępowania K. S. wnosząc zażalenie, w którym zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: - naruszenie art. 755 § 1 kpc, poprzez udzielenie zabezpieczenia w sposób wskazany w treści postanowienia, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia; - naruszenie art. 731 kpc, poprzez udzielenie zabezpieczenia w formie faktycznie zmierzającej do zaspokojenia roszczenia wnioskodawcy ; - naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 361 kpc i 13 § 2 kpc, poprzez brak wskazania, na jakim materiale dowodowym Sąd oparł swoje ustalenia, będące podstawą rozstrzygnięcia, podania motywów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 207 § 7 kpc, poprzez nie zwrócenie wnioskodawcy pisma z 2 czerwca 2015r. wraz z załącznikami, jako złożonego wbrew dyspozycji art. 207 § 3 zd. 2 kpc i jednoczesne przyjęcie twierdzeń w nim zawartych w poczet materiału dowodowego załączonego zdjęcia, pomimo, iż przedmiotowe pismo nie zawierało wniosku dowodowego; - brak ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i przyjęcie za wiarygodne twierdzeń wnioskodawcy, że nieruchomość wnioskodawcy nie „ma dostępu do drogi publicznej”, podczas gdy nieruchomość wnioskodawcy jest dostępna z drogi publicznej na mocy przepisów art. 27 ust. 1 ustawy Prawo wodne. - dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, poprzez przyjęcie za uprawdopodobnione twierdzeń wnioskodawcy, w sytuacji gdy z niczego nie wynikało, że uczestnik postępowania uniemożliwił wnioskodawcy dotarcie do jego posesji, a co więcej, niespornym było, iż wnioskodawca posiada klucz do bramy.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżanego postanowienia i oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o oddalenie zażalenia.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Zażalenie uczestnika postępowania jako bezzasadne nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 730 1 § 1 kpc udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Stosownie do treści § 2 cytowanego przepisu interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

W/w przepis wymienia dwie podstawy: istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Muszą one być wykazane łącznie. Brak tych podstaw lub ich niewykazanie powoduje oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Użyte w art. 730 1 kpc pojęcie roszczenia należy rozumieć szeroko — jako każde uprawnienie doznające ochrony prawnej, sytuację prawną danego przedmiotu lub roszczenie procesowe, będące przedmiotem postępowania cywilnego, w związku z którym zabezpieczenie orzeczono. Uprawniony musi uprawdopodobnić istnienie roszczenia oraz to, że roszczenie to jemu przysługuje.

Wnioskodawca zatem musi przytoczyć takie okoliczności, z których będzie wynikać, że roszczenie mu przysługuje, a okoliczności te będą przez niego uprawdopodobnione. Przy ocenie prawdopodobieństwa roszczenia nie można abstrahować od tego, czy fakty przytoczone przez uprawnionego tworzą to roszczenie w świetle przepisów prawa. Wiarygodność dotyczy więc nie tylko podstawy faktycznej, ale i prawnej roszczenia. Uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadawala się mniejszym stopniem pewności — uprawdopodobnieniem tych twierdzeń.

Nie stanowi uprawdopodobnienia roszczenia sam fakt, że wytoczono o nie powództwo. Drugą wymaganą kumulatywnie przez art. 730 1 kpc podstawą zabezpieczenia jest interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W § 2 tego przepisu ustawodawca określił, kiedy występuje interes prawny w udzieleniu (dokonaniu) zabezpieczenia — jeżeli brak zabezpieczenia uniemożliwia lub poważnie utrudnia wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Najczęściej interes ten określa się jako obiektywną w świetle obowiązujących przepisów, czyli wywołaną rzeczywistą koniecznością ochrony określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania orzeczenia sądowego o odpowiedniej treści.

W ocenie Sądu Okręgowego - zasadnie Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie zostały wykazane przez wnioskodawcę przesłanki niezbędne do wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, wnioskodawca uprawdopodobnił potrzebę ustanowienia drogi koniecznej oraz wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Zauważyć przede wszystkim należy, że postępowanie zabezpieczające stanowi przyspieszone, odformalizowane postępowanie, w ramach którego wymagane jest nie udowodnienie, lecz uprawdopodobnienie istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, a zatem zgodnie z art. 243 k.p.c. nie jest konieczne zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym.

Odformalizowany charakter uprawdopodobnienia wymaganego na potrzeby udzielenia zabezpieczenia roszczenia rzutuje na sposób oceny materiału dowodowego zaoferowanego na etapie składania wniosku o udzielenie zabezpieczenia. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek należy uprawdopodobnić, że w konkretnych okolicznościach faktycznych uprawnionemu przysługuje roszczenie podlegające ochronie w świetle obowiązujących przepisów prawa. Uprawdopodobnienie roszczenia może nastąpić w każdy możliwy sposób, ma ono dać sądowi słuszną podstawę do przypuszczenia o istnieniu roszczenia, na podstawie kryterium wiarygodności roszczenia.

Uprawniony powinien przedstawić i uzasadnić twierdzenia stanowiące podstawę dochodzonego roszczenia. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że Sąd I instancji wydając postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia posiadał wiedzę o tym, że nieruchomość należąca do wnioskodawcy – działka nr (...) nie posiada należytego dostępu do drogi publicznej i korzysta z przejazdu przez działkę należącą do uczestnika postępowania K. S. oznaczoną nr (...) We wniosku o udzielenie zabezpieczenia wnioskodawca powołuje się natomiast na okoliczność zamknięcia bramy znajdującej się na w/w nieruchomości i nieudostępnienie kluczy wnioskodawcy, co spowodowało uniemożliwienie wnioskodawcy swobodne korzystanie z jego nieruchomości.

Zauważyć przy tym należy, że już rozprawie w dniu 31 marca 2015r. Sąd I instancji wysłuchał wnioskodawcę i uczestnika postępowania w zakresie wniosku o ustanowienie drogi koniecznej, wówczas sam uczestnik postępowania K. S. wskazał, że „droga została wytyczona na moje zlecenie …”, „pas stanowiący działkę (...) został wytyczony w celu umożliwienia dostępu do działki (...)”. Nie było zatem wątpliwości co do tego, że wnioskodawca korzystał z dojazdu do swojej działki z nieruchomości należącej do uczestnika postępowania i że jego działka nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej.

Zatem niewątpliwie roszczenie wnioskodawcy o ustanowienie drogi koniecznej (skoro działka nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej) jest uprawdopodobnione. Twierdzenie natomiast uczestnika, że wnioskodawca ma dostęp do drogi publicznej w oparciu o art. 27 ustawy prawo wodne, nie zmienia stanowiska dotyczącego uprawdopodobnienia roszczenia. Uczestnik nie wykazał bowiem na tym etapie postępowania, że z całą pewnością droga konieczna winna przebiegać przez działkę nr (...). Mając natomiast na uwadze to, że to przez działkę należącą do skarżącego uczestnika, wnioskodawca od momentu nabycia przedmiotowej nieruchomości dojeżdżał i dochodził do swojej nieruchomości uznać należało, że uprawdopodobnił on żądanie ustanowienia drogi koniecznej prowadzącej właśnie przez tę działkę, która do tej pory pełniła funkcję drogi.

Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu uczestnika, wnioskodawca wykazał także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 730 1 k.p.c., określa się jako obiektywną w świetle obowiązujących przepisów, czyli wywołaną rzeczywistą koniecznością ochrony określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania orzeczenia sądowego odpowiedniej treści. W związku z tym, iż celem zabezpieczenia jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej podmiotom potrzebującym, interes prawny istnieje w przypadku, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia uprawnionemu "należytej ochrony prawnej", zanim uzyska on ochronę definitywną (ostateczną), czyli zanim zostanie osiągnięty cel postępowania w sprawie, w związku z którym następuje udzielenie zabezpieczenia.

Z kolei "należyta ochrona prawna" polega na usunięciu naruszenia albo zagrożenia naruszenia praw uprawnionego. Wnioskodawca jako przyczynę złożenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia wskazał, uniemożliwienie mu dotychczasowego korzystania z drogi dojazdowej do nieruchomości poprzez zamknięcie bramy znajdującej się na nieruchomości żalącego uczestnika postępowania. Na potwierdzenie tej okoliczności wnioskodawca odesłał do pisma z dnia (...). przesłanego do akt sprawy z załączonymi zdjęciami zamkniętej bramy. Uczestnik na rozprawie w dniu 9 lipca 2015r. zgłosił zastrzeżenie do protokołu podnosząc, że pismo wnioskodawcy z dnia (...). winno zostać zwrócone w oparciu o treść art. 207 § 7 k.p.c. Zgodzić się należy z żalącym w tym zakresie, nie zmienia to jednak sytuacji, iż podniesiony we wniosku o udzielenie zabezpieczenia argument dotyczący zamknięcia bramy i uniemożliwienie wnioskodawcy dotychczasowego korzystania z nieruchomości jest aktualny.

Istnieje bowiem realne zagrożenie naruszenia praw wnioskodawcy. Dodać jedynie należy, że na tym etapie postępowania nie sposób przesądzać kwestii zasadności żądania, dopiero po przeprowadzeniu całego postępowania w sprawie, Sąd I instancji wyda merytoryczne, ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie. Z uwagi na powyższe, na mocy art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc, należało orzec jak w punkcie 1. postanowienia. Wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania należało natomiast oddalić jako przedwczesny. Zgodnie bowiem z treścią art. 108 kpc sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Postanowienie incydentalne jakim jest postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia nie kończy postępowania w instancji.