Social Security Court grants pension right by counting pre-1983 farm work exceeding half-time as contributory periods.

Sygn. akt IV U 607/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015r. w S. odwołania M. Ł. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 14 kwietnia 2014 r. Nr (...) w sprawie M. Ł. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala M. Ł. (1) prawo do emerytury od dnia 1 marca 2014 roku; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz M. Ł. (1) 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn.akt IVU 607/14

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14.04.2014r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonemu M. Ł. (1) prawa do wcześniejszej emerytury motywując to brakiem posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczony M. Ł. (1) wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury, gdyż spornym okresie pracował w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczony M. Ł. (1) urodzony dnia (...) złożył w dniu 14.03.2014r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowy M. Ł. (1) w rozmiarze 23 lata i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 22 lata, 2 miesiące i 6 dni okresu pracy w szczególnych warunkach. Okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest okolicznością bezsporną.

Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, ubezpieczony w okresie od ukończenia16 roku życia to jest od (...). pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Gospodarstwo o powierzchni ponad 16 ha położone było w obrębie wsi Z.. Ubezpieczony wykonywał wszystkie prace rolnicze. Posiadał również inwentarz: świnie, krowy, drób oraz konie. W okresie od ukończenia 16 roku życia do 19 czerwca 1971r. uczęszczał do (...) Szkoły Zawodowej w S. oddalonej od domu 25 km. Dojazd do szkoły pociągiem zajmował mu około 40 minut w jedną stronę.

W okresie nauki szkolnej praca w gospodarstwie zajmowała mu 4 godziny dziennie, a w okresie wakacji ponad 8 godzin dziennie. Po ukończeniu szkoły zawodowej w czerwcu 1971r. M. Ł. do dnia rozpoczęcia nauki w szkole średniej to jest do 1 września 1972r. pracował w gospodarstwie w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od 1 września 1972r do 4 czerwca 1975r. uczęszczał do Technikum Budowlanego w S.. W tym czasie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w niepełnym wymiarze, ale ponad 4 godziny dziennie. Ubezpieczony wykonywał wszystkie prace rolnicze.

W sumie, łącznie z pracą w gospodarstwie rolnym, ubezpieczony udowodnił ponad 25 lat okresów ubezpieczenia. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania ubezpieczonego (k.22-22v, 21-21v), zeznania świadków: K. S. (k. 21v-22), M. W. (k.22), dokumentów (k. 8, 9,), akt ZUS. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz.1118 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. W ocenie Sądu Okręgowego M. Ł. (1) spełnił powyższe warunki. Udowodnił ponad 25 lat okresów składkowych oraz ponad 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotychczasowych. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego, że w okresie od dnia 24.04.1969r. do 23.10.1975r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznania powoda potwierdzili świadkowie: K. S. (k. 21v-22), M. W. (k.22), którzy byli sąsiadami i na co dzień widzieli jak ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym. Sąd uznał ich zeznania za wiarygodne, ponieważ są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają.

Zeznania te znajdują potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach, w szczególności w zaświadczeniu o zameldowaniu (k. 15 a.r.), protokole o istnieniu gospodarstwa (k. 21 a.r.). Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe: 1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3)przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.

W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:

1) wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r. oraz 2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie. Z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r., wynika, że pojęcie domownika przysługuje osobie bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Z wiarygodnych zeznań ubezpieczonego i świadków wynika, ze M. Ł. (1) w okresie od ukończenia 16 roku życia do momentu rozpoczęcia służby wojskowej spełniał te kryteria. Należy zaznaczyć, że w okresie od 20.06.1971r. do 01.09.1972r. oraz od 05.06.1975r. do 23.10.1974r. ubezpieczony nie uczęszczał do szkoły i cały czas poświęcał na pracę w gospodarstwie rolnym. Łącznie jest to okres 1 roku, 6 miesięcy i 22 dni. Po doliczeniu pracy tylko w okresie wakacji (pełny wymiar czasu pracy) okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przekroczy 25 lat.

Sąd Okręgowy podziela wykładnię Sądu Najwyższego zawartą w wyroku z dnia 03.06.2014r. sygn.. akt III UK 180/13 zgodnie z którą jeżeli praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia świadczona była przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, to przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się ten okres, także gdy przypadał on w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a u.e.r.f.u.s.). Należy przy tym zaznaczyć, że praca M.

Ł. (1) nie była tylko doraźną pomocą wykonywaną zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich. Świadczą o tym takie fakty jak stałość tej pracy, wykonywanej codziennie niezależnie od pory dnia i pogody, długość dniówki roboczej przekraczającej 4 godziny w ciągu doby, a w okresach wakacji 8 godzin, niezbędność tej pracy do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa (...) staż ubezpieczeniowy M. Ł. (1) po doliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym wynosi ponad 25 lat. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art.477 14par.2 kpc orzekł jak w wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 98 kpc.