Legislator Case Law & Legislation
I ACz 295/15 AI generated

Appeal court reversed dismissal of shareholder suit for invalidity of resolutions due to loss of shareholder status during proceedings.

Case Number I ACz 295/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The appellate court overturned the lower court's decision to dismiss the case, ruling that a former shareholder retains standing to challenge corporate resolutions affecting their rights. The plaintiff, an ex-shareholder, argued that losing status mid-process did not negate the legal interest in protecting corporate and financial rights. The court held that dismissal for lack of standing is inappropriate when the core issue involves the protection of rights, and the lower court failed to assess whether the challenged resolutions impacted the plaintiff's interests.

Legislator headnote

AI generated

Art. 250 k.s.h.; Art. 425 k.s.h.; Art. 355 § 1 k.p.c.; Art. 386 § 1 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c.: A former shareholder retains standing to challenge general meeting resolutions affecting their corporate or financial rights, even after losing shareholder status during the proceedings, and such cases should be decided on merits rather than dismissed for lack of standing.

Keywords

AI generated
shareholder standing corporate resolution invalidity of resolutions loss of shareholder status legal interest in litigation dismissal of proceedings procedural standing

Cited Legislation

AI generated
Art. 250 k.s.h.
W ocenie Sądu Okręgowego, powód przestał być udziałowcem pozwanego w trakcie procesu, co spowodowało utratę jego legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie, albowiem przepis art. 250 k.s.h w sposób taksatywny wymienia osoby, które mają prawo wytoczenia przedmiotowego powództwa.
Art. 425 k.s.h.
Tym samym przysługiwała mu legitymacja czynna do wniesienia niniejszego powództwa w oparciu o art. 425 k.s.h., a nie jak błędnie wskazuje Sąd Okręgowy na art.
Art. 355 § 1 k.p.c.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., nie obciążając pozwanego kosztami postępowania.
Art. 386 § 1 k.p.c.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 397 § 2 k.p.c.
art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art.
Art. 108 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art. 108 § 1 k.p.c.).
art. 355 § 1 k.p.c
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., nie obciążając pozwanego kosztami postępowania.
art. 250 k.s.h
W ocenie Sądu Okręgowego, powód przestał być udziałowcem pozwanego w trakcie procesu, co spowodowało utratę jego legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie, albowiem przepis art. 250 k.s.h w sposób taksatywny wymienia osoby, które mają prawo wytoczenia przedmiotowego powództwa.
art. 328 § 2 k.p.c
poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie wbrew treści niniejszego przepisu, że zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa objętego sporem, ma wpływ na dalszy bieg sprawy, - art. 328 § 2 k.p.c.
art. 233 k.p.c
poprzez niewyjaśnienie, czy Sąd zbadał istnienie po stronie powoda interesu prawnego w wytoczeniu i popieraniu powództwa, - art. 233 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I ACz 295/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Anna Gawełko Sędziowie: SA Dariusz Mazurek (spr.) SA Marek Klimczak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w R. przeciwko (...) Konsorcjum Spółce z o.o. Spółce komandytowo-akcyjnej w likwidacji w R. o stwierdzenie nieważności uchwał na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2014r. , sygn. akt VI GC 347/13 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., nie obciążając pozwanego kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 8 kwietnia 2013 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie (...) Konsorcjum Sp. z o. o. Spółka komandytowo-akcyjna podjęło uchwałę nr (...) w sprawie programu emisji obligacji, a w dniu 8 maja 2013r. uchwałę nr (...) o wyrażeniu zgody na zbycie nieruchomości. Powód (...) Sp. z o.o. w R., będąc akcjonariuszem pozwanej Spółki domagał się stwierdzenia nieważności ww. uchwał we wniesionym pozwie z dnia 7 października 2013r.

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Rzeszowie L. L. w sprawie KM 118/14 prowadził egzekucję z wniosku (...) Konsorcjum Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna w R. przeciwko (...) Sp. z o. o. w R. o egzekucję świadczeń pieniężnych. Postanowieniem z dnia 19 marca 2014r. Komornik zlecił (...) Spółka Akcyjna w W. wycenę akcji spółki (...) Sp. z o. o. w (...) Konsorcjum Sp. z o. o. Spółka komandytowo-akcyjna, celem sprzedaży. Spółka (...) Sp. z o. o. Spółka komandytowo-akcyjna w R. wyraziła zgodę na zbycie akcji imiennych i Spółka (...) w W. dokonała zawarcia transakcji i zbycia akcji imiennych na rynku niepublicznym.

Z wypisu z KRS dokonanego w dniu 24 marca 2014r. wynikało, że powód nie jest akcjonariuszem pozwanego. Sąd Rejonowy w Katowicach - Wschód Wydział X Gospodarczy postanowieniem z dnia 17 lipca 2014r., sygn. akt X GU-65/14/12 ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika (...) Sp. z. o. o. w R.. Ustalając majątek dłużnika (...) Sp. z o. o. w R. Sąd upadłościowy ustalił, że głównym i jedynym majątkiem dłużnika jest nieruchomość położona w S. przy ul. (...), stanowiąca lokal użytkowy stanowiący odrębną nieruchomość o pow. 677 m 2. (...) Sp. z o. o. w R. oświadczył, że przystępuje do sprawy.

W ocenie Sądu Okręgowego, powód przestał być udziałowcem pozwanego w trakcie procesu, co spowodowało utratę jego legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie, albowiem przepis art. 250 k.s.h w sposób taksatywny wymienia osoby, które mają prawo wytoczenia przedmiotowego powództwa. Skoro powód w dacie ogłoszenia upadłości nie był już udziałowcem pozwanego i majątek podlegający likwidacji upadłościowej nie obejmował już udziałów powoda w pozwanej spółce, to Sąd uznał, że w tym stanie rzeczy wydanie wyroku stało się niedopuszczalne, co skutkowało orzeczeniem, jak w sentencji postanowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to : - art. 250 k.s.h. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że powód nie posiada legitymacji czynnej do wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie, oraz zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to : - art. 192 pkt. 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie wbrew treści niniejszego przepisu, że zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa objętego sporem, ma wpływ na dalszy bieg sprawy, - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie, czy Sąd zbadał istnienie po stronie powoda interesu prawnego w wytoczeniu i popieraniu powództwa, - art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całości zebranego w sprawie materiału, - art. 355 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie.

Wskazując na powyższe domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu podniósł, że zbycie udziałów przez powoda w spółce pozwanego po upływie prawie 5 miesięcy od wniesienia powództwa, nie oznacza utraty przez niego legitymacji procesowej. Sąd Okręgowy nie zajął stanowiska co do tego, czy powód ma interes prawny w popieraniu wytoczonego powództwa, ani też nie wziął pod uwagę charakteru zaskarżonych uchwał.

Zaskarżone przez niego uchwały dotyczą jego praw majątkowych i korporacyjnych w pozwanej spółce. Na poparcie swoich twierdzeń wskazał na orzeczenia Sądu Najwyższego w zakresie posiadania przez byłego akcjonariusza lub udziałowca legitymacji do zaskarżenia niekorzystnych dla niego uchwał. Ponadto podniósł, że niedopuszczalność wyrokowania nie dotyczy sytuacji związanej z legitymacją procesową. Sąd stwierdziwszy brak legitymacji procesowej winien oddalić powództwo wyrokiem, a nie umarzać postępowanie postanowieniem w oparciu o art. 355 § 1 k.p.c.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nie można odmówić racji podniesionym w zażaleniu zarzutom co do naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów prawa materialnego, a to art. 250 k.s.h jak i przepisów prawa procesowego tj. art. 355 § 1 k.p.c. Nie budzi wątpliwości, że powód wnosząc przedmiotowy pozew o stwierdzenie nieważności dwóch uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie pozwanej Spółki był akcjonariuszem pozwanej Spółki. Tym samym przysługiwała mu legitymacja czynna do wniesienia niniejszego powództwa w oparciu o art. 425 k.s.h., a nie jak błędnie wskazuje Sąd Okręgowy na art. 250 k.s.h, który dotyczy zaskarżenia uchwał w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

W toku niniejszego procesu w dniu 20 marca 2014r. doszło do zbycia akcji posiadanych przez powoda w pozwanej spółce na rzecz (...) Sp. z o.o. spółki komandytowej w R.. W ocenie Sądu Okręgowego doszło tym samym do utraty przez powoda legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie. Pogląd ten nie zasługuje na akceptację ze względów podanych poniżej. Uprawnienie do zaskarżenia uchwał zostało przyznane akcjonariuszowi nie ze względu na ochronę interesów spółki i innych akcjonariuszy, ale ze względu na konieczność zapewnienia każdemu akcjonariuszowi możliwości ochrony przede wszystkim jego interesów korporacyjnych i majątkowych.

Przepis art. 425 k.s.h nie przewiduje wprawdzie, jako jednej z przesłanek powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały, istnienia interesu prawnego w jej zaskarżeniu, przepisy art. 422 § 2 pkt. 2-4 k.s.h także nie uzależniają legitymacji akcjonariusza do zaskarżenia uchwały od istnienia jego interesu prawnego, jednak z samej istoty powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa wynika, że legitymacja czynna do jego wytoczenia jest ściśle związana z interesem prawnym (porównaj stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w wyroku z 28.7.1998 r.

I CKN 794/97, OSNC 1999, z. 3, poz. 51 w odniesieniu do powództwa o ukształtowanie prawa, przewidzianego w art. 42 § 2 pr. spółdz. i legitymacji byłego członka spółdzielni do zaskarżenia uchwały walnego zgromadzenia). Właśnie istnienie godnego ochrony interesu prawnego, jakim jest konieczność zapewnienia ochrony praw korporacyjnych i majątkowych akcjonariusza, uzasadnia przyznanie mu legitymacji do zaskarżania uchwał walnego zgromadzenia. W okresie, gdy jest akcjonariuszem, istnienie jego interesu do zaskarżenia uchwały jest przyjęte ustawowo i nie wymaga wykazania.

Nie można jednak uznać, że sam fakt utraty statusu akcjonariusza po podjęciu nieakceptowanej przez niego uchwały powoduje odpadnięcie interesu prawnego i legitymacji do jej zaskarżenia. Podważałoby to sens i cel przyznania akcjonariuszowi legitymacji do zaskarżania uchwał, które godzą w jego prawa korporacyjne i majątkowe. Były akcjonariusz zachowuje zatem legitymację do zaskarżenia uchwały walnego zgromadzenia, która dotyczy jego praw korporacyjnych lub majątkowych, natomiast traci legitymację do zaskarżania uchwał, które nie dotykają jego praw (vide :wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006r., IV CSK 41/05).

Pogląd ten także na tle spółki z o o. został zaakceptowany w pełni przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 sierpnia 2010r. I CSK 530/09. Skoro zatem byłemu akcjonariuszowi przysługuje legitymacja do zaskarżenia uchwał, o ile dotyczą one jego praw korporacyjnych lub majątkowych, to tym bardziej utrata statusu akcjonariusza wyniku zbycia akcji w trakcie procesu nie oznacza sama przez się utratę legitymacji i możliwości kontynuowania procesu. Natomiast Sąd Okręgowy nie zajął stanowiska, ani też nie dokonał oceny, czy zaskarżone przez powoda uchwały godzą w jego prawa korporacyjne lub majątkowe ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że utrata przez powoda statusu akcjonariusza w trakcie procesu powoduje brak legitymacji czynnej do występowania w procesie.

Natomiast rzeczą całkowicie niezrozumiałą było wydanie w tej sytuacji przez Sąd Okręgowy postanowienia o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 355 § 1 k.p.c. Brak legitymacji procesowej (czynnej lub biernej) skutkuje co do zasady oddaleniem powództwa, a nie umorzeniem postępowania wobec niedopuszczalności wydania wyroku. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art. 108 § 1 k.p.c.).