Legislator Case Law & Legislation
VI Ka 257/15 AI generated

Court quashes first-instance verdict for negligent homicide due to factual disputes requiring new evidence.

Case Number VI Ka 257/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court quashed the first-instance judgment convicting the defendant of negligent homicide and remanded the case for retrial. The prosecution argued the defendant's actions constituted intentional injury leading to death under a specific article, while the defense contested the factual circumstances surrounding the fall. The court determined that conflicting evidence regarding the parties' conduct and the absence of self-defense analysis necessitated a new trial to establish the facts.

Legislator headnote

AI generated

Art. 155 k.k.; Art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k.: The court must distinguish between negligent homicide and intentional injury resulting in death; if the defendant's intent was limited to the initial act and the death was a foreseeable but unintended consequence, the charge of negligent homicide applies, and retrial is required when factual disputes exist.

Keywords

AI generated
negligent homicide intentional injury factual disputes remand for retrial self-defense analysis causal relationship foreseeability of death

Cited Legislation

AI generated
Art. 155 k.k.
o czyn z art. 155 k.k. Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 3 marca 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 765/14:
Art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k.
9 kk oraz art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 kk, poprzez zakwalifikowanie czynu jako nieumyślnego z art.
Art. 69 § 1 i 2 k.k.
na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art.
Art. 70 § 1 pkt 1 k.k.
i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 4 (czterech) lat; III.
Art. 73 § 1 k.k.
na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; IV.
Art. 46 § 1 k.k.
na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych D.
Art. 442 § 2 k.p.k.
Sąd poprzestać może na ujawnieniu pozostałych dowodów (art. 442 § 2 kpk), o ile uzna to za wystarczające.
Art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.
156 § 1 pkt 2 i § 3 kk; ocena sądu odwoławczego przesądziła o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, jako właściwemu funkcjonalnie, a nie Sądowi Okręgowemu (art. 25 § 1 pkt 2 kpk).
Art. 9 § 1 k.k.
Na s. 9 pisemnego uzasadnienia Sąd Rejonowy stwierdził jednak, iż to … „oskarżony szarpał się z pokrzywdzonym, popchnął go rękoma w klatkę piersiową i kopiąc równocześnie w okolice kolana, spowodował jego upadek skutkujący uderzeniem głową w słupek.
Art. 9 § 2 k.k.
Na s. 9 pisemnego uzasadnienia Sąd Rejonowy stwierdził jednak, iż to … „oskarżony szarpał się z pokrzywdzonym, popchnął go rękoma w klatkę piersiową i kopiąc równocześnie w okolice kolana, spowodował jego upadek skutkujący uderzeniem głową w słupek.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VI Ka 257/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Barbara Żukowska (spr.) Sędziowie SO Klara Łukaszewska SO Waldemar Masłowski Protokolant Małgorzata Zawadzka przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Kazimierza Szczepańskiego po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 roku sprawy P. K. oskarżonego z art. 155 kk na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego oraz pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II K 765/14 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. K. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

P. K. został oskarżony o to, że w nocy na 31 sierpnia 2014 r. w T., popychając Z. G. rękoma w klatkę piersiową oraz kopiąc w okolice lewego kolana, spowodował jego upadek i uderzenie tylną częścią głowy w słupek ogrodzeniowy wykonany z cegły klinkierowej, powodując tym samym nieumyślnie śmierć pokrzywdzonego w następstwie doznanych przez niego obrażeń czaszkowo – mózgowych w postaci złamania z wgłębieniem łuski kości potylicznej ze stłuczeniem podstawy płata skroniowego lewego mózgu, krwiaka podpajęczego z rozlanym pourazowym obrzękiem mózgu i wklinowaniem migdałków móżdżku do otworu potylicznego wielkiego i związanej z tym niewydolności krążeniowo – oddechowej, tj. o czyn z art. 155 k.k. Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 3 marca 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 765/14:

I. uznał oskarżonego P. K. za winnego tego, że w nocy na 31 sierpnia 2014r. w T. gmina O., nie zachowując obowiązujących w danych okolicznościach reguł ostrożności odpychając nietrzeźwego Z. G. rękoma w klatkę piersiową oraz kopiąc w okolice lewego kolana, spowodował jego cofnięcie się, potknięcie się o krawężnik, upadek i uderzenie tylną częścią głowy w słupek ogrodzeniowy wykonany z cegły klinkierowej, powodując tym samym nieumyślnie śmierć pokrzywdzonego w następstwie doznanych przez niego obrażeń czaszkowo – mózgowych w postaci złamania z wgłębieniem łuski kości potylicznej ze stłuczeniem podstawy płata skroniowego lewego mózgu, krwiaka podpajęczego z rozlanym pourazowym obrzękiem mózgu i wklinowaniem migdałków móżdżku do otworu potylicznego wielkiego i związanej z tym niewydolności krążeniowo – oddechowej, który to skutek na podstawie normalnej zdolności przewidywania i ogólnego obowiązku dbałości o życie ludzkie mógł przewidzieć, stanowiącego przestępstwo z art. 155 k.k. i za to na podstawie art. 155 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 4 (czterech) lat; III. na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; IV. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych D. G. i M. R. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wysokości po 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; V. na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. zwrócił M. R. i D.

G. dowody rzeczowe ujęte w wykazie dowodów rzeczowych nr IV/14 poz. 12-14 k. 95 akt oraz P. K. ujęte w wykazie dowodów rzeczowych nr III/14 poz. 7-10 k. 94 akt; VI. zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych M. R. i D. G. kwotę po 888 (osiemset osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem kosztów ustanowionego pełnomocnika w sprawie; VII. na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego w całości na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe i na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych wymierzył mu opłatę w kwocie 300 (trzysta) złotych.

Apelacje od powyższego wyroku wywiedli: oskarżony za pośrednictwem swego obrońcy i oskarżyciele posiłkowi za pośrednictwem swego pełnomocnika. W apelacji obrońcy oskarżonego skierowanej przeciwko całości wyroku, skarżący zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, przez przyjęcie, że oskarżony kopnął Z. G. w okolice lewego kolana, co skutkowało niewłaściwym ustaleniem, iż oskarżony nie zachował obowiązujących w danych okolicznościach reguł ostrożności (art. 438 pkt 3 k.p.k.);

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, przez przyjęcie, że zachowanie oskarżonego polegało na niezachowaniu obowiązujących w danych okolicznościach reguł ostrożności;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, przez pominięcie faktu, że zachowanie oskarżonego podjęte zostało w obronie koniecznej w celu odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na jego zdrowie lub życie. Stawiając powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia polegający na ustaleniu, iż ciężkie obrażenia ciała w postaci urazów czaszkowo mózgowych, spowodowane zostały nieumyślnym działaniem; pominięcie w opisie, czynów współukaranych w postaci lekkich obrażeń twarzy, kończyn górnych i dolnych; w konsekwencji błędne zakwalifikowanie przestępstwa jako popełnionego z winy nieumyślnej podczas gdy wszystkie obrażenia należy zakwalifikować jako objęte działaniem umyślnym następstwo zaś w postaci śmierci jako działanie nieumyślne, 2. obrazę przepisu art. 9 kk oraz art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 kk, poprzez zakwalifikowanie czynu jako nieumyślnego z art. 155 kk, podczas gdy zarówno lekkie jak i ciężkie obrażenia spowodowane były z winy umyślnej natomiast ich następstwo objęte było winą nieumyślną, 3. obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku wynikającą z niewyjaśnienia czy doznany ciężki uraz czaszkowo – mózgowy, mógł powstać wskutek lekkiego pchnięcia, bezwładnego przemieszczenia a w końcu uderzenia głową o słupek, czy też do powstania tak głębokiego urazu czaszkowo – mózgowego, konieczne było zadziałanie większych sił np. silnego pchnięcia lub uderzenia oraz kopnięcia powodujących znaczenie bardziej energiczne przemieszczenie się Z.

G. w kierunku słupka i uderzenie w słupek z dużą siłą;

4. obrazę przepisów art. 7 kpk, art. 92 kpk i art. 410 kpk, wynikającą z dowolności ustaleń oraz nie uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych wskazujących na mechanizm i okoliczności powstania śmiertelnych obrażeń, 5. rażącą niewspółmierność kary zasadniczej w stosunku charakteru czynu, jakiego stopnia społecznej szkodliwości, stopnia zawinienia oraz następstw czynu, 6. rażącą niewspółmierność środków karnych, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, w stosunku do rozmiarów i następstw czynu. Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania alternatywnie, 2. zmianę zaskarżonego wyroku, zakwalifikowanie czynu z art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 kk z jednoczesnym uzupełnieniem opisu o lekkie obrażenie twarzy oraz kończyn górnych i dolnych, wymierzenie znacznie wyższej kary pozbawienia wolności oraz zasądzenie zadośćuczynienia zgodnie z wnioskiem, 3. zasądzenie kosztów zastępstwa za drugą instancję.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego nie jest pozbawiona słuszności, w szczególności zasadnym jest zarzut oparcia wyroku na błędnych ustaleniach faktycznych … „przez pominięcie faktu, iż zachowanie oskarżonego podjęte zostało w obronie koniecznej w celu odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na jego zdrowie lub życie.” Jak wynika z treści pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy nie dokonał w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych, przyjętych następnie za podstawę wyroku, w sposób pewny.

I tak na s. 1 uzasadnienia Sąd ten stwierdził, iż to Z. G. po wyrwaniu się i uderzeniu „z łokcia” w policzek próbującej go zatrzymać A. K. … „podbiegł do P. K. i zamachnął się w kierunku jego twarzy. Ręce miał zaciśnięte w pięści. P. K. uchylił się od ciosu i popchnął rękoma w klatkę piersiową mężczyznę oraz kopnął go w okolice lewego kolana…”, co spowodowało potknięcie się o krawężnik będącego pod wpływem alkoholu Z. G., utraty przezeń równowagi i tragiczny w skutkach upadek. Na s. 9 pisemnego uzasadnienia Sąd Rejonowy stwierdził jednak, iż to … „oskarżony szarpał się z pokrzywdzonym, popchnął go rękoma w klatkę piersiową i kopiąc równocześnie w okolice kolana, spowodował jego upadek skutkujący uderzeniem głową w słupek.

Oskarżony po tym nie ponowił ataku na Z. G., nie kontynuował agresji względem leżącego pokrzywdzonego…, chwilę później pomógł nawet w jego reanimacji…”. Z przedstawionych ustaleń nie wynika zatem w sposób niebudzący wątpliwości kto, w krytycznym czasie był napastnikiem a kto zaatakowanym, czy zaatakowanym był Z. G. a agresywnie wobec niego zachował się P. K., czy obaj mężczyźni atakowali się jednocześnie czy też zaatakowanym został P. K., który broniąc się przed zamachem umyślnie popchnął i – jak ustalił Sąd Rejonowy – kopnął w okolice kolana Z.

G.. Wyłaniające się z treści pisemnego uzasadnienia Sądu Rejonowego wątpliwości uniemożliwiły w postępowaniu odwoławczym stanowcze ustosunkowanie się do twierdzeń i argumentów zawartych w apelacji obrońcy, iż faktycznie zaatakowanym był P. K. i obawiając się agresji Z. G. wybrał adekwatny do sytuacji sposób postępowania, a zatem, iż działał w celu odparcia bezpośredniego zamachu. W żadnym późniejszym fragmencie pisemnego uzasadnienia Sąd Rejonowy nie odniósł się do dokonanych i zaprezentowanych na s. 1 ustaleń. Sprzeczne ustalenia co do zachowania się oskarżonego i pokrzywdzonego bezpośrednio przed tragicznym upadkiem, brak rozważań czy podjęta przez oskarżonego reakcja nie stanowiła realizacji obrony koniecznej przesądziły o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy winien przeprowadzić bezpośrednio dowody z wyjaśnień oskarżonego i zeznań tych świadków, którzy byli obserwatorami zdarzenia. Sąd poprzestać może na ujawnieniu pozostałych dowodów (art. 442 § 2 kpk), o ile uzna to za wystarczające. Po przeprowadzonym postępowaniu zebrane dowody winny być poddane swobodnej ocenie i na tej podstawie sąd winien dokonać pewnych ustaleń faktycznych. W ocenie sądu odwoławczego nie są słusznymi zarzuty zawarte w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i przytoczone na ich poparcie argumenty sprowadzające się do zakwestionowania prawidłowości ustalenia Sądu Rejonowego, iż P. K. dopuścił się czynu z art. 155kk, podczas gdy zdaniem oskarżycieli posiłkowych czyn jego winien być zakwalifikowany z art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 kk; ocena sądu odwoławczego przesądziła o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, jako właściwemu funkcjonalnie, a nie Sądowi Okręgowemu (art. 25 § 1 pkt 2 kpk).

W wypadku art. 155 kk śmierć człowieka jest następstwem działania sprawcy polegającym na niezachowaniu przeciętnej ostrożności w sytuacji, w której na podstawie normalnej zdolności przewidywania i ogólnego obowiązku dbałości o ludzkie życie lub przewidywania skutków własnych działań można wymagać od człowieka, aby nie dopuścił do tragicznego skutku. Dla przesądzenia, iż sprawca w sposób nieumyślny pozbawił życia człowieka, koniecznym jest zatem ustalenie niezgodności zachowania sprawcy z regułami ostrożnego postępowania wówczas, gdy sprawca ów nie miał zamiaru zabicia człowieka ani nie godził się z jego śmiercią.

W sytuacji, gdy sprawca uderza (kopie) człowieka naruszając jego nietykalność i tylko to obejmuje swoim zamiarem, jednakże w wyniku tego uderzenia (kopnięcia) powoduje dalej idący skutek w postaci śmierci – gdy wskutek takiego zachowania sprawcy pokrzywdzony uderza głową w twarde podłoże (kamień, ścianę) dokonując uszkodzeń ciała powodujących zgon – to czyn taki winien być zakwalifikowany z art. 155 kk. Odpowiedzialność za czyn z art. 156 § 3 kk następuje wyłącznie wówczas, gdy w kontekście przeprowadzonych dowodów ustalone zostanie w sposób pewny, iż sprawca umyślnie (art. 9 § 1 kk) spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu pokrzywdzonego (art. 156 §1 kk) a następstwem tego czynu była objęta nieumyślnością (art. 9 § 2 kk), pozostająca z nim w związku przyczynowym, śmierć człowieka (culpa dolo exorta).

W ocenie sądu odwoławczego z dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie nie wynika, by oskarżony P. K. umyślnie spowodował u pokrzywdzonego ciężki uszczerbek na zdrowiu, następstwem którego to czynu była – pozostająca z nim w bezpośrednim związku przyczynowym – śmierć Z. G., której nie obejmował swym zamiarem ale możliwość jej spowodowania przewidywał albo wprawdzie jej nie przewidywał ale mógł przewidzieć.