Court allows farmer's spouse to keep social insurance after receiving retroactive pension decision.
Legislator summary
AI generatedThe court overturned the Social Security Fund's decision terminating the farmer's spouse's social insurance coverage. The applicant argued that receiving a retroactive pension from the general system precluded dual coverage, while the Fund claimed the obligation ended upon the pension decision date. The court ruled that since the applicant already had an established right to the pension, the mandatory farmer's insurance obligation ceased regardless of when the decision was issued.
Legislator headnote
AI generatedArt. 7 ust. 1, art. 16 ust. 3, art. 3a ust. 4, art. 100 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; The obligation to insure a farmer's spouse ceases if the spouse has an established right to a pension from another social insurance system, determined by the date the right was acquired rather than the date of the decision.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 89/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jolanta Węs Protokolant – starszy sekretarz sąd. Alicja Machnio po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 roku w Lublinie sprawy J. T. z udziałem zainteresowanej M. T. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego na skutek odwołania J. T. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 16 grudnia 2014 roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, iż ubezpieczenie społeczne rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego dla J. T. ustało od dnia 9 maja 2013 roku. Sygn. akt VIII U 89/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w L. stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz ubezpieczenia emerytalno – rentowego dla J. T. od dnia 4 grudnia 2014 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, iż wyłączenie z ubezpieczenia nastąpiło w związku z otrzymaniem świadczenia rentowego na podstawie decyzji (...) Oddział w L. z dnia 3 grudnia 2014 roku (decyzja k. 124 akt KRUS).
W odwołaniu od tej decyzji J. T. podniósł, iż w dniu 16 grudnia 2014 roku otrzymał decyzję o przyznaniu emerytury z ZUS od dnia 9 maja 2013 roku i od tej daty podlega ubezpieczeniu w ZUS-ie (k. 2 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w L. wniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, iż zgodnie z art. 3a ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1403 z późn. zm.), jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek ubezpieczenia ustaje od dnia następującego po dniu, w którym wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia.
W dniu 16 grudnia 2014 roku do organu rentowego wpłynęła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 grudnia 2014 roku, która to decyzją ZUS, wykonując wyrok Sądu Okręgowego, przyznał J. T. prawo do emerytury od dnia 9 maja 2013 roku. W związku z tym, zaskarżoną decyzją, organ rentowy stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników dla J. T. od dnia 4 grudnia 2014 roku, tj. od dnia następującego po dniu, w którym została wydana decyzja o przyznaniu świadczenia (k. 7-7v a.s.). Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej M.
T. (k. 14v a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca J. T. od dnia 1 stycznia 1997 roku został objęty ubezpieczeniem społecznym rolników jako małżonek rolnika na podstawie decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału (...) w O. z dnia 31 stycznia 1997 roku (decyzja k. 13 akt KRUS). Decyzją z dnia 3 grudnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., wykonując wyrok sądu z dnia 6 października 2014 roku, przyznał J. T. prawo do emerytury od dnia 9 maja 2013 roku (k. 121 akt KRUS). Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęła do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w K. w dniu 16 grudnia 2014 roku i w tym samym dniu organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję, stwierdzającą ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz ubezpieczenia emerytalno – rentowego dla J.
T. od dnia 4 grudnia 2014 roku (decyzja k. 121 akt KRUS). Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych wnioskodawcy, których prawdziwość i wiarygodność nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisów art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2013.1403 j.t.), rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny oraz domownik takiego rolnika podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, jeżeli nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie mają ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Z kolei przepis art. 6 pkt 10c tej ustawy stanowi, że przez ustalone prawo do emerytury lub renty rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej albo też ustalone prawo do emerytury pomostowej lub do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
W niniejszej sprawie bezsporne, iż wnioskodawca J. T., na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 3 grudnia 2014 roku miał ustalone od dnia 9 maja 2013 roku prawo do emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym, zgodnie treścią powołanych wyżej przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie mógł podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, bez względu na datę wydania decyzji ustalającej mu prawo do emerytury powszechnej. W świetle tych przepisów istotne jest bowiem to, że od dnia 9 maja 2013 roku wnioskodawca miał ustalone prawo do tej emerytury.
Przy czym należy podnieść, iż pojęcie „ustalone prawo do emerytury” zawarte w art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników obejmuje również sytuację, w której prawo do emerytury zostało ustalone decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z mocą wsteczną. Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 roku, III UK 128/07, OSNP 2009/15-16/208 i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. W tym miejscu należy również przywołać treść art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2013.1440 j.t.), który stanowi, że prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
Decyzja organu rentowego stwierdzająca powstanie takiego prawa ma więc charakter deklaratywny, zaś decydujące dla ustalenia obowiązku ubezpieczenia jest nabycie prawa a nie wydanie decyzji. W związku z tym należy przyznać rację wnioskodawcy, iż brak jest podstaw prawnych do jednoczesnego podlegania ubezpieczeniom rolniczym i pobierania emerytury. Wbrew stanowisku organu rentowego, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy z art. 3a ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ dotyczą one wyłącznie osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wnioskodawca nabył bowiem prawo do emerytury z powszechnego systemu emerytalnego, a nie z systemu ubezpieczeń społecznych rolników. Z tych względów Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.