Court partially allowed insurance claim for farm building fire, awarding remaining loss after partial payment.
Legislator summary
AI generatedThe court partially awarded the plaintiff's claim for damages resulting from a farm building fire, ordering the insurer to pay the remaining balance after a prior settlement. The plaintiff argued for full restoration costs, while the insurer contested the valuation by claiming the building was repaired. The court rejected the insurer's method, relying on expert testimony that the structure required total demolition and calculating the actual reconstruction cost to determine the final award.
Legislator headnote
AI generatedInsurance Law; Civil Liability: When an insured property is destroyed by fire, the insurer must pay the full cost of reconstruction based on expert valuation rather than partial repair estimates if the structure is unsalvageable.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. I C 194/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Blicharski Protokolant: sekretarz sądowy Karina Hofman po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa M. L. przeciwko Towarzystwu (...) S.A w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A w W. na rzecz powoda M. L. kwotę 52.181,82 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa tysiące sto osiemdziesiąt jeden złotych 82/100) z ustawowymi odsetkami od 15 kwietnia 2013 r. do dnia zapłaty;
2. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
3. nakazuje ściągnąć od pozwanego Towarzystwa (...) S.A w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Słupsku kwotę 7.844,52 zł (słownie: siedem tysięcy osiemset czterdzieści cztery złote 52/100) tytułem opłaty sądowej od zasądzonej kwoty, od uiszczenia której powód był zwolniony oraz tytułem kosztów opinii biegłych częściowo pokrytych ze środków Skarbu Państwa;
4. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A w W. na rzecz powoda M. L. kwotę 1.656 zł (słownie: tysiąc sześćset pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem części kosztów zastępstwa prawnego;
5. nie obciąża powoda M. L. wydatkami na biegłych. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt IC 194/14
UZASADNIENIE
Powód M. L. wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. kwoty 84.818 złotych tytułem naprawienia szkody jaka powstała w mieniu powoda na skutek pożaru zaistniałego 7 marca 2015 r. W pożarze tym spaleniu uległ budynek gospodarczy M. L. ubezpieczony u pozwanego w ramach obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych oraz odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Pozwane Towarzystwo (...) S.A. w W. kwestionując swoją odpowiedzialność co do zasady/ mimo wypłaty części odszkodowania/ twierdziło, że szkoda została naprawiona poprzez zapłatę kwoty 17.182,02 zł.
Kwota powyższa stanowić miała koszt przywrócenia budynku do stanu sprzed pożaru. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 10 lutego 2013 r. powód zawarł z pozwanym Towarzystwem (...) S.A. umowę obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych oraz odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Potwierdzeniem zawarcia umowy jest polisa nr (...). Jednym z ubezpieczonych obiektów był budynek gospodarczy/chlewnia/ o powierzchni 84 m 2.
Wartość budynku określona została w polisie na 102.000 złotych. Wskazano również materiały z jakich obiekt był zbudowany oraz rok budowy i modernizacji. Za ubezpieczenie budynku gospodarczego powód zapłacił składkę w wysokości 337 złotych. Dowód: polisa (...) nr (...) z 10 lutego 2013 r. Krótko po zawarciu umowy i w trakcie jej obowiązywania w dniu 7 marca 2013 r. doszło do pożaru wskutek którego budynek gospodarczy uległ całkowitemu spaleniu. Pozostałości budynku nie nadają się do remontu i kwalifikują się do rozbiórki.
Dowód: orzeczenie techniczne A. B. wraz z dokumentacją fotograficzną k. 17 - 19 akt sprawy oraz opinia biegłego sądowego S. P. k. 125 Bezpośrednio po pożarze powód zgłosił szkodę pozwanemu po czym decyzją z 15 kwietnia 2013 r. po uwzględnieniu 50 % zużycia budynku pozwany przyznał i wypłacił powodowi odszkodowanie w kwocie 17.182,02 zł. Dowód: akta szkodowe oraz pismo pozwanego do powoda z 15 kwietnia 2013 r. i kosztorys pozwanego k. 10 - 16 akt sprawy. Powód nie zgodził się z wyceną ubezpieczyciela i zlecił sporządzenie prywatnej ekspertyzy technicznej uwzględniającej aktualny stan techniczny budynku i koszty przywrócenia go do stanu sprzed pożaru.
W ekspertyzie tej inż. A. B. wartość budynku oszacował na 115.450 zł. Z uwagi na to, że suma ubezpieczenia w polisie opiewała na 102.000 zł, a pozwany wypłacił powodowi 17.182,02 zł powód dodatkowo zażądał od ubezpieczyciela kwoty 84.817,98 zł /102.000 minus 17.182,02 = 84.817,98 zł/. Dowód: uproszczony kosztorys A. B. k. 20 akt sprawy. Powód po uzyskaniu odszkodowania zamierza odbudować spalony obiekt. Dowód: oświadczenie powoda z 21 lipca 2015 r. k. 154 akt sprawy. Biegły sądowy z zakresu budownictwa S. P. określił wartość budynku wg cen z I kwartału 2013 r./wtedy właśnie ubezpieczono obiekt oraz miał miejsce pożar/ na 95.566,49 złotych, zaś koszt przywrócenia obiektu do stanu sprzed pożaru na 69.363,84 złotych.
Dowód: opinia biegłego S. P. k. 125 oraz k.149-150 akt sprawy; W ocenie biegłego sądowego Z. C. wartość odtworzeniowa budynku przed pożarem wynosiła 32.000 złotych, zaś koszt przywrócenia budynku do stanu sprzed pożaru wynosił 18.700 zł/liczony techniką szczegółową/ i 19.100 złotych/liczony metodą wskaźnikową/. Dowód: opinia biegłego Z. C. k. 60 - 67 i k.102-103 akt sprawy.
Sąd zważył co następuje:
Przy szacowaniu szkód w budynkach rolniczych w przypadku ustalania odpowiedzialności ubezpieczyciela zastosowanie mają reguły art. 361 § 2 k.c. z modyfikacjami wynikającymi a art. 68-69 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z 22 maja 2003 r. - Dz .U. z 2013 r. poz.392 ze zmianami. Cytowany przepis art. 68 ustawy z 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych... w odniesieniu do budynków rolniczych przewiduje alternatywny sposób ustalania wysokości szkody.
W przypadku niepodejmowania odbudowy lub remontu budynku ustalenie wysokości szkody może nastąpić w oparciu o cenniki stosowane przez ubezpieczyciela/art. 68 ust. 1 pkt 1/ zaś w razie podjęcia odbudowy lub remontu ustalenie wysokości szkody winno być oparte na kosztorysie/art. 68 ust. pkt. 2/. W tym drugim przypadku kosztorys musi odzwierciedlać koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych. Kosztorys musi być sporządzony przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia a jednocześnie musi zapewnić przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego/z uwzględnieniem stopnia zużycia/ i jednocześnie nie może prowadzić do wzbogacenia się poszkodowanego.
Pojęcie "podjęcia odbudowy" nie musi w ocenie Sadu oznaczać rozpoczęcia prac budowlanych, a wystarczająca jest deklaracja/zamiar/ podjęcia się odbudowy. Oczywistym jest bowiem, iż poszkodowany najpierw musi uzyskać środki na odbudowę lub gwarancję ich otrzymania i to w wysokości gwarantującej pokrycie rzeczywistych kosztów przywrócenia do stanu poprzedniego. Na tle powyższych rozważań szczególnego znaczenia nabierają plany poszkodowanego w kwestii odbudowy obiektu lub jej zaniechania. Co prawda już w pozwie powód powoływał się na art. 68 ust. pkt. 2 tj. kosztorysowe wyliczenie szkody, a w zgłoszeniu szkody jako sposób rozliczenia wskazano kosztorys to dla całkowitej jasności co do planów powoda złożył on pisemne oświadczenie/k.154/ z którego jednoznacznie wynika zamiar odbudowy obiektu po uzyskaniu dochodzonego odszkodowania.
W takiej sytuacji jedynym możliwym sposobem wyliczenia szkody było sporządzenie przez biegłego kosztorysu określającego wartość obiektu w dniu pożaru i koszt jego przywrócenia do stanu sprzed 7 marca 2013 r. z uwzględnieniem stopnia zużycia obiektu i to bez bezpośredniego wysłuchania powoda w charakterze strony. Swoje plany co odbudowy powód przedstawił w sposób nie budzący wątpliwości a dodatkowe słuchanie go na powyższą okoliczność zbędnie przedłużałoby proces. W sprawie wypowiadało się dwóch biegłych, jednak za podstawę rozstrzygnięcia przyjął Sąd opinię biegłego S. P., która to opinia jest zdecydowanie bardziej przekonująca od opinii biegłego Z.
C.. Biegły P. w sposób bardziej staranny ocenił i opisał materiały z których wykonany był obiekt, w sposób przekonujący obalił sugestie pozwanego o wybudowaniu i remoncie obiektu w roku 1998 systemem gospodarczym co w konsekwencji uprawniało go do zastosowania stawek i narzutów stosowanych przez profesjonalne firmy budowlane. Przekonująco biegły P. uzasadnił też wyliczenie zużycia budynku. Wreszcie przekonująca jest opinia biegłego o nieprzydatności pozostałości po pożarze i konieczności całkowitej rozbiórki obiektu. Istotną dla Sądu okolicznością było również i to, że wyliczona przez biegłego P. wartość budynku przed pożarem zbliżona jest do wartości określonej w prywatnej ekspertyzie wykonanej na zlecenie powoda/115.450 zł/ oraz do "wartości rzeczywistej" wskazanej w polisie i będącej podstawą określenia składki ubezpieczeniowej/102.000 zł/, natomiast zdecydowanie odstaje od wartości wyliczonej przez ubezpieczyciela/ok.34.000 zł/.
W pełni zasadne i zasługujące na akceptację Sądu, są natomiast zastrzeżenia strony powodowej do opinii biegłego C. wyrażone w piśmie z 20 listopada 2014 r. Nie do zaakceptowania jest ustalenie szkody metodą wskaźnikową w sytuacji gdy celem odszkodowania ma być - jak podał powód -przywrócenie stanu poprzedniego, natomiast określenie wartości budynku metodą odtworzeniową nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sytuacji gdy biegły ten powołał się na kosztorys sporządzony przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego.
Reasumując, Sąd - zgodnie z opinią biegłego P. - ocenił rzeczywisty koszt przywrócenia obiektu do stanu przed pożarem na kwotę 69.363,84 zł i po odjęciu już wypłaconej kwoty 17.182,02 zł, zasądził od pozwanego na rzecz M. L. kwotę 52.181,82 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia zapłaty. Wezwanie do zapłaty miało bowiem miejsce już 8 marca 2013 r. a pozwany dysponował wszystkimi danymi które pozwalały na wyliczenie i przyznanie odszkodowania w wysokości wyższej niż to wynikało z jednostronnego wyliczenia pozwanego.
W pozostałym zakresie żądanie powoda nie znalazło uzasadnienia i należało je oddalić. O kosztach postępowania orzeczono mając na uwadze końcowy wynik procesu. Powód wygrał sprawę w 61,5 % i w takim zakresie rozliczono koszty zastępstwa prawnego zasądzając od pozwanego na rzecz powoda tytułem ich wyrównania kwotę 1.656 zł. Jednocześnie nakazano ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 7.844,52 zł w skład której wchodzi 2.610 zł opłaty stosunkowej od zasądzonej kwoty z której powód był zwolniony oraz kwota 5.234,52 zł tytułem kosztów opinii biegłych /z uwzględnieniem 1.000 złotych zaliczki uiszczonej przez pozwanego/.
Z uwagi na sytuację majątkową powoda i charakter sprawy w trybie art. 102 k.p.c. nie obciążono go częścią wydatków na biegłych, a całością tych wydatków obciążono pozwanego. Na oryginale właściwy podpis