Legislator Case Law & Legislation
V U 239/15 AI generated

Court allows early retirement pension by confirming 15 years of special conditions work as tractor driver.

Case Number V U 239/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court reversed the Social Insurance Institution's denial of an early retirement pension, ruling in favor of the applicant. The applicant successfully proved 15 years of work as a tractor driver under special conditions, which the Social Insurance Institution had incorrectly excluded. The court determined that the applicant met all statutory requirements for early retirement based on this verified period of service.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa o emeryturach i rentach z dnia 2018-05-10; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1983-02-07: The court established that work classified as 'special conditions' in official lists constitutes proof of such work when performed by the employee, allowing for early retirement pension eligibility.

Keywords

AI generated
early retirement pension special working conditions tractor driver employment Social Insurance Institution factual presumption employment verification pension eligibility criteria

Cited Legislation

AI generated
Ustawa o emeryturach i rentach z dnia 2018-05-10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1983-02-07 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 1988-03-31 w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze
art. 477 14 § 2 k.p.c.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja zgodnie z art. 477 14 § 2 k.p.c. podlegała zmianie i orzeczono jak w wyroku.
art. 316 § 1 k.p.c
Nie jest też wyłączone stosowanie w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 316 § 1 k.p.c., co oznacza, że wydając wyrok sąd musi uwzględnić okoliczności powstałe przed zamknięciem (por.

Cited Case Law

AI generated
II UK 21/10
Supreme Court quashes pension award due to misclassification of furniture factory work as oil industry work.
II UK 218/09
Supreme Court quashes appeal ruling on special conditions employment period for early retirement pension claim.
III AUa 1797/11
Appeal court allows pension claim by recognizing welding-related metalworking as special conditions work.
III AUa 205/12
Appeal court grants pre-retirement benefit by recognizing pre-1983 farm work as valid contribution period.
I UK 179/06
Supreme Court dismisses social security appeal, ruling court proceedings allow witness testimony unlike administrative limits.
II UK 25/07
Supreme Court quashes appeal ruling on social insurance coverage for a nominal employment contract.
I UK 306/06
Supreme Court dismissed pension claim, ruling teacher work periods cannot be combined with special conditions work periods.
II UK 337/03
Supreme Court remands pension case to lower court regarding special work conditions verification. The court upheld the legal basis of the ministerial order defining special work conditions. The court clarified that the specific job title matters more than the work performed. The court emphasized the need for comprehensive evidence evaluation in pension disputes. The court ruled that the ministerial order remains valid despite constitutional transition periods. The court stated that the law defines special work conditions, not the order itself. The court noted that the order serves as a list of jobs, not a source of individual rights. The court found that the lower court must verify the actual work performed by the applicant. The court held that the applicant failed to prove special work conditions for early retirement.
I UK 4/09
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2009 roku (I UK 4/09, Lex nr 50922) podkreślono natomiast, iż motyw przyświecający ustawodawcy w stworzeniu instytucji przewidzianej w art.
I UK 20/09
Identyczny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 roku (I UK 20/09, Lex nr 515698).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt V U 239/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Stanisław Pilarczyk Protokolant Anna Sobańska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. w Kaliszu odwołania W. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 16 stycznia 2015 r. Nr (...) w sprawie W. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.z dnia 16 stycznia 2015 r. znak (...)w ten sposób, że przyznaje W. W.emeryturę od dnia (...).

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 stycznia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O., odmówił wnioskodawcy W. W. przyznania prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż zdaniem organu rentowego wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. W., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji z dnia 16 stycznia 2015 roku i przyznania prawa do emerytury, gdyż jego zdaniem udowodnił on wymagane 15 lat w szczególnych warunkach, gdyż organ rentowy nie uwzględnił, w sposób niezasadny, zaliczenia do okresów pracy w szczególnych warunkach okresu jego pracy od dnia 6 sierpnia 1976 roku do dnia 31 grudnia 1988 roku w Przedsiębiorstwie (...) w K..

Organ rentowy, w odpowiedz na odwołanie, wniósł o jego oddalenie. Sąd poczynił następujące ustalenia: Wnioskodawca W. W., urodził się (...). Na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił on 26 lat, 6 miesięcy i 12 dni okresów składkowych. Wniosek o emeryturę złożył w dniu 8 grudnia 2014 roku. (okoliczności niesporne) Wnioskodawca W. W. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w K. w pełnym wymiarze czasu pracy, od dnia 6 sierpnia 1976 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku, jako kierowca ciągnika. W świadectwie pracy pracodawca wnioskodawcy zaznaczył, iż od dnia 6 sierpnia 1976 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku pracował w szczególnych warunkach (dowód – świadectwo pracy wnioskodawcy z dnia 31 sierpnia 2000 roku z Przedsiębiorstwa (...) w K.

– akta osobowe wnioskodawcy). Wnioskodawca posiada prawo jazdy kategorii T, uprawniające do kierowania ciągnikami od dnia 11 czerwca 1975 roku (dowód – okazane prawo jazdy – k. 22 akt sądowych). Z umowy o pracę z dnia 6 sierpnia 1976 roku, dokumentów osobowo-finansowych takich jak dokumenty płacowe, powierzenie obowiązków czy udzielanych kar porządkowych, wynika, iż w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w K. wnioskodawca wykonywał pracę kierowcy ciągnika (dowód – dokumenty osobowo-finansowe – akta osobowe wnioskodawcy).

Wnioskodawca, w okresie zatrudnienia, od dnia 6 sierpnia 1976 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku jako kierowca ciągnika, pracując w pełnym wymiarze czasu pracy, przewoził zboże, mąkę, otręby. Kierował on ciągnikami marki U. (...)i (...) (dowód – zeznania świadka J. R.z dnia 28 kwietnia 2015 roku [00:16:50][00:27:29], zeznania świadka A. K.z dnia 28 kwietnia 2015 roku [00:27:29][00:35:59], zeznania wnioskodawcy W. W.z dnia 28 kwietnia 2015 roku [00:01:59][00:16:15]. Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie niesporny. Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy, z zeznań wnioskodawcy, zeznań świadków J.

R. i A. K., którzy razem pracowali z wnioskodawcą, wynika, iż od dnia 6 sierpnia 1976 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku pracował on w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca ciągnika.

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2013roku, poz. 1440 j.t. ze zmianami) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy tj. 1 stycznia 1999 roku osiągnęli:

1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn; oraz 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tej ustawy. Emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego, albo złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w niższym wieku emerytalnym niż określona z art. 27 pkt.

1. Stosownie do treści art. 32 ust. 2 przytoczonej ustawy, dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości, lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Szczegółowe warunki uzyskania dochodzonego świadczenia reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43, ze zmianami). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 tego rozporządzenia stosuje się je do pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w jego § 4 – 15, oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia).

Okresy pracy w powyższych okolicznościach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia). Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.

Zaś po myśli § 4 ust. 1 rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, lub w świadectwie pracy, to w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się możliwość dowodzenia okoliczności szczególnego charakteru lub szczególnych warunków pracy wszelkimi znanymi prawi procesowemu dowodami (por. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, II UZP 998/84, Lex Polonica nr 321128).

W postępowaniu sądowym, toczącym się z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004 roku, III AUa 2472/03, Lex nr 151770). Również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 roku (II URN 3/95, OSNP 1996/16/239) podniesiono, iż w postępowaniu przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowodnione wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego.

Ograniczenia dowodowe zawarte w § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno- rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń dotyczy postępowania wyłącznie przed tymi organami. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 grudnia 2006 roku (I UK 179/06), Lex nr 342283). Postępowanie dowodowe przed sądem rozpoczynającym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego zawierającymi odstępstwa od ogólnych zasad postępowania dowodowego, z uwzględnieniem dążenia do pełnego wyświetlania podłoża sprawy, oraz wszechstronnego rozważenia wszystkich kwestii spornych.

Nie są w tym zakresie wyłączone, w związku ze staraniami o ustalenie prawa do wcześniejszej emerytury, wątpliwości, co do oceny warunków wykonywania pracy, które mogą być usunięte za pomocą wszelkich środków dowodowych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 marca 2000 roku, II UKN 446/99, OSNAPiUS 2001, nr 18, poz. 562; z dnia 8 kwietnia 1999 roku, II UKN 619/98, OSNAPiUS nr 11, poz. 439, OSP 2002 nr 2, poz. 26 z głosą aprobującą T. Binczyckiej - Majewskiej; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, Lex nr 14625 i z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84, Lex nr 14630).

Nie jest też wyłączone stosowanie w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 316 § 1 k.p.c., co oznacza, że wydając wyrok sąd musi uwzględnić okoliczności powstałe przed zamknięciem (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 19985 roku, II UKN 555/97, OSNAPiUS 1999, nr 22, poz. 549, oraz z dnia 2 sierpnia 2007 roku, II UK 25/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 293). Również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 września 2012 roku (III AUa 26/12, Lex nr 1217732) podniósł, iż „istotą postępowania odwoławczego od decyzji organów rentowych jest badanie zasadności i legalności zaskarżonych decyzji, lecz żaden przepis proceduralny nie wyłącza stosowania art. 316 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych”.

Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2007 roku (I UK 306/06, Lex nr 47005) podkreślono, iż emerytura z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach przysługuje z tytułu wykonywania konkretnego zatrudnienia, ujętego w odpowiednich wykazach cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku. Osoba taka, wykonująca pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnęła wiek 60 lat mężczyźni (55 lat kobiety), oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym 15 lat w szczególnych warunkach.

Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku (II UK 337/03, OSNP 2004/22/392) podkreślono, iż „skutki prawne wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze określone są w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku i utrzymanymi jej przepisami w mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze”. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2009 roku (I UK 4/09, Lex nr 50922) podkreślono natomiast, iż motyw przyświecający ustawodawcy w stworzeniu instytucji przewidzianej w art. 32 ustawy z 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych opiera się na założeniu, że praca wykonywana w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przyczyniała się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, a osoba wykonująca taką pracę ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni.

Identyczny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 roku (I UK 20/09, Lex nr 515698). Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach, to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy), w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 roku, II UK 21/10, Lex nr 619638; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 roku, III AUa 1797/11, Lex nr 1130404).

Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 roku (II UK 218/09, Lex nr 590247) podkreślono, iż wykazy resortowe mają charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający. Z faktu, że właściwy minister, kierownik, kierownik urzędu centralnego, czy centralny związek spółdzielczy, w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalił w podległych i nadzorowanych zakładach pracy, że dane stanowisko pracy jest stanowiskiem pracy w szczególnych warunkach, może płynąć domniemanie faktyczne, że praca na tym stanowisku w istocie wykonywana była w takich warunkach odwrotnie, brak konkretnego stanowiska pracy w takim wykazie może, w kontekście całokształtu ustaleń faktycznych, stanowić negatywną przesłankę dowodową.

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2012 roku (III AUa 205/12, Lex nr 1220575) podniesiono, iż kwestia podległości danego pracodawcy określonemu ministrowi, nie ma przesądzającego znaczenia przy ustalaniu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, gdyż decyduje przyporządkowanie określonej, w wykazie rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, pracy do danej branży przemysłowej, a nie kwestia przynależności pracodawcy do danego resortu.

W wykazie A, dział VIII, pkt. 3 załącznika do wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca kierowców ciągników i kombajnów. W zarządzeniu nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub szczególnych charakterze (Dz. Urz. M.R.R.W. z 1988 roku, Nr 2, poz. 4), w wykazie stanowisk w dziale VIII, poz. 3, pkt. 1 jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca kierowcy ciągnika kołowego.

Wnioskodawca, jak wynika z ustalonego, niespornego stanu faktycznego, od dnia 6 sierpnia 1976 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca ciągnika, a więc wykonywał pracę w szczególnych warunkach, o której mowa w cytowanym wyżej dziale VIII poz. 3 wykazu A do cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Wnioskodawca udowodnił więc okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił również wnioskodawca 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.

Na podstawie art. 129 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach, emeryturę wnioskodawcy należało przyznać od dnia (...), kiedy to wnioskodawca ukończył 60 lat, gdyż wniosek o emeryturę złożył w dniu 8 grudnia 2014 roku. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja zgodnie z art. 477 14 § 2 k.p.c. podlegała zmianie i orzeczono jak w wyroku.