Legislator Case Law & Legislation
I ACa 838/12 AI generated

Appeal dismissed; court upheld lower court's ruling to invalidate enforcement title due to prior offsetting of claims.

Case Number I ACa 838/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the lower court's decision to revoke the enforceability of a judgment title. The appellant argued that the offsetting of claims was ineffective because the creditor had previously notified the debtor of a transfer of the debt in 2010. The court rejected this, finding the offsetting valid because the creditor's declaration of offsetting extinguished the underlying debt before the new enforcement title was issued. Consequently, the lower court's ruling to invalidate the enforcement title was upheld, and the appellant was ordered to pay the costs.

Legislator headnote

AI generated

Art. 498, 499 k.c.; Art. 381 k.p.c.; The declaration of offsetting by the creditor effectively extinguishes the underlying debt, rendering subsequent enforcement titles based on that debt invalid and the offsetting claim timely and legally effective.

Keywords

AI generated
offsetting of claims invalidation of enforcement title extinguishment of debt timeliness of offsetting enforcement proceedings civil procedure law creditor's declaration

Cited Legislation

AI generated
Art. 498 k.c.
Art. 499 k.c.
Art. 381 k.p.c.
Art. 365 § 1 k.p.c.
Art. 385 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie wskazanych przepisów oraz art.385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono przy uwzględnieniu § 13 ust.1 pkt.2 cytowanego wyżej rozporządzenia na podstawie art.98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
§ 13 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art.233 § 1 k.p.c
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił; - naruszenie art.233 § 1 k.p.c.
art. 328 § 2 k.p.c
o potrąceniu wierzytelności; - naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
I A Ca 1667/14
akt I A Ca 1667/14, który wyrokiem określił zakres pozbawienia wykonalności opisanego wyżej tytułu w ten sposób, że zniesiono powinność świadczenia pozwanego na rzecz strony powodowej w zakresie kwoty 312 772,02 zł z dniem 19 października 2005r.
IX GC 415/02
akt IX GC 415/02) do dnia 18 października 2005r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I ACa 838/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek (spr.) Sędziowie: SSA Anna Kowacz-Braun SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: sekr.sądowy Marta Matys po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. poprzednio Przedsiębiorstwa (...) T. L., E. L.Spółki jawnej z siedzibą w B. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt I C 188/11 1. oddala apelację;

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I A Ca 838/12

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 3 marca 2011r. powód Przedsiębiorstwo (...) T. L., E. L. Sp. jw. z siedzibą w B. domagał się pozbawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie Wydział V Gospodarczy z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt. V Gc 18/07 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt I A Ca 526/10 a w których określono wierzytelności na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B., a którą w drodze przelewu w październiku 2010r. nabyła od wskazanego w tytule wierzyciela J.

G.. U podstaw faktycznych żądania wskazał, że pozwany na podstawie tytułów egzekucyjnych obejmujących wierzytelność w kwocie 156 030,05zł z odsetkami od dnia 22 kwietnia 2008r. - uzyskał w dniu 7 stycznia 2011r. klauzulę wykonalności w miejsce dotychczasowego, a objętego tytułami, wierzyciela J. G., w sytuacji, w której w dniu 5 stycznia 2011r. powód złożył skuteczne oświadczenie wobec J. G. o potrąceniu przysługującej powodowej spółce wierzytelności z tytułu odsetek od kwoty 454 263,80 zł za okresy od dat wskazanych w wyroku z 12 lutego 2003r. do dnia 22 kwietnia 2008r. w łącznej kwocie 406 736,76 zł, a potwierdzonej tytułami egzekucyjnymi w postaci orzeczenia sądowego wydanego przez Sąd Okręgowy w Tarnowie Wydział IX Gospodarczy.

Według powoda oświadczenie o potrąceniu skutecznie doprowadziło do umorzenia wierzytelności objętej tytułem, gdyż o dokonanym przelewie wierzytelności przez J. G. na rzecz pozwanej spółki powód powziął wiadomość w dniu 22 lutego 2011r. z zawiadomienia o wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego na podstawie opisanego w żądaniu pozwu tytułu wykonawczego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Stanowisko swoje oparł na kilku zarzutach; Pierwszy związany był z nieskutecznością potrącenia wierzytelności powoda wobec J.

G., skoro o przelewie objętej tytułami wierzytelności na rzecz pozwanego J. G. powiadomił pisemnie powoda jeszcze w 2010 r. doręczając mu stosowne zawiadomienie o przelewie w dniu 4 listopada 2010r.(k.48 odwrót). Drugi związany był z zarzutem umorzenia wierzytelności powoda wobec J. G., a to wobec doręczonego w dniu 18 marca 2008r. oświadczenia J. G. o potrąceniu jego wierzytelności w kwocie 1 196 403,68 zł z tytułu spłaty należnego mu udziału kapitałowego w powodowej spółce wymagalnego na dzień 11 października 2002r. jako dzień wyłączenia J.

G. z powodowej spółki z wierzytelnością powoda wobec J. G. wynikającą z wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 lutego 2003r. sygn. akt IX GC 415/02. Wskazał, że w sprawie tej prowadzone jest przed Sądem Okręgowym w Tarnowie postępowanie do sygn. akt I C 476/08. Trzeci dotyczył nieistnienia wierzytelności z tytułu odsetek od kwoty 454 263,80 zł zasądzonej z odsetkami wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnowie, gdyż taki wyrok przeciwko J. G. nie został przez sąd tarnowski wydany. W odpowiedzi na stanowisko procesowe pozwanego powód wskazał, że w dniu 4 listopada 2010r. nie zostało doręczone powodowi zawiadomienie o dokonanym przez J.

G. przelewie wierzytelności na rzecz pozwanego, lecz nota obciążeniowa z dnia 1 listopada 2010r, zaś potrącana przez niego wierzytelność była identyfikowalna przez wskazanie wysokości i źródła jej pochodzenia. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Tarnowie uwzględnił powództwo i obciążył pozwanego kosztami procesu na rzecz powoda. W motywach orzeczenia poczynił ustalenia faktyczne zgodne z twierdzeniami powoda, uznając, że zeznania świadka J. G. nie zasługują na wiarę, zaś wiarygodnością obdarzył zeznania świadka S. R., który w spontaniczny sposób opisał swoje obowiązki jako pełnomocnika powoda odbierającego korespondencję także nadsyłaną przez J.

G. (osobę będącą w sporze z powodem od wielu lat), która dotyczyła od wielu miesięcy okresowo nadsyłanych not obciążeniowych a nie oświadczeń o potrąceniu. Dokonując dodatkowo porównania dat pism mających dla doręczanej korespondencji znaczenie stwierdził Sąd Okręgowy, że odstęp czasowy dla przesłania powodowi zawiadomienia o mającym miejsce w październiku 2010r, przelewie wierzytelności na rzecz pozwanego utwierdza Sąd I instancji w przekonaniu co do niewiarygodności stanowiska pozwanego. W zakresie dotyczącym relacji niniejszej sprawy ze sprawą wszczętą przez J.

G. przeciwko powodowi o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci tytułu wykonawczego obejmującego wierzytelność powoda opisaną w niniejszej sprawie uznał Sąd Okręgowy, że okoliczność ta nie zwalniała pozwanego od wykazania w niniejszym postępowaniu w drodze stosownego dowodu związanego wiadomościami specjalnymi dla ustalenia wartości majątku spółki i w konsekwencji dla ustalenia spornej między tymi stronami wartości przysługującej J. G. wierzytelności. W tym stanie uznał Sąd Okręgowy powództwo za usprawiedliwione na podstawie art.840§1 pkt.2 k.p.c. przy uwzględnieniu art.512 i 513 §1 k.c. Apelację od wyroku złożył pozwany zaskarżając wyrok w części uwzględniającej powództwo oraz w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił; - naruszenie art.233 § 1 k.p.c. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, prowadzące do błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonego orzeczenia wskutek przyjęcia, iż; a/ nie miało miejsce zawiadomienie powoda o dokonanym w dniu 27 września 2010r. przelewie wierzytelności J. G. wobec powoda na rzecz pozwanego; b/ doszło do umorzenia wierzytelności wskutek oświadczenia powoda z dnia 5 stycznia 2011r. o potrąceniu wierzytelności; - naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. polegającej na braku wskazania w motywach orzeczenia wyjaśnienia przyczyn obciążenia powoda kosztami procesu na których sumę składają się opłata w kwocie 7802zł i 3617 zł.

Na tych podstawach domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Nadto na rozprawie w dniu 22 maja 2015r. podniósł kolejny zarzut potrącenia, powołując się na oświadczenie materialno prawne złożone w dniu 19 marca wobec (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. jako następcy strony powodowej. W odpowiedzi (m.in.) strona powodowa oświadczyła, ze w toku postępowania apelacyjnego doszło do przekształcenia strony powodowej, która w chwili obecnej działa jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (okoliczność bezsporna).

Rozpoznając apelację zważył Sąd Apelacyjny co następuje; apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, ze stan sprawy uległ zmianie w stosunku do istniejącego w dacie zamknięcia rozprawy przez Sąd I instancji. W szczególności w dacie zamknięcia rozprawy w sprawie apelacyjnej zakończone zostało prawomocnie postępowanie w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 lutego 2003r., które było prowadzone przed Sądem Okręgowym w Tarnowie do sygn. akt I C 476/08.

Ostatnie z orzeczeń jest prawomocne, po rozpoznaniu apelacji przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w dniu 19 marca 2015r do sygn. akt I A Ca 1667/14, który wyrokiem określił zakres pozbawienia wykonalności opisanego wyżej tytułu w ten sposób, że zniesiono powinność świadczenia pozwanego na rzecz strony powodowej w zakresie kwoty 312 772,02 zł z dniem 19 października 2005r. (dowód : wypisy orzeczeń sądowych Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 30 maja 2014r. i Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2015r.). W tym stanie nie budzi wątpliwości, że stosownie do treści ostatniego z opisanych orzeczeń przedmiotem potrącenia nie mogła być wierzytelność odsetkowa strony powodowej naliczana od pełnej kwoty 454 263,80 zł za okres wskazany w oświadczeniu powoda (tj. do dnia 22 kwietnia 2008r.), lecz za okres od daty wymagalności poszczególnych kwot składowych opisanych w wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 lutego 2003r. (sygn. akt IX GC 415/02) do dnia 18 października 2005r. i od składników kwoty 141 491,78 zł (ustalonych w zgodzie z dyspozycjami art.498 i 503 k.c. jako różnica kwoty podstawowej z kwotą ktorą skutecznie potrącił J.

G. ) za okres od dnia 19 października 2005r. do dnia 22 kwietnia 2008r. – tj. daty wskazane w oświadczeniu o potrąceniu. Przy czym Sąd Apelacyjny uznał, że obliczanie drugiej ze wskazanych wartości znalazłoby swoje uzasadnienie jedynie w wypadku, w którym wartość skapitalizowanych odsetek za pierwszy z okresów byłaby mniejsza od wysokości wierzytelności powoda urzeczywistnionej wyrokami, których pozbawienia wykonalności domaga się powód. W tym zakresie ustalił Sąd Apelacyjny że odsetki od kwot składowych dla sumy zasądzonej opisanym wyrokiem z dnia 12 lutego 2003r. i w obliczeniu do dnia 18 października 2005r wynoszą; - dla 103 639,75 zł za okres od 16 sierpnia 2000r.

– 96 666,78 zł; - dla 85 337,08 zł za okres od 09 stycznia 2001r. – 70 975,32 zł; - dla 118 045,79 zł za okres od 09 kwietnia 2001r. – 89 447,18 zł; - dla 65 932,18 zł za okres od 02 lipca 2001r. - 45 373,53 zł; - dla 78 058,22zł za okres od 08 października 2001r- 47 406,47 zł; - dla 3 250,48 zł za okres od 02 stycznia 2001r. - 1 761,25 zł. (dowód: ujawniona na rozprawie apelacyjnej wartość kapitalizacji odsetek relacji do wartości wskazanych orzeczeniem z k. 15 akt). Łączna wartość wierzytelności odsetkowej obliczonej od całości kapitału i wymagalnej na datę 19 października 2005r. (w której umorzeniu uległa z kolei wierzytelność powoda wobec pozwanego wskutek potrącenia opisanego w sprawie I A Ca 1667/14) zamyka się w kwocie 351 160, 53 zł i jest to wartość wyższa od wierzytelności wynikającej z tytułu wykonawczego, którego pozbawienia wykonalności domaga się powód.

Okoliczność ta (związana z wysokością potrącanego przez powoda świadczenia) wyklucza potrzebę czynienia ustaleń faktycznych i rozliczeń wierzytelności odsetkowej powoda na datę złożenia przez niego oświadczenia o potrąceniu. Rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej pozbawienia wykonalności w sprawie rozstrzyganej przez Sąd Okręgowy w Tarnowie do sygn. akt I C 476/08 zamyka także potrzebę szczegółowego odnoszenia się do kwestii związanych z wysokością wierzytelności pozwanego wobec powoda z tytułu wypłaty kapitału udziałowego w powodowej spółce (art.365 § 1 k.p.c.).

Nie są także istotne okoliczności (podnoszone w toku postępowania apelacyjnego przez stronę powodową) dotyczące zakresu wykonania orzeczenia przez stronę powodową w ramach egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Brzesku do sygn. akt Km 68/04. Rozliczenie tej egzekucji prowadzonej przeciwko J. G. stanowi bowiem przedmiot odrębnego postępowania (k.233 i nast. nin. akt) i nie ma znaczenia dla oceny w niniejszej sprawie skuteczności oświadczenia strony powodowej o potrąceniu z 5 stycznia 2011r., jako podstawy dla obrony powodowej spółki przed egzekucją prowadzoną na podstawie tytułu w postaci orzeczenia z Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 21 kwietnia 2008r. i Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 czerwca 2010r. i postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 7 stycznia 2011r. (sygn. akt komorniczych KM168/11 – k.14 akt).

Przechodząc do pozostałych zarzutów apelacji uznał Sąd Apelacyjny, że nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny uznaje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji. W szczególności nie zachodzi w sprawie sprzeczność poczynionych w sprawie z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a i ocena dowodów, w tym zeznań św. S. R. dokonana przez Sąd I instancji zasługuje w pełni na aprobatę. Uwzględniając przy tym zakres obowiązków zawodowych tego świadka, ocenioną jako spontaniczna formę jego zeznań oraz treść dokumentu w postaci „potwierdzenia nadania” na którym nie odnotowano rodzaju doręczanej przesyłki uznał Sąd Apelacyjny, że nie jest prawdziwa podnoszona przez pozwanego okoliczność, by powodowa spółka była powiadomiona o dokonanym przelewie wierzytelności przysługującej J.

G. wobec strony powodowej na rzecz strony pozwanej i to przed oświadczeniem powodowej spółki o dokonanym potrąceniu. W tym stanie trafna jest konstatacja Sądu I instancji, ze pozwany nie przedstawił skutecznego dowodu z którego wynikać by miało, ze w chwili złożenia przez stronę powodową oświadczeniu o potrąceniu powodowa spółka wiedziała o dokonanym przelewie wierzytelności J. G. na rzecz strony pozwanej. Nie można także podzielić zarzutu pozwanego, jakoby wadliwe oznaczenie sądu wydającego wyrok urzeczywistniający wierzytelność powodowej spółki mogło świadczyć o bezskuteczności potrącenia, skoro się zważy możliwość identyfikacji tej wierzytelności na podstawie pozostałych danych wskazanych w oświadczeniu strony powodowej o potrąceniu.

W konsekwencji zarzut naruszenia przez Sad I instancji art.233 k.p.c. uznać należy za chybiony. Oczywiste omyłki w określeniu niektórych z dat nie upoważniają zdaniem Sądu Apelacyjnego tezy pozwanego o braku możliwości weryfikacji prawidłowości ocen Sądu I instancji. Zasadniczo bowiem ciąg zdarzeń wskazany przez powoda uznany został za wiarygodny i w tym kontekście nieznaczne błędy w określeniu dziennym przez Sąd I instancji zdarzeń (przez wskazanie niewłaściwej daty) nie mają znaczenia. Także zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie jest zasadny.

W szczególności Sąd Okręgowy wskazał, że podstawy prawnej rozstrzygnięcia upatruje w art.840 § 1 pkt. 2 k.p.c. wskazał na treść art.512 i 513 k.c., zaś kwestia oceny prawnej zdarzenia leżącego u podstaw prawnych takiej kwalifikacji jaką było potrącenie nie wywoływała sporu między stronami i co za tym idzie nie miała wpływu na treść wydanego w sprawie orzeczenia. Tym niemniej dla porządku wskazać należy, że zdarzeniem skutkującym pozbawienie wykonalności było potrącenie dokonane przez powodową spółkę w zgodzie z art.498 i 499 k.c. i przy uwzględnieniu powyższych przepisów.

Z kolei wysokość kosztów znajduje swoje oparcie w wysokości uiszczonej przez powodową spółkę opłaty od pozwu (k. 21 akt – w wysokości 7 802 zł) i od pełnomocnictwa (k.8 w wysokości 17 zł) oraz w wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi procesowemu strony powodowej ustalonego na podstawie § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie … (Dz.U. 2013 poz.461). Z kolei podniesiony przez pozwanego w ramach postępowania apelacyjnego zarzut potrącenia uznać należy za spóźniony (art.381 k.p.c.) oraz nieskuteczny w rozumieniu prawa materialnego.

Pierwsza jak i druga z ocen są niewątpliwe, skoro zważy się fakty związane z powstaniem tej wierzytelności pozwanego (dokładnie opisane w sprawie o sygn. akt I A Ca 1667/14 i możliwe do identyfikacji w dacie przed zamknięciem rozprawy w niniejszej sprawie przed Sądem I instancji ), a nadto, iż stosownie do § 2 art.498 k.c. oświadczenie strony powodowej o potrąceniu wierzytelności odsetkowej wynikającej z tytułu z dnia 12 lutego 2003r. (IX GC 415/02) dokonane przed potrąceniem przez pozwanego obejmowało wierzytelność odsetkową, która doprowadziła do umorzenia wierzytelności objętej tytułem wykonawczym opisanym w pozwie.

Pisząc inaczej skoro potrącenie dokonane przez stronę powodową w dniu 5 stycznia 2011r. stanowiło formę spełnienia świadczenia opisanego pozbawianym wykonalności tytułem egzekucyjnym, to późniejsze potrącenie pozwanego z dnia 19 marca 2015r. nie mogło obejmować nieistniejącej już tej dacie (wskutek wcześniejszego jej umorzenia wywołanego pierwszym z oświadczeń ) wierzytelności powoda opisanej ostatnim z oświadczeń i to niezależnie od prawdziwości jej istnienia (związanie sądu obejmuje bowiem jedynie treść wyroku a nie jego uzasadnienie, które wyznacza jedynie motywy rozstrzygnięcia – art.365 § 1 k.p.c.).

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie wskazanych przepisów oraz art.385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono przy uwzględnieniu § 13 ust.1 pkt.2 cytowanego wyżej rozporządzenia na podstawie art.98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.