Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of preliminary grounds regarding social insurance statute interpretation.

Sygn. akt III UK 200/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania G. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 3 grudnia 2013 r. oddalił apelację skarżącej wnioskodawczyni G. K. od wyroku Sądu Okręgowego w R. z 24 maja 2013 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji pozwanego z 26 października 2012 r., wstrzymującej wypłatę emerytury rolniczej i zobowiązującej do zwrotu świadczenia za okres od 1 września 2009 r. do 31 sierpnia 2012 r. Ujawniono, że skarżąca miała okresy ubezpieczenia w systemie powszechnym (ZUS), które zmniejszały jej rolniczy staż emerytalny. Sądy decyzję pozwanego uznały za prawidłową.

Pozwany po uzyskaniu od ZUS dokumentów, potwierdzających posiadanie przez wnioskodawczynię okresów pracowniczego ubezpieczenia w okresach wskazanych, jako okresy pracy w rolnictwie, nie miał możliwości innego postąpienia. W świetle art. 20 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. nie zalicza się do okresów wymaganych 2 do emerytury rolniczej, okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu w systemie powszechnym (wyrok Sądu Najwyższego z 9 marca 2011 r., III UK 83/10). Wyłączenie okresów zatrudnienia spowodowało brak wymaganego stażu do emerytury rolniczej.

Powstała nadpłata objęta obowiązkiem zwrotu. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zarzucono niezrealizowanie funkcji rozpoznawczej i kontrolnej (uchwały Sądu Najwyższego z 23 marca 1999 r., III CZP 59/98 i z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07). Funkcja rozpoznawcza Sądu drugiej instancji „została zaniechana poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak zbadania zasadności żądań oraz zarzutów przedstawionych w apelacji czego konsekwencją było m.in. zastosowanie przez Sąd art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (…) i zobowiązanie wnioskodawczyni do zwrotu na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddział Regionalny w R. nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 września 2009 r. do 31 sierpnia 2012 r., w sytuacji, gdy wnioskodawczyni swoim zachowaniem nie wyczerpała żadnej z przesłanek wskazanych w tymże przepisie”.

Nie zrealizowano funkcji kontrolnej, gdyż „rozpoznanie apelacji ma (powinno) doprowadzić do naprawienia wszystkich błędów sądu pierwszej instancji, ewentualnie także błędów stron, co w niniejszym postępowaniu nie miało miejsca”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Skarga kasacyjna nie jest zwykłym (powszechnym) środkiem zaskarżenia, co tłumaczy i uzasadnia funkcję przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca nie wykazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ogólne odwołanie się do uchwał Sądu Najwyższego i funkcji kontrolnej oraz rozpoznawczej sądu drugiej instancji niewiele wnosi, gdyż nie przekłada się na zasadne (konkretne) zarzuty naruszenia prawa procesowego lub materialnego. 3 Przepis art. 382 k.p.c. jest naruszony, gdy sąd pomija zebrany materiał.

Tu zaś skarżąca nie wskazuje jaki materiał został pominięty, innymi słowy jakie dowody (fakty) były znaczące w sprawie i zostały pominięte. Skarżąca nie kwestionuje ustalenia i oceny, że okresy ubezpieczenia w systemie powszechnym (ZUS) wyłączały okresy ubezpieczenia w systemie rolniczym (KRUS). Art. 382 k.p.c. nie obejmuj też wszystkich reguł postępowania dowodowego, jako że istotne są dalsze (szczególne przedmiotowo) przepisy dotyczące dowodów i ich prowadzenia – przykładowo art. 217 § 3 k.p.c., 227 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. We wniosku skarżąca nie zarzuca naruszenia tych przepisów.

Na etapie przedsądu nie ocenia się zarzutów podstaw kasacyjnych, gdyż stanowią odrębny element skargi i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu jej do rozpoznania. Skoro skarżąca nie podważa stanu faktycznego na którym oparto zaskarżony wyrok, to wiąże on w ocenie zarzutu materialnego. Ten zaś obejmuje tylko art. 84 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co nie jest wystarczające, jako że zasadniczą podstawę negatywnego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 20 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Przepis tego skarżąca nie wskazuje we wniosku o przyjęcie skargi (także w podstawie kasacyjnej nie zarzuca jego naruszenia). Metodycznie i merytorycznie brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że wniosek wykazuje zasadną podstawę przedsądu. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).