Supreme Court vacates cassation dismissal due to unaddressed fee waiver request affecting payment deadline. The court allows the appeal on this specific ground while dismissing the rest as inadmissible.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court vacated the lower court's decision dismissing the cassation appeal because the appellant failed to pay the required fee. The appellant argued the fee waiver request was improperly rejected and that the fee deadline had not yet expired. The court found that the appellant had submitted a new fee waiver request with new grounds before the deadline, which the lower court failed to consider before ruling on the fee payment.
Legislator headnote
AI generatedArt. 107 ust. 3 u.k.s.c.; Art. 112 ust. 4 u.k.s.c.: A party's request for a waiver of court costs, submitted with new grounds before the deadline for filing a cassation appeal, must be examined by the court of second instance before the decision on the appeal is rendered, as such a request may affect the running of the filing deadline.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CZ 96/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Fundacji […] w W. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2015 r., zażalenia strony powodowej na postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 3 września 2014 r., uchyla postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i odrzuca zażalenie w pozostałym zakresie. 2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki, ponieważ nie została ona opłacona (art. 3986 § 2 k.p.c.). Sąd ustalił, że postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Odpis tego postanowienia doręczono w dniu 30 lipca 2014 r. pełnomocnikowi powódki, który nie uiścił, mimo obowiązku przewidzianego w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst:
Dz. U z 2014, poz. 1025 ze zm.,- dalej „u.k.s.c.”) należnej od skargi kasacyjnej opłaty w ciągu tygodnia od dnia doręczenia odpisu postanowienia z dnia 24 lipca 2014 r. Skarga podlegała zatem odrzuceniu z powodu nieusunięcia braku fiskalnego. Zażaleniem pełnomocnik powódki zaskarżył postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 września 2014 r. o odrzuceniu zażalenia z dnia 5 sierpnia 2014 r. na postanowienie z dnia 24 lipca 2014 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz zakwestionował zasadność odmowy zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarzucił, że postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 104 ust. 2, 107 i 112 ust. 3 u.k.s.c., art. 48 § 1 pkt 5, art. 357 § 1 i 2 oraz 387 § 1 i § 4 k.p.c. W konkluzji zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i zwolnienie powoda od kosztów sądowych oraz „o rozpoznanie i uwzględnienie skargi kasacyjnej”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z ugruntowaną w judykaturze wykładnią art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. sędzia który brał udział w wydaniu wyroku sądu drugiej instancji, nie jest wyłączony od udziału w wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2008 r., III CZ 36/08, nie publ. i przytoczone tam orzecznictwo). Zarzut, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością, gdyż w jego wydaniu brała udział sędzia Sądu Apelacyjnego M.
M., która również brała udział w wydaniu wyroku, od którego została wniesiona odrzucona skarga kasacyjna, należało zatem uznać za nieuzasadniony. 3 Zarzut nieważności postępowania z powodów wyżej wskazanych uznać należało za chybiony w odniesieniu także do postanowienia z dnia 3 września 2014 r., którym odrzucono zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lipca 2014 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowym, przede wszystkim z tego powodu - pomijając kwestię nieskuteczności zarzutu naruszenia art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. - że na przytoczone postanowienie o odrzuceniu zażalenia nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, gdyż nie jest ono objęte katalogiem postanowień wymienionych w art. 3941 k.p.c. i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne; warunkiem dopuszczalności badania nieważności postępowania jest natomiast dopuszczalność zażalenia na postanowienie, wydane - zdaniem skarżącego - w postępowaniu dotkniętym nieważnością.
Konsekwencją błędnego przekonania skarżącego, że postanowienia sądu odwoławczego w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych są postanowieniami kończącymi postępowanie i podlegają zaskarżeniu zażaleniem jest oczywiście nieuzasadniony zarzut, że Sąd z naruszeniem art. 357 § 1 i 2 oraz art. 387 § 1 i 4 k.p.c. nie sporządził ich uzasadnienia. Postanowienia z dnia 24 lipca 2014 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów i z dnia 3 września 2014 r. o odrzuceniu zażalenia nie podlegały uzasadnieniu, ponieważ są niezaskarżalne.
Należy przypomnieć, że niedopuszczalność zaskarżenia zażaleniem postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie oznacza, że postanowienie to nie podlega kontroli, strona może bowiem domagać się rozpoznania tego postanowienia na podstawie art. 380 k.p.c. (art. 39821 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Uzasadniony okazał się natomiast zarzut wydania zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z naruszeniem art. 107 u.k.s.c. Zgodnie z tym przepisem w razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych strona nie może ponownie domagać się zwolnienia powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku; ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu, na które nie przysługuje zażalenie.
Uszło jednak uwagi Sądu, że z treści niedopuszczalnego zażalenia z dnia 5 sierpnia 2014 r. na postanowienie z dnia 24 lipca 2014 r., które wpłynęło do Sądu 4 w dniu 6 sierpnia 2014 r., wynika również, iż powódka ponowiła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przytaczając w celu jego uzasadnienia dalsze okoliczności i dowody. Wniosek ten wpłynął przed upływem terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Niezbędne było zatem, czego nie zrobiono w sprawie, rozpoznanie tego wniosku przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, albowiem od tego zależy ocena, czy ponowny wniosek miał wpływ na bieg terminu do opłacenia skargi kasacyjnej; tylko ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, odrzucony ze względu na oparcie go na tych samych okolicznościach, nie ma bowiem wpływu na bieg terminu do opłacenia pisma (art. 107 ust. 2 i art. 112 ust. 4 u.k.s.c.).
W tej sytuacji nie można odeprzeć zarzutu skarżącej, że w chwili wydania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie zachodziła wskazana podstawa odrzucenia skargi w postaci w jej nieopłacenia. Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a w pozostałej części, z przyczyn wyżej wskazanych, odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 373 w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.).