Supreme Court dismisses appeal on cassation fee waiver, ruling compensation funds do not exempt civil claimants from court costs.

Sygn. akt III CZ 50/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa D. K., A. K.-R. i G. K. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2014 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 września 2014 r., oddala zażalenie. 2

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powodów D. K., A. K. – R. i G. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Ustalił, że powodowie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, jednak prawomocnym wyrokiem zostało zasądzone na ich rzecz zadośćuczynienie i odszkodowanie w kwotach: 35 000 zł na rzecz D. K., 35 000 zł na rzecz A. K. – R. i 30 000 zł na rzecz G. K. Powódka A. K. – R. z otrzymanej sumy przeznaczyła kwotę 14 800 zł na remont mieszkania, kwotę 1 275 zł na zakup łóżka, kwotę 445 zł na kupno pontonu, kwotę 1 255 zł na kupno lodówki i kwotę 2 000 zł na spłatę pożyczki.

G. K. przeznaczyła kwotę 1 540 zł na zakup węgla, kwotę 420 zł na kupno roweru, kwotę 626 zł na spłatę pożyczki, kwotę 400 zł na kupno kosiarki i kwotę 5 000 zł na spłatę drugiej pożyczki. Z kolei D. K. przeznaczył kwotę 3 000 zł na zakup komputera, kwotę 550 zł na kupno roweru i kwotę 1 150 zł na spłatę pożyczki. Ponadto G. K. wspólnie z synem D. przeznaczyli kwotę 18 500 zł na remont domu. Uwzględniając przedstawione ustalenia Sąd Apelacyjny uznał, że środki, jakie pozostały powodom z sum otrzymanych na podstawie wydanego w sprawie wyroku, są wystraczające na pokrycie przez każdego z nich należnej opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie 6 250 zł.

Kolejnym postanowieniem z dnia 9 września 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów, stwierdzając, że w dniu 19 sierpnia 2014 r. doręczył pełnomocnikowi powodów prawomocne postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r. oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz że - zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm. - dalej: „u.k.s.c.”) – na pełnomocniku powodów ciążył obowiązek uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Termin do uiszczenia opłaty sądowej upłynął bezskutecznie z dniem 26 sierpnia 2014 r. W tej sytuacji wniesiona skarga kasacyjna - zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. - ulegała odrzuceniu. 3 W zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną powodowie wnieśli o jego uchylenie oraz o rozpoznanie na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 k.p.c. postanowienia z dnia 8 sierpnia 2014 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarzucili Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 100 ust. 2 i art. 102 ust. 1 u.k.s.c. przez bezzasadną odmowę udzielenia zwolnienia od kosztów sądowych oraz art. 3986 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej, jako nieopłaconej, w sytuacji braku podstaw do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu drugiej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Należy do nich postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 40/08, nie publ., z dnia 5 marca 2009 r., III CZ 9/09, nie publ., z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, nie publ., z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 127/12, nie publ., z dnia 27 czerwca 2013 r., III CZ 28/13, nie publ., z dnia 10 stycznia 2014 r., I CZ 103/13, nie publ., z dnia 27 lutego 2014 r., II CZ 115/13, nie publ., z dnia 27 maja 2014 r., I PZ 5/14, nie publ. i z dnia 18 września 2014 r., V CZ 58/14, nie publ.).

W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionują ustalenia Sądu Apelacyjnego, że w terminie wskazanym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie uiścili należnej opłaty od skargi kasacyjnej, kwestionują natomiast prawidłowość postanowienia tego Sądu z dnia 8 sierpnia 2014 r. oddalającego ich wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Podnoszą, że prowadzą bardzo skromne życie, z bieżących dochodów nie są w stanie poczynić żadnych oszczędności, a kwoty wypłacone im przez stronę pozwaną z tytułu zadośćuczynienia i odszkodowania powinny być przeznaczone wyłącznie na rekompensatę doznanej szkody. 4 Odnosząc się do tych zarzutów trzeba podkreślić, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Twierdzenie, że środki uzyskane tytułem zadośćuczynienia nie mogą być w ogóle brane pod uwagę przy ocenie możliwości poniesienia przez stronę opłaty sądowej nie ma usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej że chodzi o przeznaczenie na opłaty od skargi kasacyjnej jedynie ułamkowej części sum otrzymanych przez skarżących (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r., V CZ 156/11, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie powodów jako pozbawione uzasadnionych podstaw.