Supreme Court quashes joint sentence due to failure to verify suspended sentence execution status before combining penalties.

Sygn. akt V KK 330/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Jarosław Matras Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie D. Z. w przedmiocie wydania wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 25 listopada 2014 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt I od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w P. z dnia 27 sierpnia 2013 r.

1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 1274/01 i Sądu Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 870/10, tj. rozstrzygnięcia zawartego w pkt I i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w tym zakresie;

2. wydatkami poniesionymi przez Sąd, związanymi z rozpoznaniem kasacji, obciąża Skarb Państwa. 2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w P. wyrokiem łącznym z dnia 27 sierpnia 2013 r. m. in. połączył skazanemu D. Z. skazania:

1) wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2001., sygn. akt … 1274/01, za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie od 21 kwietnia do 4 sierpnia 2000 r. – na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby i grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł stawka;

2) wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt … 870/10, za czyn z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełniony w dniu 13 czerwca 2000 r. – na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł stawka; postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; - i na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i § 2 k.k. wymierzył karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł (pkt I wyroku łącznego).

Wyrok ten uprawomocnił się w I instancji w dniu 20 września 2013 r. Od tego wyroku kasację wniósł – w trybie art. 521 § 1 k.p.k. – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w części dotyczącej połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 1274/01 i Sądu Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 870/10, tj. rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I wyroku –na korzyść D. Z., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 410 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k., polegające na pominięciu przez Sąd wynikających z materiału dowodowego i mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności co do przebiegu postępowania wykonawczego wobec skazanego D.

Z. w sprawie o sygn. … 1274/01 oraz zaniechaniu dokonania w tym zakresie ustaleń w oparciu o akta wykonawcze tej sprawy i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż orzeczona wydanym w tej sprawie wyrokiem kara 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym 3 zawieszeniem jej wykonania została prawomocnie zarządzona do wykonania, w następstwie czego doszło do wadliwego, bo z rażącym naruszeniem art. 85 k.k. i art. 76 § 1 k.k. połączenia jednostkowych kar pozbawienia wolności wymienionych w punkcie 1 wyroku łącznego mimo braku przesłanek do orzeczenia kary łącznej z uwagi na uprzednie zatarcie skazania w sprawie o sygn.

… 1274/01. W konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie w tym zakresie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Autor kasacji zasadnie wskazuje, że Sąd I instancji przyjął błędne, a istotne dla warunków orzekania kary łącznej, dane wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2001 r., sygn. akt … 1274, i z akt tej sprawy. Wyrokiem tym, prawomocnym od dnia 28 lipca 2001 r., D. Z. wymierzono bowiem karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby. Postanowieniem z dnia 1 września 2005 r., sygn. akt … 2998/05, Sąd Rejonowy w P. zarządził – na podstawie art. 75 § 1 k.k. – wykonanie tej kary.

Postanowienie to po upływie terminu do wniesienia zażalenia uznano za prawomocne i skierowano do wykonania. Z obliczenia kary wynika, że D. Z. karę 2 lat pozbawienia wolności miał odbywać od dnia 5 czerwca 2006 r. do dnia 5 czerwca 2008 r. (k. 17 akt wykonawczych … 482/06). Następnie jednakże w dniu 5 grudnia 2006 r., Sąd przywrócił D. Z. termin do wniesienia na to postanowienie zażalenia i w tym samym dniu nakazał zwolnienie skazanego z Aresztu Śledczego. Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu wniesionego przez skazanego zażalenia na postanowienie o zarządzeniu wykonania kary, w dniu 28 grudnia 2006 r., uchylił zaskarżone postanowienie i wobec upływu terminu określonego w art. 75 § 4 k.k., umorzył postępowanie (k. 25 – 27, 37, 42 akt wykonawczych … 482/06).

Sąd Rejonowy, orzekając w przedmiocie wydania wyroku łącznego błędnie natomiast przyjął, że orzeczona tym wyrokiem wobec D. Z. kara 2 lat pozbawienia wolności została prawomocnie zarządzona do wykonania i została przez skazanego odbyta. Konieczność natomiast poczynienia prawidłowych ustaleń co do przebiegu postępowania wykonawczego w sprawie o sygn. … 1274/01, wynikała 4 nie tylko z norm zawartych w przepisach regulujących warunki do wydania wyroku łącznego, ale także implikację dla Sądu powinny stanowić dane zawarte w przekazanej przez Centralny Zarząd Służby Więziennej informacji o pobytach i orzeczeniach, z których wynikało, że w sprawie … 1274/01, przywrócono termin do wniesienia środka odwoławczego od wykonywanego orzeczenia i że D.

Z. nie odbył w efekcie orzeczonej w tej sprawie kary 2 lat pozbawienia wolności (k. 31), a która to informacja została ujawniona i zaliczona na poczet materiału dowodowego. Sąd jednakże okoliczności te zupełnie pominął i zaniechał wyjaśnienia tych jakże istotnych i mających znaczenie dla orzekania w przedmiocie wyroku łącznego kwestii. Wskutek powyższego błędu, niezależnie od przyczyn z jakich został on popełniony, wynikający z protokołu rozprawy sposób procedowania sądu oraz treść wydanego wyroku łącznego pozwala na wnioskowanie, że został on wydany z rażącym naruszeniem zarówno art. 410 k.p.k. jak i art. 366 § 1 k.p.k.

Bezpośrednią konsekwencją tego uchybienia stało się rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisu art. 85 k.k. i art. 76 § 1 k.k. W niniejszej sprawie brak było w ogóle podstaw do orzeczenia wskazanej w punkcie I wyroku kary łącznej pozbawienia wolności, albowiem orzeczona wobec D. Z. wyrokiem w sprawie o sygn. … 1274/01, kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie podlegała już wykonaniu. Wymierzenie zatem w wyroku łącznym - kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, oznacza de facto bezprawne, wbrew normie art. 75 § 4 k.k., zarządzenie wykonania zawieszonej wobec skazanego uprzednio kary ze wszystkimi wynikającymi z tego ustawowymi skutkami, podczas gdy skazanie to zgodnie z art. 76 § 1 k.k. uległo zatarciu z mocy prawa.

Oczywiste jest, że opisane uchybienie sądu miało rażący charakter i istotny wpływ na treść wyroku łącznego, albowiem doprowadziło przede wszystkim, do bezprawnego zarządzenia D. Z. orzeczonej wobec niego kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sprawie, w której nastąpiło zatarcie skazania. Przed wydaniem wyroku łącznego skazany miałby do odbycia jedynie zarządzoną do wykonania karę roku pozbawienia wolności, orzeczoną w sprawie …870/10, natomiast zgodnie z rozstrzygnięciem w punkcie I wyroku łącznego - 2 5 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Nadmienić bowiem należy, że postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 roku, sygn. akt … 320/13, Sąd Rejonowy - na podstawie art. 420 § 2 k.p.k. - skorygował rozstrzygnięcie zawarte w punkcie V wyroku łącznego, w ten sposób, że nie zaliczył wskazanego w pkt 5 okresu pozbawienia wolności od 5.06.2006 r. do 5.06.2008 r. na poczet orzeczonej kary łącznej. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w P. i uprawomocniło się w dniu 21 stycznia 2014 roku (k. 82-83, 95-96 akt … 320/13). W niniejszej sprawie, wobec wcześniejszego umorzenia postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 października 2012 roku, sygn. akt … 271/12 (k. 2-3 akt … 320/13) postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, z powodów przedstawionych w uzasadnieniu tego postanowienia, pomimo spełnienia warunków z art. 85 k.k., brak jest również podstaw do połączenia orzeczonej wyrokiem w sprawie … 870/10, kary roku pozbawienia wolności z karą pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w P. w sprawie … 597/00.

Z powyższych względów, należało uwzględniając wniosek końcowy kasacji, uchylić wyroku zaskarżonej części i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 572 k.p.k.